Almanya Başbakanı Friedrich Merz, eski Alman ve Rus siyasetçilerin Rusya-Ukrayna Savaşı’nın sona erdirilmesine ilişkin Azerbaycan'da gizlice görüştüğü iddialarına ilişkin, "Haberdar değilim" ifadelerini kullanırken, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ise, "Topraklarımız bizden haber alınmaksızın bu toplantı için kullanıldı" dedi.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz ile Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Almanya’nın başkenti Berlin’de bir araya geldi. Merz ve Aliyev, görüşmede ikili ilişkiler, enerji, Ermenistan ve Azerbaycan arasındaki barış süreci ile güncel bölgesel ve uluslararası konuları ele aldı. İki lider daha sonra ortak basın toplantısı düzenledi.
Almanya Başbakanı Merz, Orta Doğu’daki gelişmeler ile Rusya Ukrayna savaşından iki ülkenin de etkilendiğine dikkat çekerek, "Her iki çatışma birbirinden ne kadar farklı olursa olsun, Almanya ve Azerbaycan bu savaşlardan güvenlik politikası ve ekonomik çıkarları açısından büyük ölçüde etkilenmektedir. Her yerde bu konuda çaba gösteriyoruz. Bizi yönlendiren inanç, nihayetinde yalnızca müzakere yoluyla varılan çözümlerin kalıcı barış, güvenlik ve istikrar getireceği yönündedir" dedi.
"Azerbaycan Ermenistan anlaşması tarihidir"
Güney Kafkasya’da da barış, güvenlik ve istikrara ihtiyaç olduğunu vurgulayan Merz, "Almanya ve Avrupa Birliği, jeopolitik açıdan bu kadar önemli olan bu bölgenin sükunete kavuşmasında büyük menfaat sahibidir. Azerbaycan ile Ermenistan arasında imzaladığınız barış anlaşması tarihi bir anlaşmadır. Bu tarihi anlaşma, on yıllardır süren bir çatışmayı aşma fırsatı sunmaktadır bu konuda elimizden ne gelirse yapmaya hazırız" ifadelerini kullandı.
Almanya-Azerbaycan Ekonomi Konseyi’nin kurulması konusunda mutabakata varıldığını belirten Merz, "Bu, her iki ülkedeki şirketlere yönelik önemli bir sinyaldir ve Almanya ile Azerbaycan arasındaki ilişkilerin geliştirilmesine yönelik ciddi niyetimizin bir göstergesidir" dedi.
"Güney Kafkasya, Avrupa ile Asya arasındaki bağlantı noktası olarak da önem kazanıyor"
Orta Doğu’da devam eden krize dikkat çeken Merz, Azerbaycan ile enerji tedarikini daha da çeşitlendirmek istediklerini ifade etti. Merz, "Güney Kafkasya, Avrupa ile Asya arasındaki bağlantı noktası olarak da önem kazanıyor. Yeni ulaşım ve ticaret koridorları, birlikte değerlendirmek istediğimiz bir ekonomik potansiyel oluşturuyor. Önümüzdeki yıllarda enerji sektöründe iş birliğini yoğunlaştırmaya çalışmak istiyoruz. Doğal gaz ithalatımızı çeşitlendirmek bizim için büyük önem taşıyor. Azerbaycan, bölgede enerji fazlası olan az sayıdaki ülkeden biri. Tükettiğinden daha fazla üretiyor. Bu nedenle, Azerbaycan, Almanya'da da enerji arzının sağlanması söz konusu olduğunda bizim için ilginç bir ortak. Rusya'dan doğal gaz teslimatını dört buçuk yıl önce durdurduğumuzdan beri, doğal olarak yeni kaynaklar arıyoruz. Azerbaycan bu konuda önemli bir rol oynuyor. Bizim için ekonomik açıdan cazip bir seçenek" dedi.
"Alman ve Rus siyasetçilerin görüşmesinden haberdar değilim"
Merz, geçtiğimiz günlerde eski Alman ve Rus siyasetçilerin Azerbaycan'ın başkenti Bakü’de Rusya-Ukrayna Savaşı’nın sona erdirilmesine dönük görüşmeler yaptıkları iddialarına ilişkin bir soruya, "Bu tür bir görüşmeden haberdar değilim" yanıtını verdi.
Merz, aylardır Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’i bir görüşmeye ikna etmeye çalıştıklarını belirterek, "Putin bu tür görüşmelere katılmayı reddediyor. Bu savaşı sona erdirmek tamamen Rus hükümetine ve Rus Cumhurbaşkanı’na bağlıdır. Görüşmelere ve gerekirse barış müzakerelerine başlamak da tamamen ona bağlıdır. O bunu ısrarla reddediyor ve bunu sürdürdüğü sürece, Ukraynalılara Rus saldırganlığına karşı verdikleri hayatta kalma mücadelesinde yardım etmeye devam etmekten başka bir seçenek yoktur. Biz de bunu yapacağız" dedi.
"Avrupa bankalarının kararlarını yeniden gözden geçirmesi iyi olurdu"
Aliyev ise yaptığı açıklamada, Azerbaycan ile Almanya arasındaki toplam ticaret hacminin geçen yıl yaklaşık 1,5 milyar dolar olduğunu ve bunun büyük bölümünü Almanya'nın Azerbaycan'a yaptığı ihracatın oluşturduğunu belirtti. Aliyev, "İhracatımızın temel kısmını ham petrol oluşturuyor. Azerbaycan birkaç yüz milyon dolar seviyesinde ham petrol tedarik ediyor. Ne kadar gerekirse o kadar tedarik edebilir. Azerbaycan bu yıldan itibaren Almanya'ya doğal gaz satmaya başladı. Geçen yıl toplam gaz ihracatımız 25 milyar metreküptü ve bunun yarısı Avrupa Birliği (AB) ülkelerine ihraç ediliyor. Avrupa bankalarının, özellikle Avrupa Yatırım Bankası'nın yeşil gündem nedeniyle petrol ve doğal gaz projelerine mali desteğini durdurdu ve bu başlıca sorunlardan. Bugün Avrupa'ya gaz tedarik eden altyapının genişletilmesi için Azerbaycan'ın başka kaynaklardan kredi almak zorunda. Avrupa bankalarının kararlarını yeniden gözden geçirmesi iyi olurdu. Özellikle Orta Doğu'daki krizin ne yazık ki derinleştiğini dikkate alırsak. Geleneksel tedarik zincirleri bozuldu. Rus enerjisi altyapısı yok ediliyor ve işlevsiz hale getiriliyor. Rusya artık geleneksel tüm ortaklarına yeterli gaz ve petrol tedarik edemiyor. Yeşil gündemi terk etmemeliyiz, ancak aynı zamanda Avrupa bankaları kararlarını yeniden değerlendirmeli ki petrol ve gaz altyapısı projeleri yeniden yatırım alabilsin. Eğer bu gerçekleşirse, Azerbaycan Avrupa'ya, Almanya dahil, doğal gaz ve petrol ihracatını önemli ölçüde artırabilecektir" dedi.
"Bugüne kadar 40 bin tondan fazla yük Azerbaycan topraklarından geçirilmiştir"
Azerbaycan ve Ermenistan arasındaki normalleşme sürecine de değinen Aliyev, "Uzun yılların ardından Ermenistan-Azerbaycan ilişkilerinin normalleşmesinin, barış anlaşmasının paraflanmasının ve Washington'da, ABD Başkanı Donald Trump'ın katılımı ve imzasıyla Ortak Bildiri'nin imzalanması fiilen 30 yıl süren çatışmaya son verdi. Azerbaycan bu anlaşmanın hemen ardından somut ve pratik adımlar attı. Bugün Azerbaycan tarafından Ermenistan'a tedarik edilen benzin ve motorin, Ermenistan'ın enerji güvenliğine çok büyük katkı sağlamaktadır. Özellikle bugün petrol ürünlerinin ihracatı ve ithalatıyla ilgili çeşitli nedenlerden dolayı birçok sorunun mevcut olduğunu dikkate alırsak. Azerbaycan toprakları üzerinden Ermenistan'a transit yük taşımacılığı da geniş çap almıştır. Bugüne kadar 40 bin tondan fazla yük Azerbaycan topraklarından geçirilmiştir."diye konuştu.
Görüşme kapsamında Aliyev ve Merz, Azerbaycan ile Almanya arasındaki İkili Ortaklığın Stratejik Gündemine İlişkin Ortak Bildiri’yi de imzaladılar. Törende ayrıca Azerbaycan-Almanya İş Konseyi'nin kurulması ve faaliyetlerine ilişkin Ortak Bildiri de imzalandı.
"Azerbaycan-Ermenistan anlaşması ile ilişkiler normale dönüyor"
Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki anlaşmaya değinen Aliyev, "Uzun yıllar sonra Azerbaycan-Ermenistan ilişkileri yeniden normale dönüyor ve barış anlaşmasının ortakları arasında ABD Başkanı Donald Trump’ın da bulunması ve Washington’da 30 yılı aşkın süredir devam eden bir çatışmaya son veren ortak bir bildiri imzalamış olmamız da buna katkıda bulunuyor. Azerbaycan, bu anlaşmanın imzalanmasının hemen ardından somut adımlar attı. Bugün Ermenistan, Azerbaycan’dan hem dizel hem de benzin ürünleri almaktadır. Bu, Ermenistan’ın enerji güvenliğine, petrol ürünlerinin ihracatına ve ithalatına büyük bir katkıdır. Bazı sorunlar da mevcuttur; bunları da dikkate almamız gerekir. Aynı zamanda, Azerbaycan üzerinden Ermenistan'a yapılan nakliye veya transit taşımacılık da büyük ölçüde artmaktadır. Yani transit taşımacılık, Azerbaycan üzerinden Ermenistan'a yapılmaktadır. Azerbaycan’ın bazı bölgelerinin işgal altında kaldığı uzun yılların ardından, şu anda tarihi bir dönemi yaşıyoruz" ifadelerini kullandı.
"Topraklarımız bizden haber alınmaksızın bu toplantı için kullanıldı"
Aliyev, gazetecilerin sorusu üzerine Alman ve Rus eski siyasetçilerin Bakü’de görüştükleri iddiasını ise dolaylı olarak doğruladı. Aliyev bu yöndeki bir soruyu, "Bu konuda hiçbir bilgimiz yoktu. Adı geçen kişilerin Azerbaycan’da olup olmadıklarına dair hiçbir bilgi almadım ama size şunu söyleyebilirim. Bu haberler saygın bir uluslararası gazetede yer aldıktan sonra sınır güvenliğinden sorumlu birimlerden aldığım bilgiye göre 12-14 Temmuz tarihleri arasında adı geçen kişilerden ikisi Berlin’den Bakü’ye geldi. Bu kişiler 14 Temmuz’da Berlin’de geri döndü. Yine aynı şekilde Rusya’dan da iki kişi 12 Temmuz’da Bakü’ye geldi biri 13 diğer 14 Temmuz’da Rusya’ya geri döndü" dedi.
Aliyev, seyahat eden kişilerle ilgili ne Rusya'dan ne de Almanya'dan herhangi bir bilgi almadıklarının ifade ederek, "Topraklarımız bizden haber alınmaksızın bu toplantı için kullanıldı ancak bu toplantıya katılmadığımız için bu konuda bir şey söyleyemem. Ancak bu uçuşlar ve uçuş düzenleri bana Bakü’de gizli bir toplantı yapıldığını söyleme imkanı veriyor. Tabii bu toplantı, Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşın sona ermesine katkıda bulunacaksa bunu ancak memnuniyetle karşılayabiliriz" dedi.
Alman ve Rus siyasetçilerin görüştüğü iddiası
İngiliz ve Alman medyasında yer alan haberlerde, eski Brandenburg Eyaleti Başbakanı Matthias Platzeck ile eski Almanya Başbakanlık Ofisi Başkanı Ronald Pofalla’nın 12 Temmuz'da Berlin'den Bakü'ye gittiği, geçmişte kısa dönem Rusya Başbakanı olarak görev yapan Viktor Zubkov ve Rusya İnsan Hakları Komiseri Valery Fadeyev ise Bakü'de görüştükleri iddia edilmişti.
