Fransa'da ABD merkezli teknoloji şirketi Apple, bazı iPhone modellerinde planlı eskitme uyguladığı iddiasıyla hakim karşısına çıkacak. Şirketin, iPhone'ların yetkili servisler dışındaki tamir işlemlerini engelleyerek cihazların kullanım ömrünü kısalttığı öne sürülüyor.
Fransız basınında yer alan haberlere göre Apple hakkında, bazı iPhone modellerinin bağımsız servislerde onarılmasını zorlaştırdığı ve bu yolla planlı eskitme uyguladığı iddiasıyla dava açıldı. Dosyaya yakın kaynaklar, davanın 17 Haziran'da Paris'te görüleceğini bildirdi.
Apple hakkında suç duyurusu
Dava kapsamında iPhone XS, iPhone 12, 13, 14 ve 15 serileri ile 2022 yılında piyasaya sürülen iPhone SE modeli bulunuyor. İddiaların mahkeme tarafından kabul edilmesi halinde Apple, 300 bin avroya kadar para cezasıyla karşı karşıya kalabilecek. Planlı eskitme uygulamalarına karşı mücadele eden Fransız çevre derneği Halte à l'Obsolescence Programmée (HOP), Aralık 2022'de Apple hakkında suç duyurusunda bulunmuştu.
Dernek, daha önce de teknoloji devi hakkında şikayette bulunmuştu. Apple, yazılım güncellemelerinin eski iPhone modellerinin performansını düşürebileceği konusunda kullanıcıları yeterince bilgilendirmediği iddiasıyla 2021 yılında açılan dava sonucunda 25 milyon avro para cezasına çarptırılmıştı.
Planlı eskitme nedir?
Planlı eskitme, üreticilerin ürünlerin kullanım ömrünü kasıtlı olarak sınırlandırması veya zamanla işlevselliğini azaltması olarak tanımlanıyor. Özellikle elektronik cihazlarda gündeme gelen bu uygulama, tüketicilerin daha kısa sürede yeni ürün satın almak zorunda kalmasına ve tüketim döngüsünün hızlanmasına neden olabiliyor.
Fransa'da ürünlerini kasıtlı olarak eskittiği tespit edilen şirketlerin sorumluları hakkında 2 yıla kadar hapis cezası uygulanabiliyor. İlgili düzenlemeler kapsamında 300 bin avroya kadar para cezası ve şirketin yıllık gelirinin yüzde 5'ine ulaşabilen yaptırımlar da öngörülüyor.