Avrupa Komisyonu, Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen ile Avustralya Başbakanı Anthony Albanese arasında Canberra’da gerçekleştirilen görüşmenin ardından alınan kararlara ilişkin açıklama yaptı.
Açıklamada, AB ve Avustralya’nın yeni bir güvenlik ve savunma ortaklığını kabul ettiği, aynı zamanda kapsamlı ve dengeli bir serbest ticaret anlaşmasına yönelik müzakerelerin tamamlandığı bildirildi.
Tarafların ayrıca Avustralya’nın AB’nin araştırma ve inovasyon programı Horizon Europe’a katılımı için resmi müzakerelerin başlatılması konusunda uzlaştığı aktarıldı.
Açıklamada, "Bu adımlarla AB ve Avustralya, karşılıklı fayda sağlayan sonuçlar elde ederken jeopolitik belirsizliklerin arttığı bir dönemde yakın olan ilişkilerini daha da güçlendiriyor." ifadesine yer verildi.
Savunma ve teknoloji alanında iş birliği
Yeni güvenlik ve savunma ortaklığı kapsamında tarafların; siber güvenlik, deniz güvenliği, hibrit tehditlerle mücadele ve yapay zeka gibi alanlarda iş birliğini artıracağı vurgulandı.
Serbest ticaret anlaşmasıyla AB’nin, hızlı büyüyen gelişmiş ekonomiler arasında yer alan Avustralya pazarına erişiminin genişleyeceği belirtildi.
Anlaşma kapsamında AB’nin Avustralya’ya ihracatının önümüzdeki 10 yılda yüzde 33 artarak yıllık 17,7 milyar avroya ulaşmasının beklendiği ifade edildi.
Gümrük vergilerinde büyük indirim
Açıklamada, anlaşma ile AB’den Avustralya’ya yapılan mal ihracatındaki gümrük vergilerinin yüzde 99’dan fazlasının kaldırılacağı, AB şirketlerinin hizmet sektörü ve kamu ihalelerine erişiminin genişletileceği kaydedildi.
Ayrıca peynir, et ürünleri, şarap, meyve ve sebzeler, çikolata ve şekerleme gibi başlıca ihracat kalemlerinde gümrük vergilerinin kaldırılacağı belirtildi.
AB tarım üreticilerinin çıkarlarının da gözetildiği anlaşmada, sığır eti, koyun ve keçi eti, şeker, bazı süt ürünleri ve pirinç gibi hassas sektörlerde Avustralya’dan yapılacak sıfır veya düşük tarifeli ithalatın sınırlı tutulacağı bildirildi.
Onay süreci ve geçmiş müzakereler
Anlaşmanın yürürlüğe girebilmesi için Avrupa Birliği Konseyi, Avrupa Parlamentosu ve Avustralya’nın onayının gerektiği ifade edildi.
AB ile Avustralya arasında serbest ticaret anlaşması müzakerelerine 2018 yılında başlandığı, son tur görüşmelerin ise 2023’te gerçekleştirildiği ancak özellikle et ithalat kotaları ve tarım sektörüne yönelik koruma önlemleri nedeniyle uzlaşma sağlanamadığı hatırlatıldı.
Stratejik hedefler öne çıkıyor
Yapılan anlaşma ile Avustralya’nın Avrupa’ya daha fazla et ihraç etmeyi, AB’nin ise özellikle otomobiller başta olmak üzere sanayi ürünlerindeki gümrük vergilerini düşürmeyi ve Çin’e olan bağımlılığını azaltmak için Avustralya’nın kritik minerallerine daha fazla erişim sağlamayı hedeflediği belirtildi.
