Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Azerbaycan'ın ana bölümü ile Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti'ni birbirine bağlayacak Zengezur Koridoru'nun yalnızca demir yolu ve kara yolu bağlantısından oluşmadığını belirterek, Nahçıvan’a Ermenistan toprakları üzerinden elektrik hatlarının çekilmesi projesinin hazır olduğunu söyledi. Aliyev, "Buradan fiber optik kablo, ardından elektrik hatları, gelecekte ihtiyaç olması halinde petrol ve doğal gaz boru hatları da geçebilir. Dolayısıyla Zengezur Koridoru'na bugün daha geniş açıdan bakıyoruz." dedi.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Nahçıvan’da Azerbaycan Televizyonu'na (AZTV) verdiği röportajda, Zengezur Koridoru'nun açılması ve bölgede yürütülen altyapı çalışmaları hakkında değerlendirmelerde bulundu.
Aliyev, Azerbaycan'ın ana bölümü ile onun ayrılmaz parçası olan Nahçıvan'ı birbirine bağlamanın uzun yıllardır arzuları olduğunu belirterek, "Azerbaycan'ın ana bölümünü onun ayrılmaz parçası olan Nahçıvan'la birleştirmek bizim uzun yıllardır arzumuzdu. Artık hedefimize çok yaklaştık." dedi.
İkinci Karabağ Savaşı'nın sona ermesinin ardından imzalanan üçlü bildiride Azerbaycan'ın ana bölümü ile Nahçıvan'ı birbirine bağlayan koridora ilişkin hüküm bulunduğunu hatırlatan Aliyev, buna karşın savaşın sona ermesinden sonraki 5 yıl içinde Zengezur Koridoru'nun açılması yönünde Ermenistan tarafından herhangi bir pratik adım atılmadığını söyledi.
Aliyev, 8 Ağustos 2025'te ABD'nin başkenti Washington'da gerçekleştirilen tarihi zirvede meselenin çözüme kavuşturulduğunu anımsatarak, "TRIPP adını taşıyan bu projenin uygulanmasına artık başlanmıştır." ifadelerini kullandı.
Azerbaycan'ın İkinci Karabağ Savaşı'nın hemen ardından hem demir hem de kara yollarının yeniden inşasına başladığını aktaran Aliyev, Nahçıvan yönünde gerçekleştirilen çalışmaların da sürdüğünü dile getirdi.
Aliyev, Azerbaycan tarafındaki demir yolunun gelecek yıl Ermenistan sınırına ulaşacağını, Ermenistan bölümünün hazır olmaması nedeniyle kendi taraflarındaki çalışmaları daha fazla hızlandırmaya ihtiyaç duymadıklarını ifade etti.
Cumhurbaşkanı Aliyev, Zengezur Koridoru'nda en az 15 milyon ton yük taşınmasını hedeflediklerini bildirdi.
"ZENGEZUR KORİDORU'NA DAHA GENİŞ AÇIDAN BAKIYORUZ"
Zengezur Koridoru'nu somut projelerle desteklemenin daha geniş bir anlam taşıdığını belirten Aliyev, koridora başlangıçta öncelikle ulaşım güzergahı olarak yaklaşıldığını ancak bugün projenin kapsamının daha geniş bir çerçevede ele alındığını söyledi.
Aliyev, "Tabii ki, Zengezur Koridoru'nu bu fikri ve bu girişimi ortaya attığımızda, öncelikle ulaşım tarafı kastediliyordu. Ancak biz bugün buna daha geniş bakıyoruz." dedi.
Azerbaycan'ın ana bölümünden Nahçıvan'a Ermenistan toprakları üzerinden elektrik hatlarının çekilmesi projesinin hazır olduğunu belirten Aliyev, işgalden kurtarılmış Cebrayıl'da çok büyük bir trafo merkezi inşa edildiğini söyledi.
Aliyev, söz konusu trafo merkezinin temel işlevinin iletim faaliyetleri olduğunu belirterek, "Yani böyle trafo merkezlerine dönüştürücü trafo merkezleri deniliyor. Bu, iç tedarik için değil, yani büyük enerji hacimlerinin iletilmesi için inşa edildi. Tam olarak Zengezur elektrik koridoru için inşa edildi." ifadelerini kullandı.
Ermenistan topraklarında elektrik direklerinin kurulacağı noktaların Azerbaycanlı uzmanların yaptığı incelemeler sonucunda belirlendiğini kaydeden Aliyev, Ermenistan tarafının da bu konuda adım atmasını beklediklerini dile getirdi.
Aliyev, "Ermenistan topraklarında uzmanlarımız tarafından yapılan analiz sonucunda, elektrik direklerinin nereye kurulması gerektiği konusunda yerler dahi belirlendi. Umarım Ermenistan tarafı da bu konuyu uzatmayacaktır." dedi.
"ERMENİSTAN İÇİN DE GEREKLİ OLABİLİR"
Aliyev, söz konusu enerji bağlantısının Ermenistan açısından da önemli olabileceğini savunarak, ülkenin mevcut enerji yapısına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Aliyev, "Ermenistan bunu öncelikle kendisi için gerekli görebilir. Çünkü bugün onların temel enerji kaynağı nükleer santraldir. Bu santralin işletilmesi onların elinde değil. İkincisi, bu santral eskimiştir ve bütün bölge için tehlike kaynağıdır. Santralin er ya da geç kapatılması gerekecek." ifadelerini kullandı.
Azerbaycan ve Türkiye'nin söz konusu nükleer santrale ilişkin endişelerini çeşitli uluslararası platformlarda defalarca dile getirdiğini hatırlatan Aliyev, santralin faaliyetinin sona ermesi halinde Ermenistan'ın enerji alanında ciddi sorunlarla karşılaşabileceğini savundu.
Aliyev, "O santralin ömrünün uzatılması sonsuz bir süreç olamaz, er ya da geç kapatılmalıdır. Doğal olarak o kapatılırsa, Ermenistan tamamen enerji krizine sürüklenecektir. Bu nedenle, bir ek kaynağın olması ancak fayda sağlayabilir." dedi.
Azerbaycan'ın enerji hatlarının Rusya, İran, Gürcistan ve Türkiye ile birleştirildiğini belirten Aliyev, Ermenistan üzerinden kurulacak enerji bağlantısının bölgedeki enerji güvenliği açısından da önem taşıyacağını söyledi.
Aliyev, "Azerbaycan'ın enerji hatlarının Rusya, İran, Gürcistan ve Türkiye ile birleştirildiğini" belirterek, "Ermenistan toprakları üzerinden Nahçıvan’a, oradan da Türkiye’ye ve Avrupa’ya uzanacak enerji koridoru, eğer bir kriz ortaya çıkarsa Ermenistan’ın enerji sisteminin ayakta kalmasına imkan sağlayacaktır." dedi.
Aliyev, bu nedenle projenin mümkün olan en kısa sürede hayata geçirilmesi gerektiğini belirterek, "Bu nedenle biz bunu ne kadar erken gerçekleştirirsek o kadar iyi." ifadelerini kullandı.
"BU PROJE MAKSİMUM 6 AY SÜRECEK"
Azerbaycan'ın son yıllarda zorlu coğrafyalarda enerji altyapısı oluşturduğuna dikkati çeken Aliyev, projenin hayata geçirilmesi halinde çalışmaların uzun sürmeyeceğini söyledi.
Aliyev, "Biz son beş yılda Kelbecer Dağları'nda, 3 bin 500 metre yükseklikte, karın içerisinde direkler kurduk. Yani eğer bu projeyi hayata geçirmemiz gerekirse, bu maksimum 6 ay sürecek." dedi.
Ancak projenin Ermenistan tarafından hayata geçirilmesi gerektiğini belirten Aliyev, "Ancak Ermenistan’ın tabii ki bunu kendisinin yapması gerekiyor. Bu nedenle bu meselenin en kısa zamanda açıklığa kavuşturulması gerektiğini düşünüyorum." ifadelerini kullandı.
Aliyev, enerji bağlantısının Zengezur Koridoru'nun ayrılmaz bir parçası olacağını vurguladı.
Aliyev "Bu, Zengezur Koridoru’nun ayrılmaz bir parçası olacak. Çünkü bu proje sadece demiryolu, karayolu değil. Hatta buradan fiber optik kablo, ardından elektrik hatları, gelecekte eğer ihtiyaç olursa, petrol ve doğal gaz boru hatları da geçebilir. Çünkü ne kadar çok alternatif olursa, herkes için o kadar iyi." dedi.
AVRUPA PAZARINA ELEKTRİK İHRACATI HEDEFİ
Azerbaycan’ın ihracat imkanlarını Nahçıvan toprakları üzerinden de genişletme planlarının olduğunu belirten Aliyev, enerji ihracatında yeni güzergahlar oluşturmak istediklerini söyledi.
Aliyev, "Bulunduğumuz bölgede ister petrol ve doğalgaz, ister elektrik enerjisi temin edebilecek ikinci bir ülke yok. Komşu ülkelere ihracat imkanlarımızı genişleterek aynı zamanda Avrupa pazarına da çıkacağız." dedi.
Azerbaycan'ın Avrupa'ya petrol ve doğal gaz ulaştırdığını hatırlatan Aliyev, elektrik enerjisi alanında da Avrupa pazarına ulaşmak istediklerini belirterek, "Şimdi Avrupa’ya petrolümüzle, doğalgazımızla ulaştık. Ancak biz elektrik enerjisiyle de ulaşmak istiyoruz." ifadelerini kullandı.
Aliyev, mevcut elektrik ihracat güzergahının Gürcistan ve Türkiye üzerinden Avrupa'ya uzandığını belirterek, bu bağlantıların genişletilmesi gerektiğini söyledi.
"Bugün tek güzergah Gürcistan, Türkiye, ardından Avrupa güzergahıdır. Bunu genişletmeliyiz." diyen Aliyev, Karadeniz enerji kablosu projesine ilişkin de bilgi verdi.
Aliyev, "Bunun yanı sıra Karadeniz enerji kablosu projesinin teknik ve ekonomik fizibilite çalışması hazır." dedi.
