Küresel enerji piyasalarında arz güvenliğine yönelik belirsizlikler devam ederken Avrupa'yı kış aylarında zorlu bir doğal gaz tablosu bekliyor. Avrupa Birliği'nin (AB) doğal gaz depolarındaki doluluk oranı yüzde 74,6 seviyesinde kalırken, bu oran son 13 yılın en düşük seviyelerinden biri olarak kayıtlara geçti. Hürmüz Boğazı'nda yaşanan sevkiyat kesintileri ve küresel LNG arzındaki daralma, Avrupa'nın kış döneminde enerji ihtiyacını karşılamasını daha da önemli hale getiriyor.
Avrupa'nın doğal gaz stokları son 13 yılın en düşük seviyesinde
Avrupa Birliği, 2026-2027 kış sezonuna doğal gaz depolarında yüzde 74,6 doluluk oranıyla hazırlanıyor. Son 13 yılın en düşük stok seviyelerine işaret eden bu tablo, özellikle kış aylarında tüketimin artmasıyla arz güvenliği konusundaki endişeleri artırıyor.
Depolardaki mevcut seviyenin Avrupa'nın enerji ihtiyacını karşılamada yeterli olup olmayacağı tartışılırken, kıtanın sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ithalatına olan bağımlılığının daha da artması bekleniyor.
IEA raporu küresel gaz piyasalarındaki dönüşümü ortaya koydu
Uluslararası Enerji Ajansının (IEA) yayımladığı Küresel Gaz Arz Güvenliği Değerlendirmesi, son 10 yılda doğal gaz piyasalarında yaşanan değişimi ve Orta Doğu'daki savaşın ardından ortaya çıkan arz şoklarının etkilerini ele aldı.
Rapora göre, ilk kez 2016'da yayımlanan değerlendirmeden bu yana küresel doğal gaz piyasaları daha esnek, likit ve birbirine entegre bir yapıya kavuştu. Ancak bu dönüşüm, piyasaların işleyişini de daha karmaşık hale getirdi.
Spot piyasa işlemlerinin yaygınlaşması ve teslimat noktası değiştirilebilen LNG sözleşmelerinin artması, bölgesel piyasalar arasındaki bağlantıları güçlendirdi. Böylece arz kesintilerine karşı dayanıklılık desteklenirken, küresel piyasalardaki gelişmelerin farklı bölgelere etkisi de arttı.
Hürmüz Boğazı'ndaki kesinti LNG arzını daralttı
Piyasalardaki esnekliğe rağmen Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirilen LNG sevkiyatının fiilen durması, küresel arz dengelerini olumsuz etkiledi.
Bu gelişmenin ardından Asya ve Avrupa'da doğal gaz fiyatları, 2022-2023 dönemindeki enerji krizinden bu yana en yüksek seviyelere ulaştı.
Boğazdaki kesinti nedeniyle mart-ekim döneminde Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri'nden gerçekleştirilen LNG yüklemelerinde 60 milyar metreküpten fazla azalma yaşandı.
Küresel LNG arzında yüzde 3'lük düşüş bekleniyor
Küresel LNG arzının bu yıl yaklaşık yüzde 3, yani 20 milyar metreküp gerilemesi bekleniyor. Doğal gaz talebinde de yüzde 1,5'lik düşüşle 65 milyar metreküplük azalma öngörülüyor.
Talepteki gerilemede Orta Doğu'da karşılanamayan tüketim ihtiyacının yanı sıra Avrupa'da sanayi kaynaklı doğal gaz kullanımının azalması etkili olacak.
Asya'daki bazı ülkelerin elektrik üretiminde doğal gaz yerine kömüre yönelmesi de küresel talepteki düşüşün nedenleri arasında gösteriliyor.
