Çin’de son haftalarda yaygınlaşan ve ismiyle dikkat çeken “Are You Dead?” (Öldün mü?) adlı mobil uygulama, evde yalnız yaşayan bireyler için geliştirilmiş bir kontrol sistemi olarak öne çıktı. Kullanıcıların her gün uygulamaya giriş yapmasını esas alan sistem, birkaç gün boyunca check-in yapılmaması halinde belirlenen acil durum kişilerine otomatik uyarı gönderiyor.
Uygulama hafta sonunda Apple’ın ücretli uygulamalar listesinde ilk sıraya yükseldi. Devlet kontrolündeki Global Times’ın da gündeme taşıdığı uygulama, uluslararası medyanın ilgisiyle birlikte indirme rekorları kırdı. Artan ilginin ardından uygulama yeniden markalaştırılarak abonelik sistemine geçti.
Yalnız yaşayanların sayısı hızla artıyor
Uygulamaya gösterilen ilgi, Çin toplumunda yaşanan demografik dönüşümle ilişkilendiriliyor. Uzmanlara göre, gençler arasında yalnız yaşama oranı giderek yükselirken sosyal izolasyon da derinleşiyor. Global Times’ın emlak araştırmalarına dayandırdığı tahminlere göre, 2030 yılına kadar ülkede yaklaşık 200 milyon tek kişilik hane bulunabilir.
Göç, yaşlanma ve sayısı düşen evlilikler
Bu tabloyu besleyen başlıca faktörler arasında nüfusun hızla yaşlanması, gençlerin iş nedeniyle büyük şehirlere göç etmesi ve evlilik oranlarındaki sert düşüş yer alıyor. Çin’de 2024 yılında gerçekleşen evlilik sayısının 1986’dan bu yana en düşük seviyeye indiği belirtiliyor.
Depresyon ve umutsuzluk etkili
Gençler arasında artan depresyon, kaygı ve işsizlik oranları da uygulamanın neden bu kadar ilgi gördüğünü açıklayan unsurlar arasında gösteriliyor. Uygulamanın App Store tanıtımında, “Yalnız ama yalnız hissetmeyenlere güvenlik hissi” ifadesi yer alırken hedef kitlenin yalnız yaşayan ofis çalışanları, öğrenciler ve tek başına yaşamayı tercih eden bireyler olduğu belirtiliyor.
Akademisyenlerden dikkat çeken değerlendirme
Hong Kong Bilim ve Teknoloji Üniversitesi’nden Prof. Stuart Gietel-Basten, uygulamanın atomize olmuş yaşam biçiminin bir yansıması olduğunu belirterek, teknolojinin yalnız ölümleri veya intiharları önleyebileceğini ancak gerçek sosyal ilişkilerin yerini almaması gerektiğini vurguladı.
İsim değişti, tartışma büyüdü
Uygulamanın ismi sosyal medyada tartışmalara neden olurken, bazı kullanıcılar daha pozitif bir ad tercih edilmesi gerektiğini savundu. Bu eleştirilerin ardından uygulama “Demumu” adıyla yeniden duyuruldu. Geliştirici ekip, küresel pazara açılma sürecinde fiyatın 1 yuan’dan 8 yuan’a çıkarıldığını açıkladı.
