Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Bahçeşehir Üniversitesinde düzenlenen “Kurumlarda Yapay Zeka: Güvenlik, Etik, Entegrasyon ve Ekonomik Değer” başlıklı sempozyumda Türkiye’nin yapay zeka alanındaki çalışmalarını ve 2030 hedeflerini anlattı.
Kacır, 81 ilde Yapay Zeka Okuryazarlığı Atölyeleri kurulacağını belirterek, iki yılda 5 milyon vatandaşa ulaşmayı hedeflediklerini söyledi. Bakan Kacır ayrıca 10 bin ileri düzey yapay zeka uzmanı ile 100 bin yapay zeka uygulama profesyoneli yetiştirileceğini açıkladı.
Kacır: Yapay zeka insanı merkeze almalı
Bakan Kacır, yapay zekanın insani değerlerin önüne geçmemesi gerektiğini belirtti.
Yaygın kullanılan yapay zeka modellerinin tek tipleştirici doğasının farklı toplumların hafızasının, değer dünyasının, dil zenginliğinin ve hayat tecrübesinin göz ardı edildiği bir dijital geleceğin kapılarını aralayabileceğini ifade eden Kacır, Gazze’de yapay zekanın saldırı hedeflerinin belirlenmesinde kullanılmasına da dikkat çekti.
Kacır, “Yanı başımızda, Gazze'de ise yapay zekanın saldırı hedeflerinin belirlenmesinde kullanılması ise ahlaki pusulası olmayanların elinde bu teknolojinin nasıl bir yıkım aracına dönüşebildiğinin açık ispatı niteliğindedir. Hiçbir algoritma, insanın ahlaki ve hukuki sorumluluğunu ortadan kaldıramaz. Hiçbir teknolojik üstünlük, sivillerin yaşam hakkının yok sayılmasının utancını örtemez. İnsanı merkeze almayan, adaleti gözetmeyen, mahremiyeti korumayan bir zeminde geliştirilen teknoloji; insanlığın hayrına netice üretemez. Teknolojiyi insanlık için adalet ve merhamet ilkeleriyle şekillendirmek, medeniyet anlayışımızın bize yüklediği bir sorumluluktur” dedi.
“Yapay zekayı refah vesilesine dönüştürecek birikime sahibiz”
Milli Teknoloji Hamlesi vizyonuyla yapay zekayı vatandaşlar ve tüm insanlık için bir refah vesilesine dönüştürecek iradeye ve birikime sahip olduklarını belirten Kacır, bu birikimin son 23 yılda oluşturulan araştırma, yenilik ve üretim ekosistemiyle inşa edildiğini söyledi.
Kacır, TÜBİTAK Yapay Zeka Enstitüsü ile akademideki yetkinliğin sanayinin ihtiyaçlarıyla buluşturulduğunu, yapay zeka ekosistem çağrılarıyla yerli teknolojilerin ürüne, hizmete ve ekonomik değere dönüşmesinin desteklendiğini belirtti.
Türkçe Büyük Dil Temel Modeli Sektörel Uyarlama Çağrısı ile sektörlerin ihtiyaçlarına yanıt verecek projelerin hızlandırıldığını aktaran Kacır, KOSGEB Yapay Zeka Kredi Programı ile KOBİ'lere maliyet ve rekabet avantajı sağlanmasının hedeflendiğini ifade etti.
Kacır ayrıca TEKNOFEST, Milli Teknoloji Uzmanlık Programları, Deneyap Teknoloji Atölyeleri, Sektör Kampüste programları, 42 Okulları ile Yapay Zeka ve Teknoloji Akademisi gibi uygulamalarla gençlerin yapay zeka çağının gerektirdiği yetkinliklerle buluşturulduğunu söyledi.
ARF ve süper bilgisayar altyapısı güçlendiriliyor
Yapay zeka alanında ileri düzey araştırmalar yürütmek ve özgün modeller geliştirmek için yüksek hesaplama kapasitesine sahip altyapıların gerekli olduğunu belirten Kacır, bu kapsamda yüksek başarımlı hesaplama kümesi ARF'nin hizmete alındığını söyledi.
Kacır, yapay zeka girişimlerinin EuroHPC süper bilgisayarlarından ücretsiz yararlanmasının ve dünyanın en güçlü 20 süper bilgisayarı arasında yer alan MareNostrum 5'in işlem kapasitesine erişiminin sağlandığını belirtti.
HIT-30 Programı ile yapay zeka ve veri merkezi yatırımlarının hızlandırıldığını aktaran Kacır, hesaplama kapasitesinin büyütüldüğünü ve girişimlerin ihtiyaç duyduğu dijital altyapının güçlendirildiğini kaydetti.
81 ilde yapay zeka atölyeleri kurulacak
Türkiye'nin kalkınmasında yapay zeka teknolojilerinin farklı alanlarda kullanılmasının önemine değinen Kacır, 2026-2030 Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı'nın hazırlandığını açıkladı.
“Fark Et, İstifade Et, Üret ve Yönet” olmak üzere dört temel eksen üzerine inşa edilen plan kapsamında 16 eylem ve 2030 yılına yönelik somut hedefler belirlendi.
Kacır, “81 şehrimizde kuracağımız Yapay Zeka Okuryazarlığı Atölyeleriyle iki yılda 5 milyon vatandaşımıza ulaşacağız. 10 bin ileri düzey yapay zekâ uzmanı ve 100 bin yapay zekâ uygulama profesyoneli yetiştireceğiz” dedi.
Bakan Kacır ayrıca sağlık, tarım, eğitim ve elektronik ticaret gibi farklı alanlarda en az 2 bin kamu veri setinin Ulusal Veri Kütüphanesi'nde erişime açılacağını söyledi.
Bu sayede araştırmacıların, girişimcilerin ve şirketlerin yenilikçi çözümler geliştirmesine imkan sağlanacağını belirten Kacır, yapay zeka modellerinin büyümesiyle artan işlem gücü ihtiyacına yönelik dijital altyapının da genişletileceğini ifade etti.
Veri merkezlerinde 2030 hedefi 1 gigavat
Kacır, enerji verimliliği ve uluslararası standartlar gözetilerek veri merkezlerinin toplam kurulu gücünün 2030 yılına kadar en az 1 gigavata ulaştırılacağını belirtti.
Veri merkezi, bulut bilişim ve yapay zeka altyapılarında özel sektör öncülüğünde en az 10 milyar dolarlık kaynağın harekete geçirileceğini açıklayan Kacır, BİLGE dil modelinin araştırmacılar ve girişimcilerle buluşturulacağını söyledi.
Kacır, Türkçe yapay zeka çözümlerinin geliştirilmesi ve farklı sektörlerde yaygınlaştırılmasının hedeflendiğini belirterek, yapay zeka kuponlarıyla KOBİ'lerin ihtiyaç duydukları teknolojilere erişiminin kolaylaştırılacağını ifade etti.
Ulusal Yapay Zeka Etik Kurulu kurulacak
Sağlık, enerji ve akıllı üretim başta olmak üzere öncelikli alanlarda yenilikçi fikirlerin sahada test edilmiş ürünlere dönüşmesinin destekleneceğini belirten Kacır, düzenleyici deney alanlarının oluşturulacağını söyledi.
Bu alanlarda girişimcilerin yenilikçi çözümlerini güvenli ve öngörülebilir şartlarda test edebileceğini belirten Kacır, elde edilen deneyimlerin düzenlemelerin geliştirilmesi ve başarılı uygulamaların yaygınlaştırılmasında kullanılacağını kaydetti.
Yapay zeka uygulamalarında güvenin önemine dikkat çeken Kacır, kamu tarafından sağlık, eğitim ve istihdam gibi vatandaşların hayatını doğrudan etkileyen alanlarda sistemlerin muhtemel etkilerinin kullanıma sunulmadan önce değerlendirilmesinin esas alınacağını söyledi.
İnsan denetimi ve teknik güvenlik testlerinin bu süreçlerin ayrılmaz parçası haline getirileceğini belirten Kacır, oluşturulacak Ulusal Yapay Zeka Etik Kurulunun mahremiyetin korunması, ayrımcılığın önlenmesi ve çocukların güvenliği başta olmak üzere geliştiricilere ve kurumlara rehberlik edeceğini ifade etti.
Sempozyumda yapay zekanın kurumsal dönüşümü ele alındı
Bahçeşehir Üniversitesinde düzenlenen sempozyumda yapay zekanın kurumlara sunduğu fırsatların yanı sıra güvenlik, etik, entegrasyon ve ekonomik değer başlıkları ele alındı.
Programda yapay zekanın iş süreçlerine güvenli ve kontrollü entegrasyonu, veri güvenliği, kişisel verilerin ve ticari sırların korunması ile kurumsal dönüşüm konuları değerlendirildi.
Bahçeşehir Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Esra Hatipoğlu da yapay zekayı kurumların karar alma biçimini, üretme kapasitesini ve geleceğe hazırlanma anlayışını yeniden düşünmesini gerektiren stratejik bir dönüşüm alanı olarak gördüklerini belirtti.
Hatipoğlu, “Üzerinde durduğumuz temel konu, bu teknolojiyi insanı merkeze alan, güveni koruyan ve gerçek değer üreten bir anlayışla nasıl yöneteceğimizdir” ifadelerini kullandı.
