NASA'nın 1977 yılında uzaya gönderdiği Voyager 1, insanlık tarihinin önemli kilometre taşlarından birine ulaşıyor. Yıldızlararası uzayda yolculuğunu sürdüren uzay aracı, 18 Kasım 2026'da Dünya'dan bir ışık günü uzaklığa erişecek. Yaklaşık 25,9 milyar kilometrelik bu mesafe, Voyager 1'i Dünya'dan bir ışık günü uzaklaşan ilk insan yapımı cisim haline getirecek. Peki, Voyager 1 şu anda nerede, bir ışık günü ne anlama geliyor ve kaç kilometreye karşılık geliyor?
Voyager 1 nerede, Dünya'ya uzaklığı ne kadar?
NASA'nın Voyager 1 uzay aracı, Güneş'in etkisinin belirgin olduğu helyosfer bölgesini geride bırakarak yıldızlararası uzayda ilerliyor. Ağustos 2012'de helyosferin dışına çıkan araç, 18 Kasım 2026 itibarıyla Dünya'dan yaklaşık 25,9 milyar kilometre uzaklıkta olacak.
Bu mesafe yaklaşık 173 astronomik birime karşılık geliyor. Astronomik birim, Dünya ile Güneş arasındaki ortalama uzaklığı ifade ediyor. Saatte yaklaşık 61 bin kilometre hızla yol alan Voyager 1, 1998 yılından bu yana Dünya'dan en uzakta bulunan insan yapımı cisim olma özelliğini koruyor.
Uzay aracının 18 Kasım Çarşamba günü Türkiye saatiyle 13.16'da bir ışık günü uzaklığa ulaşması bekleniyor. Böylece insanlığın uzaya gönderdiği bir araç ilk kez Dünya'dan ışığın bir günde katettiği mesafe kadar uzaklaşmış olacak.
Bir ışık günü ne demek, kaç kilometre?
Işık günü, ışığın boşlukta 24 saat boyunca aldığı yolu tanımlayan bir uzaklık ölçüsü. Işık saniyede yaklaşık 300 bin kilometre yol aldığı için bir ışık günü yaklaşık 25,9 milyar kilometreye denk geliyor.
Bu kavram, Voyager 1 ile Dünya arasındaki iletişim süresini anlamak açısından da önemli. Dünya'dan gönderilen radyo sinyalinin uzay aracına ulaşması yaklaşık 24 saat sürüyor. Voyager 1'in gönderdiği yanıtın Dünya'ya geri gelmesi de yaklaşık bir gün alıyor.
Dolayısıyla uzay aracına iletilen bir komutun karşılığını almak yaklaşık 48 saati bulabiliyor. Başka bir ifadeyle NASA mühendisleri, Voyager 1'e gönderdikleri bir talimatın sonucunu öğrenmek için neredeyse iki gün beklemek zorunda kalıyor.
Voyager 1 ne zaman fırlatıldı?
Voyager 1, 5 Eylül 1977'de ABD'nin Florida eyaletindeki Cape Canaveral Uzay Üssü'nden uzaya gönderildi. Uzay aracının ikizi Voyager 2 ise yaklaşık iki hafta önce fırlatılmıştı. Ancak Voyager 1'in izlediği daha hızlı rota, ikizini geride bırakmasını sağladı.
Görevin ilk yıllarında önemli gezegenlerin yakınından geçen Voyager 1, 1979'da Jüpiter'i, 1980'de ise Satürn'ü gözlemledi. Araç, 1990 yılında Dünya'nın yaklaşık 6,06 milyar kilometre uzağından gezegenimizin fotoğrafını çekti. Bu görüntü, daha sonra “Soluk Mavi Nokta” adıyla hafızalara kazındı.
Aradan geçen yıllara rağmen veri göndermeyi sürdüren Voyager 1, bugün yıldızlararası uzay araştırmalarında önemli bir görev üstleniyor.
NASA'nın V-G-R ışık çağrısı nedir?
NASA, Voyager 1'in bir ışık günü uzaklığa ulaşmasını kutlamak amacıyla 17 Kasım Salı akşamı dünya genelindeki insanları sembolik bir etkinliğe davet etti.
Etkinliğe katılanların gün batımından sonra el feneri, telefon ışığı veya başka bir ışık kaynağı kullanarak Mors alfabesiyle V-G-R harflerini göndermesi istendi. Bu üç harf, Voyager'ın çağrı kodunu temsil ediyor.
NASA'nın hazırladığı otomatik düzenek de aynı ışık sinyalini oluşturabiliyor. Ancak etkinliğin sembolik bir kutlama olduğu unutulmamalı. İnsanların kullandığı el feneri veya telefon ışığının Voyager 1 tarafından milyarlarca kilometre öteden algılanması mümkün değil.
Voyager 1'e gönderilen sinyal kaç günde ulaşıyor?
Voyager 1'in Dünya'dan uzaklığı arttıkça araçla iletişim kurmak da daha uzun sürüyor. Bir ışık günü uzaklığa ulaştığında Dünya'dan gönderilen radyo sinyalinin araca varması yaklaşık 24 saat alacak. Aracın yanıtının geri dönmesiyle birlikte toplam iletişim süresi yaklaşık iki güne çıkacak.
Voyager projesinin yöneticisi Suzy Dodd, bu gecikmeyi günlük bir örnekle açıklıyor: Dünya'dan pazartesi sabahı saat 08.00'de gönderilen bir “günaydın” mesajının yanıtı, yaklaşık çarşamba sabahı aynı saatlerde alınabiliyor.
Voyager 1'in bir ışık yılı uzaklığa ulaşması içinse yaklaşık 18 bin yıl daha yol alması gerekiyor.
Voyager 1 ne kadar daha çalışacak?
NASA, Voyager 1 görevinin kesin olarak hangi tarihte sona ereceğine ilişkin bir takvim açıklamadı. Uzay aracı, enerji ihtiyacını plütonyum-238'in bozunmasıyla ortaya çıkan ısıyı elektriğe dönüştüren radyoizotop termoelektrik jeneratörlerden karşılıyor.
Ancak bu sistemin ürettiği elektrik gücü her yıl yaklaşık 4 watt azalıyor. Enerjinin giderek kısıtlanması nedeniyle NASA mühendisleri, görev süresini uzatabilmek için bazı bilimsel cihazları aşamalı olarak kapatıyor. Nisan 2026'da düşük enerjili yüklü parçacıkları ölçen cihaz da devre dışı bırakıldı.
Uzay aracıyla iletişimde zaman zaman kesintiler yaşansa da sinyal 20 Ekim'de yeniden alınmıştı. NASA, görevin mümkün olduğunca uzun süre devam etmesi için çalışmalarını sürdürüyor.
Voyager 2 de bir ışık günü uzaklığa ulaşacak mı?
Voyager 1'in ikizi Voyager 2 de Güneş'in etkili olduğu bölgenin dışına çıkarak yıldızlararası uzayda ilerliyor. Ancak iki uzay aracı farklı rotalar izliyor.
Voyager 2'nin Dünya'dan bir ışık günü uzaklığa Kasım 2035'te ulaşması bekleniyor. Böylece Voyager 1'in ardından ikiz uzay aracı da insan yapımı cisimler açısından önemli bir mesafe eşiğini geride bırakacak.