Avrupa Birliği (AB) Komisyonunun Enerjiden Sorumlu Üyesi Dan Jorgensen, Avrupa’da normal bir yılda yaklaşık 50 milyon kişinin evini yeterince ısıtamadığını belirterek, yüksek enerji fiyatları nedeniyle bu sayının bu yıl daha da artabileceği uyarısında bulundu. Avrupa’da doğal gaz fiyatlarının Aralık 2022’den bu yana ilk kez megavatsaat başına 100 avroya ulaşması, yaklaşan kış öncesinde enerji maliyetlerine ilişkin endişeleri artırdı.
AB Komisyonunun Enerjiden Sorumlu Üyesi Dan Jorgensen ile AB Dönem Başkanı İrlanda’nın İklim, Enerji ve Çevre Bakanı Darragh O'Brien, toplantı öncesinde basın mensuplarına açıklamalarda bulundu.
Avrupa’da 50 milyon kişi evini yeterince ısıtamıyor
Yaklaşan kışın çok sayıda Avrupalı için zor geçebileceğine dikkati çeken Jorgensen, normal şartlarda bile yaklaşık 50 milyon kişinin evini yeterince ısıtamadığını söyledi. Yüksek enerji fiyatlarının bu yıl söz konusu sayıyı daha da artırabileceğini belirten Jorgensen, vatandaşların karşı karşıya olduğu güçlüklerin hafifletilmesi için gerekli adımların atılması gerektiğini vurguladı.
Jorgensen, Avrupa’nın fosil yakıtlara bağımlılığını azaltması gerektiğini ifade ederek yenilenebilir enerji yatırımlarının, enerji verimliliğinin ve elektrifikasyonun artırılması çağrısında bulundu.
Doğal gaz ve petrol kullanan sistemler yerine elektrikli ısı pompalarının, içten yanmalı motorlu araçlar yerine de elektrikli otomobillerin yaygınlaştırılmasının enerji maliyetleriyle mücadeleye katkı sağlayabileceğini kaydetti.
Enerji fiyatları sanayiyi de zorluyor
Yüksek enerji fiyatlarının yalnızca hane halklarını değil, şirketleri de etkilediğini belirten Jorgensen, Avrupa sanayisinin rekabet etmekte zorlandığına işaret etti. İşletmelere sağlanacak desteğin enerji bakanları toplantısının öncelikli gündem maddeleri arasında bulunduğunu aktardı.
Bazı ülkelerde özellikle düşük gelirli kesimleri korumak amacıyla fosil yakıtlara doğrudan sübvansiyon verilmesinin gerekli olabileceğini dile getiren Jorgensen, bu tür desteklerin hedefli ve geçici olması gerektiğini söyledi.
Mevcut durumu 2022’de yaşanan enerji kriziyle karşılaştıran Jorgensen, AB’nin doğal gaz tüketimini azaltması ve tedarik kaynaklarını çeşitlendirmesi sayesinde bugün daha hazırlıklı olduğunu savundu.
Jorgensen, AB’nin 2022’ye kıyasla yüzde 18 daha az doğal gaz tükettiğini, geçmişte doğal gaz ihtiyacının yüzde 45’inin Rusya’dan karşılandığını, bugün ise farklı bölgelerdeki tedarikçilerden alım yapıldığını belirtti.
“Arzın bulunması, vatandaşın sorunu çözdüğü anlamına gelmiyor”
Mevcut enerji sorunlarının petrol ve petrol ürünlerini de kapsadığını belirten Jorgensen, yaz aylarında jet yakıtı arz güvenliğini tehdit eden durumlarla karşılaşıldığını hatırlattı.
Şu aşamada bir arz güvenliği krizi beklemediklerini ifade eden Jorgensen, buna karşın fiyatların vatandaşlar ve şirketler üzerindeki etkisinin ciddiyetle değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Jorgensen, vatandaşların evlerini ısıtmak veya araçlarına yakıt almak için yeterli paraya sahip olmaması durumunda, enerji arzının mevcut olmasının tek başına sorunu çözmeyeceğine dikkati çekti.
AB’nin 2030 sonrası enerji politikalarına da değinen Jorgensen, yenilenebilir enerji, nükleer enerji dahil temiz teknolojiler, enerji verimliliği ve elektrifikasyonun gelecekteki enerji çerçevesinde önemli yer tutması gerektiğini kaydetti.
İrlanda’dan enerji maliyetlerini düşürme çağrısı
İrlanda’nın İklim, Enerji ve Çevre Bakanı Darragh O'Brien da Avrupa’nın enerji arzı ve rezervlerinin güçlü olduğunu, hane halkları ile işletmeler açısından temel sorunun maliyetler olduğunu söyledi.
Toptan enerji fiyatlarının önemli ölçüde arttığını hatırlatan O'Brien, ithal fosil yakıtlara aşırı bağımlılığın AB’nin enerji güvenliği ve rekabet gücü açısından önemli risk oluşturduğunu belirtti.
Üye ülkelerin vergi indirimleri, geçici enerji destekleri ve benzin ile motorinden alınan vergilerin düşürülmesi gibi önlemler uyguladığını aktaran O'Brien, uzun vadede enerji sistemindeki yapısal sorunlara odaklanılması gerektiğini ifade etti.
O'Brien, elektrifikasyonun ve yenilenebilir enerji yatırımlarının hızlandırılmasının önemini vurgulayarak elektrik şebekeleri ve şebeke bedellerine ilişkin düzenlemelerde ilerleme sağlamayı hedeflediklerini söyledi.
Şebeke bedellerine ilişkin teklif kapsamında vergilendirme konusunda üye ülkeler arasında farklı görüşler bulunduğunu belirten O'Brien, bu konuda uzlaşmaya ihtiyaç duyulduğunu kaydetti.
Doğal gaz fiyatları 2022’den bu yana ilk kez 100 avroya ulaştı
AB enerji bakanlarının toplantısı, İran, Ukrayna ve Yemen’deki savaşların petrol ve doğal gaz fiyatlarını yükselttiği bir dönemde gerçekleştiriliyor.
Çatışmaların Orta Doğu ve Rusya’daki rafinerilerin faaliyetlerini olumsuz etkilediği, Kızıldeniz ve Hürmüz Boğazı gibi kritik güzergâhlardaki petrol ve doğal gaz akışını da aksattığı belirtiliyor.
Avrupa’da toptan doğal gaz fiyatları, bir önceki gün Aralık 2022’den bu yana ilk kez kısa süreliğine megavatsaat başına 100 avroya ulaştı. Gaz fiyatlarının, İran’daki savaş öncesindeki seviyelerin yaklaşık üç katında seyrettiği bildirildi.
AB, kışın ısınma dönemine doğal gaz depolarında yaklaşık yüzde 75 doluluk oranıyla giriyor. Geçen yıl aynı dönemde depolardaki doluluk oranı yüzde 83 seviyesindeydi.
Brent petrolün varil fiyatı bugün saat 09.30 itibarıyla 110,22 dolar, Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün aralık vadeli varil fiyatı ise 101,38 dolar seviyesinde kaydedildi.
