Birçok insan yetişkinlik döneminde yaşadığı bazı duyguların nedenini tam olarak açıklayamaz. Sebepsiz yere ortaya çıkan güvensizlik hissi, ilişkilerde yaşanan zorlanmalar ya da içten içe büyüyen kaygılar… Oysa psikologlara göre bu duyguların kökeni çoğu zaman yıllar öncesine, yani ergenlik dönemine uzanabiliyor.
Ergenlik, hayatın en kırılgan ve en yoğun değişimlerin yaşandığı dönemlerinden biri olarak kabul ediliyor. Bu süreçte gençler hem kendilerini hem de dünyayı anlamaya çalışırken birçok duygusal deneyim yaşıyor. Eğer bu deneyimler sağlıklı şekilde ele alınmaz ya da gençler yaşadıkları sorunlarla yalnız bırakılırsa, o dönemde çözülemeyen duygular yetişkinlik yıllarında farklı şekillerde ortaya çıkabiliyor.
ERGENLİK: DUYGULARIN EN YOĞUN YAŞANDIĞI DÖNEM
Ergenlik sadece bedensel değişimlerin yaşandığı bir süreç değildir. Aynı zamanda bireyin kimliğini oluşturduğu, kendini tanımaya başladığı ve çevresiyle ilişkilerini yeniden kurduğu bir dönemdir.
Bu süreçte gençler çoğu zaman şu soruların cevaplarını arar:
“Ben kimim?”, “Başkaları beni nasıl görüyor?”, “Hayatta nasıl biri olacağım?”
Ancak aile içi iletişim problemleri, akran baskısı, zorbalık, sürekli eleştirilmek ya da duyguların küçümsenmesi gibi durumlar gençlerin iç dünyasında derin izler bırakabiliyor. Bu izler bazen yıllarca fark edilmeden taşınabiliyor.
YILLAR SONRA ORTAYA ÇIKAN ETKİLER
Uzmanlar, ergenlikte bastırılan ya da çözülemeyen duyguların yetişkinlikte bazı davranış kalıpları olarak ortaya çıkabileceğini belirtiyor.
Örneğin çocukluk veya ergenlik yıllarında sık sık değersiz hissettirilen bireyler, yetişkinlikte özgüven eksikliği yaşayabiliyor. Bu kişiler çoğu zaman başarılı olsalar bile kendilerini yeterli görmeyebiliyor.
Benzer şekilde güven duygusunun zedelendiği bir gençlik dönemi geçiren bireyler, ilişkilerde temkinli davranabiliyor veya karşısındaki kişiye güvenmekte zorlanabiliyor. Bazen de tam tersine, terk edilme korkusu nedeniyle aşırı bağlanma görülebiliyor.
Bunun yanında kaygı bozuklukları, sürekli stres hali ya da karar vermekte zorlanma gibi durumların da kökeninde ergenlik döneminde yaşanan bazı deneyimler bulunabiliyor.
GEÇMİŞİN ETKİLERİYLE BAŞA ÇIKMAK MÜMKÜN
Uzmanlara göre geçmişte yaşanan deneyimler hayatın tamamını belirlemek zorunda değil. İnsan zihni, farkındalık ve doğru destekle değişebilen bir yapıya sahip.
Psikolojik destek almak, kişinin geçmişte yaşadığı duyguları anlamlandırmasına yardımcı olabiliyor. Bunun yanında duyguları bastırmak yerine ifade edebilmek, sağlıklı ilişkiler kurmak ve kişinin kendine karşı daha anlayışlı olması da iyileşme sürecinde önemli rol oynuyor.
GENÇLİKTE DESTEK, GELECEKTE SAĞLIKLI BİR YAŞAM
Uzmanlar özellikle ailelerin ve öğretmenlerin ergenlik dönemindeki gençlerin duygularını ciddiye alması gerektiğini vurguluyor. Gençlerin kendilerini ifade edebilecekleri güvenli bir ortam bulması, yaşadıkları sorunların büyümeden çözülmesine yardımcı olabiliyor.
Çünkü ergenlikte yaşanan her deneyim, bireyin gelecekte kuracağı ilişkilerden kendine bakışına kadar birçok alanda iz bırakabiliyor.
Gençlik yıllarında yaşanan ve çözülemeyen duygular yetişkinlik hayatını etkileyebilse de farkındalık, anlayış ve doğru destekle bu hikayenin yönünü değiştirmek mümkün.
