Orhan Pamuk’un 2008 yılında edebiyat dünyasına kazandırdığı Kemal Basmacı, Türk edebiyatının en derinlikli, tartışmalı ve takıntılı karakterlerinden biri olarak kabul edilir. Post-modern bir anlatıyla kurgulanan Kemal Basmacı, sadece bir aşık değil; aynı zamanda bir fetişist, bir koleksiyoncu ve bir "anı bekçisi"dir.
Kemal Basmacı, Orhan Pamuk’un Masumiyet Müzesi romanının başkahramanıdır. 1975 yılının İstanbul'unda yaşayan, 30 yaşında, iyi eğitimli ve zengin bir tekstilci olan Kemal, nişanlısı Sibel ile evlenmek üzereyken uzak akrabası Füsun’a aşık olur. Bu aşk zamanla bir saplantıya dönüşür ve Kemal, Füsun’un dokunduğu 4213 sigara izmariti dahil binlerce nesneyi toplayarak sevgisini ölümsüzleştirmek için bir "Masumiyet Müzesi" kurar. Kemal Basmacı, edebiyatımızda burjuva sınıfının yabancılaşmasını ve obsesif aşkı temsil eden en önemli figürlerden biridir.
Kemal Basmacı Karakter Analizi: Aşk mı, Saplantı mı?
Kemal Basmacı'yı anlamak için onun karakterini şekillendiren üç temel katmana bakmak gerekir:
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Sosyal Statü | Nişantaşı elitlerine mensup, Batılı tarzda yaşayan, aile şirketinde çalışan bir burjuva. |
| Psikolojik Yapı | Obsesif-kompulsif (saplantı-zorlantı) belirtiler gösteren, fetişist eğilimleri olan bir anti-kahraman. |
| Dönüşüm | Füsun ile tanıştıktan sonra tüm sosyal çevresini ve prestijini elinin tersiyle iterek "anıların kölesi" olmayı seçen bir adam. |
Kemal Basmacı vs. Zebercet: İki Yalnız Ruh
Edebiyat eleştirmenleri sık sık Kemal Basmacı ile Yusuf Atılgan'ın Anayurt Oteli karakteri Zebercet'i karşılaştırır. Her iki karakter de "saplantılı aşk" ve "yabancılaşma" temalarında buluşur:
Kemal Basmacı: Aşkını nesneler üzerinden somutlaştırır, Avrupa tarzı bir müzecilik ile acısını sergiler. Gözü karadır; toplumun ne dediğini önemsemez.
Zebercet: Daha içe dönük, Anadolu coğrafyasının yargılayıcı atmosferinde ezilen bir karakterdir. Aşkını otel odasına hapseder ve bu çıkmazın sonunda intiharı seçer.
Ortak Nokta: Her iki karakter de kendilerine dayatılan rutinlerden, bir kadına duydukları takıntılı ilgi sayesinde sıyrılmaya çalışırlar.
