ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrası Hürmüz Boğazı’nda ticari gemi trafiğinin durması ve Katar’daki LNG üretiminin kesilmesi Avrupa gaz fiyatlarını ikiye katladı. TTF’de fiyatlar 65,5 avroya yükseldi.
Hürmüz Boğazı kapandı, LNG akışı durdu
ABD ve İsrail’in İran’a ortak saldırıları sonrası küresel enerji tedariki için stratejik önemdeki Hürmüz Boğazı’nda ticari gemi trafiği durdu. Dünyadaki LNG ihracatının yaklaşık yüzde 20’sinin yapıldığı Boğaz üzerinden Katar’ın neredeyse tüm LNG sevkiyatı gerçekleştiriliyordu.
İran’dan fırlatılan insansız hava araçlarından (İHA) birinin Katar’ın Ras Laffan Sanayi Şehri’ndeki Katar Energy’e ait LNG üretim tesisini hedef almasının ardından şirket üretimi durdurdu.
Boğaz’dan LNG sevkiyatının yapılamaması ve Katar’daki üretim kesintisi, Avrupa gaz fiyatlarında sert yükselişe yol açtı.
TTF’de fiyatlar 65,5 avroya çıktı
Avrupa’nın en derin doğal gaz ticaret noktası olan Hollanda merkezli TTF’de nisan vadeli kontratlarda megavatsaat başı gaz fiyatı TSİ 14.20 itibarıyla 65,5 avroya yükseldi.
Saldırılar öncesinde 27 Şubat’ta fiyatlar 31,95 avro seviyesinde kapanmıştı.
Böylece Avrupa’da gaz fiyatları saldırılar öncesine göre yüzde 100’ü aştı. Fiyatlardaki artış yalnızca bir günde yüzde 47’yi buldu.
Küresel LNG piyasasında arz şoku
Küresel LNG ihracat kapasitesinin yaklaşık yüzde 20’si Katar’da bulunuyor. Ras Laffan ile Mesaieed tesislerinin eş zamanlı kapanması, 2022’de başlayan Rusya-Ukrayna Savaşı’ndan bu yana en büyük arz şoklarından biri olarak değerlendiriliyor.
QatarEnergy’nin LNG tedarikinde mücbir sebep ilan etmesi, uzun vadeli sözleşmelere bağlı alıcılar için belirsizliği artırırken, alıcıların spot piyasaya yönelme ihtimalini güçlendiriyor.
Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiğinin durması Avrupa ve Asya arasında ABD ve Avustralya kaynaklı alternatif LNG için rekabeti kızıştırırken, bu durum fiyatları yukarı çekiyor.
AB’de depolar yüzde 30 seviyesinde
Rusya’dan gaz alımını durdurma kararı alan Avrupa Birliği ülkeleri de zorlu bir süreçten geçiyor. AB ülkelerinde doğal gaz depolarının doluluk oranı geçen yılın aynı dönemine göre daha düşük bir seviyede, yüzde 30’da seyrediyor.
AB’ye üye ülkelerin temsilcilerinin yer aldığı Doğal Gaz Koordinasyon Grubu, Orta Doğu’daki gelişmelerin etkilerini değerlendirmek üzere 4 Mart’ta toplanacak.
