Analiz şirketi Kpler’in verilerine göre, bölgede yaşanan çatışmalar süresince küresel ölçekte toplam 1,15 milyar varillik petrol arzının kesintiye uğradığı tahmin ediliyor.
Bu büyük ölçekli kayıp, dünya petrol piyasalarında ciddi bir baskı oluştururken, Uluslararası Enerji Ajansı’nın stratejik petrol stoklarının 1990’dan bu yana en düşük seviyelere gerilediği bildirildi. ABD’de ise acil durum rezervlerinin son 43 yılın en düşük düzeyine indiği kaydediliyor.
Ticari petrol stoklarındaki hızlı erime, boru hatlarındaki akış dengesini zorlaştırırken, ham petrolün rafineriler ve tüketim noktalarına ulaştırılmasında da operasyonel sıkıntılara yol açıyor.
G7 Zirvesi kapsamında değerlendirmede bulunan ABD Başkanı Donald Trump, mevcut rezervlerin yaklaşık dört hafta içinde tükenebileceği uyarısında bulunarak, küresel ekonominin ciddi bir riskle karşı karşıya olduğunu ifade etti.
Hürmüz Boğazı açıldı ama risk sürüyor
Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması petrol akışının hemen yarına normale döneceği anlamına gelmiyor. Bölgedeki mayınların temizlenmesi, boş tankerlerin limanlara geri dönmesi ve üretimin yeniden başlatılması aylar sürebilecek bir lojistik süreç gerektiriyor.
Bu süre zarfında piyasaların mevcut kısıtlı stoklara bağımlı kalmaya devam edecek olması, birçok uzmanı endişelendiriyor.
Uzmanlar, boğazın açılmasıyla oluşan iyimserliğin fiyatları hızla düşürdüğünü ancak piyasanın lojistik riskleri göz ardı ettiğini savunuyor. Petrolün varil fiyatı savaş dönemindeki zirvesi olan 126 dolardan 80 doların altına gerilemiş olsa da arz açığının kapatılmasının bir yılı bulabileceği belirtiliyor.
Bu durum, özellikle yaz aylarında tüketicilerin daha yüksek fiyatlarla karşılaşma ihtimalini artırıyor.
Piyasada iyimserlik ve arz ikilemi
Diğer yandan, bazı piyasa aktörleri krizin büyütecek kadar derin olmadığı görüşünde. Savaş öncesinde küresel piyasada yaşanan aşırı petrol arzının dünyayı büyük bir şoktan koruduğunu belirten stratejistler, nakit ihtiyacı olan OPEC üyelerinin üretimi hızla artıracağını öngörüyor.
ABD'deki dizel ve benzin stoklarının geçmiş yılların ortalamasına göre dikkat çekici bir düşüş gösterdiği kabul edilse de, boğazın açılmasıyla birlikte önümüzdeki haftalarda arz güvenliğinin yeniden tesis edileceği ve alıcıların petrole ulaşmasının kolaylaşacağı tahmin ediliyor.
