AB'nin yeni Akdeniz stratejisi kapsamında oluşturulan AB-Akdeniz Barış ve Güvenlik Forumu, Belçika'nın başkenti Brüksel'de başladı. Forumda konuşan AB Komisyonunun Eşitlik, Hazırlıklılık ve Kriz Yönetiminden Sorumlu Üyesi Hadja Lahbib, Akdeniz'de güvenlik işbirliğinin geliştirilmesinin önemine dikkati çekti.
Akdeniz'de güvenlik odaklı yeni diyalog
Açılış konuşmasını AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas adına yapan Lahbib, Kallas'ın foruma katılamamasından duyduğu üzüntüyü iletti.
AB ile güney komşuları arasında 30 yılı aşkın süredir ticaret, enerji ve göç konularında işbirliği yürütüldüğünü belirten Lahbib, güvenlik alanına odaklanan ayrı bir diyalog kanalının bugüne kadar oluşturulmadığını ifade etti.
Lahbib, forumun güvenliği merkeze alan Akdeniz Paktı'nın hayata geçirilmesi açısından önemli bir adım olduğunu vurguladı.
Hürmüz ve Babulmendeb'deki tehditler Akdeniz ticaretini etkiliyor
Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilere yönelik saldırılar ile Babulmendeb Boğazı'ndaki tehditlerin Akdeniz'deki ticareti doğrudan etkilediğini kaydeden Lahbib, bölgedeki gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Gazze'de ateşkes yürürlükte olmasına rağmen kalıcı barışın sağlanamadığını ve ağır insani koşulların sürdüğünü belirten Lahbib, Batı Şeria'da yerleşim politikalarının ve yerleşimci şiddetinin devam ettiğini söyledi.
Suriye'nin yeniden inşa sürecinde uluslararası desteğe ihtiyaç duyduğunu ifade eden Lahbib, Libya'daki siyasi bölünmüşlüğün giderilmesinin öncelik olmayı sürdürdüğünü dile getirdi. Lübnan'ın ise Hizbullah'ın silahsızlandırılması ve ülkenin egemenliğinin korunması konusunda zorluklarla karşı karşıya olduğunu belirtti.
İrini Operasyonu'nun görev süresi 2029'a uzatıldı
Uluslararası deniz ulaşım güzergahlarından geçiş ücreti alınmasına karşı 67 ülkenin taahhütte bulunduğunu aktaran Lahbib, AB'nin Akdeniz'deki ortakları arasında bu taahhüde yalnızca Ürdün'ün katıldığını bildirdi. Lahbib, diğer bölge ülkelerine de söz konusu taahhüde katılma çağrısı yaptı.
AB'nin, Birleşmiş Milletler (BM) tarafından Libya'ya uygulanan silah ambargosunun denetlenmesine destek amacıyla 2020'de başlattığı İrini Operasyonu'nun görev süresinin 2029'a kadar uzatıldığını ve görev alanının genişletildiğini belirten Lahbib, yeni dönemde kritik deniz altyapısının korunmasına ağırlık verileceğini kaydetti.
Bu kapsamda Mısır, Libya, Lübnan ve Tunus'un deniz kuvvetleri ile sahil güvenlik birimleriyle daha yakın çalışılmasının hedeflendiğini aktardı.
Lahbib ayrıca AB unsurlarının geçen hafta Rusya'nın "gölge filosuna" ait olduğundan şüphelenilen bir petrol tankerine çıktığını ve geminin sahte bayrakla seyrettiğinin tespit edildiğini bildirdi.
DEAŞ'la mücadelede ortak hareket etme çağrısı
Terör örgütü DEAŞ'ın toprak kaybetmesine rağmen Suriye, Irak ve Libya'daki güvenlik boşluklarından yararlanmaya çalıştığını belirten Lahbib, bölge ülkelerine terörle mücadelede işbirliğini artırma çağrısında bulundu.
Lahbib, DEAŞ Karşıtı Uluslararası Koalisyon, Küresel Terörle Mücadele Forumu ve BM bünyesindeki çalışmaların güçlendirilmesinin önemini vurguladı.
Akdeniz Paktı'nın güvenlik ayağı Brüksel'de ele alınıyor
AB'nin güney Akdeniz'deki 10 ortağıyla ilişkilerini derinleştirmek amacıyla hazırladığı Akdeniz Paktı, Barselona Bildirisi'nin 30. yılı dolayısıyla 28 Kasım 2025'te Barselona'da başlatıldı.
Pakt kapsamında eğitim ve araştırma gibi alanlarda toplumlar arasındaki bağların güçlendirilmesi, ekonomilerin sürdürülebilirliği ve entegrasyonu ile güvenlik, krizlere hazırlık ve göç yönetimi başlıklarında işbirliği öngörülüyor.
Brüksel'de ilk kez düzenlenen AB-Akdeniz Barış ve Güvenlik Forumu ise Pakt'ın güvenlik ayağı kapsamında deniz güvenliği ve terörle mücadele başta olmak üzere bölge ülkeleri arasında düzenli diyaloğun geliştirilmesini amaçlıyor.