Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, AB dışişleri bakanlarının Suriye ile Ortaklık Anlaşması'nın imzalanması yönünde ilerlemeyi desteklediğini belirterek, teknik ve hukuki hazırlıkların üye ülkelerle birlikte yürütüleceğini söyledi.
Kallas, Brüksel'de düzenlenen AB Dışişleri Bakanları Toplantısı'nın ardından basın toplantısında konuştu.
Suriye'de geçiş sürecinin ilerlediğini ancak ekonomik toparlanma, ulusal uzlaşı ve mültecilerin yeniden entegrasyonunda güçlüklerin sürdüğünü anlatan Kallas, AB'nin ülkeyle ilişkilerini önemli ölçüde geliştirmeyi hedeflediğini dile getirdi.
Kallas, "Bugün bakanlar, AB-Suriye Ortaklık Anlaşması konusunda ilerlemeyi destekledi. Üye ülkelerle birlikte bu anlaşmayı imzaya hazırlamak için teknik ve hukuki ayrıntılar üzerinde çalışacağız." dedi.
Suriye'nin yatırıma ve başarılı bir geçiş sürecine ihtiyaç duyduğunu vurgulayan Kallas, amaçlarının Avrupa ile Suriye'ye ticaret, siyasi diyalog ve daha yakın işbirliği için mümkün olan en kısa sürede çerçeve sağlamak olduğunun altını çizdi.
Kallas, buna paralel olarak güncellenmiş bir anlaşmanın müzakere edilmesi için AB Konseyinden yeni bir yetki alınması üzerinde çalışacaklarına işaret ederek, "İstikrarlı bir Suriye, Avrupa’nın çıkarınadır." ifadesini kullandı.
"SURİYE İLE TEMAS KURMAZSAK BU BOŞLUK BAŞKA AKTÖRLER TARAFINDAN DOLDURULACAK"
Toplantıdaki görüşmelere ilişkin soruyu yanıtlayan Kallas, bütün bakanların Suriye ile temas kurulması gerektiğini dile getirdiğini söyledi.
Kallas, "Suriye ile temas kurmazsak, bu boşluk başka aktörler tarafından doldurulacak." dedi.
Ortaklık Anlaşması'nın 2008’de müzakere edildiğini hatırlatan Kallas, aradan uzun zaman geçtiği için metinde değişiklik yapılıp yapılmaması konusunun gündeme geldiğini anlattı.
AB’nin işleyişi gereği bu süreçlerin zaman aldığını belirten Kallas, uzlaşmanın 2008 tarihli Ortaklık Anlaşması'nın imzalanması ve eş zamanlı güncellenmiş bir anlaşma için yeni müzakere yetkisi üzerinde çalışılması yönünde olduğunu ifade etti.
Kallas, mevcut metnin iki tarafı ilgilendiren konuları ele almak için bir çerçeve sağlayacağını söyledi.
ESED REJİMİ NEDENİYLE 2008'DE İMZALANAMAMIŞTI
AB ile Suriye arasındaki ekonomik ve ticari ilişkilerin çerçevesini 1977'de imzalanan İşbirliği Anlaşması oluşturuyor.
Bu anlaşmanın yerini alması amacıyla müzakere edilen Ortaklık Anlaşması, 14 Aralık 2008'de paraflanmış ancak Esed rejiminin insan hakları siciline ilişkin kaygılar nedeniyle imzalanmamıştı.
AB, Esed rejiminin Aralık 2024'te devrilmesinin ardından Suriye ile ilişkilerini aşamalı olarak geliştirmişti. Şubat 2025'te bazı ekonomik yaptırımları hafifleten AB, Mayıs 2025'te güvenlik gerekçesiyle uygulanan tedbirler hariç ekonomik yaptırımları kaldırmıştı.
AB Konseyi, 11 Mayıs 2026'da da İşbirliği Anlaşması'nın 2011'de kısmen askıya alınmasına son verilmesini kararlaştırmıştı. Aynı gün Brüksel'de Kallas ve Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani'nin eş başkanlığında ilk AB-Suriye Yüksek Düzeyli Siyasi Diyalog Toplantısı yapılmıştı.