Arnavutluk Başbakanı Edi Rama, Karadağ Başbakanı Milojko Spajic ve Kuzey Makedonya Başbakanı Hristijan Mickoski, Brüksel'de gerçekleştirilen 2026 AB Genişleme Forumu'nda düzenlenen "Genişlemeyi Hayata Geçirmek: Reformlar, Yatırımlar ve Ekonomik Büyüme" başlıklı panelde değerlendirmelerde bulundu.
RAMA'DAN AB'YE BALKANLAR İÇİN ORTAK YAKLAŞIM ÇAĞRISI
Arnavutluk Başbakanı Rama, AB'nin Batı Balkan ülkelerini genişleme sürecinde birlikte ele alması ve üyelik konusunda daha güçlü bir siyasi irade ortaya koyması gerektiğini ifade etti.
AB üyeliğine hazırlık sürecinin ülkelerin kurumsal yapılarını güçlendirdiğini belirten Rama, Avrupa Komisyonunun reformlar konusunda ülkeleri teşvik etmeyi ve gerekli adımları attırmayı sürdürmesi gerektiğini söyledi. Buna karşın siyasi karar alma süreçlerinin reform çalışmalarının gerisinde kaldığına işaret etti.
AB Konseyi ve üye ülkelerin Balkan ülkelerini aynı platformda buluşturabileceğini kaydeden Rama, her ülkenin üyelik kriterlerini kendi başarısına ve liyakatine göre yerine getirmeye devam edebileceğini dile getirdi.
Bölge ülkelerinin Avrupa Birliği'ne katılmak için ulusal kimliklerinden vazgeçmek zorunda olmadığını vurgulayan Rama, farklı kültürlerin, geleneklerin ve kimliklerin korunarak ortak Avrupa değerleri etrafında birleşilebileceğini belirtti.
Bu yaklaşımın mevcut üyelik koşullarında değişiklik yapılmasını gerektirmediğini ifade eden Rama, Karadağ'ın AB üyeliğine kabul edilmesinin diğer Balkan ülkeleri açısından da önemli bir örnek teşkil edebileceğini söyledi.
Rama, Balkan ülkelerinin genişleme sürecinin dışında bırakılmasının bölgeyi farklı küresel aktörlerin etkisine daha açık hale getirebileceği uyarısında bulundu.
RAMA'DAN SIRBİSTAN'A KOSOVA ÇAĞRISI
Rama, konuşmasında AB Genişleme Forumu'nun 15 Kasım'da düzenlenen açılış konserinde yaşanan bir olaya da değindi.
"Birlik Ezgileri: Avrupa'nın Kavşaklarından Armoniler" başlıklı konserde Sırbistan adına seçilen ve sözlerinde "Seni vermeyiz Kosova" ifadesi bulunan "Sa Kosova zora svice" adlı eserin enstrümantal olarak seslendirilmesini eleştiren Rama, şarkının hangi gerekçeyle programa alındığını bilmediğini belirtti.
Milliyetçi mesajlar içeren bir eserin Avrupa'nın ortak geleceği ve işbirliği anlayışıyla örtüşmediğini dile getiren Rama, parçanın bölgede geçmişte yaşanan çatışmaları hatırlattığını kaydetti.
Sırbistan'ın Kosova ile ilişkilerini normalleştirmesi ve Kosova'yı bağımsız bir devlet olarak tanımasının bölgedeki tüm tarafların yararına olacağını ifade etti.
KARADAĞ, AB'NİN 28. ÜYESİ OLMAK İSTİYOR
Karadağ Başbakanı Spajic ise ülkesinin 10 yılı aşkın süredir AB üyelik müzakerelerini sürdürdüğünü belirterek, teknik açıdan birliğin 28. üyesi olmaya tamamen hazır olduklarını söyledi.
Üyelik için daha fazla çalışmaları gerektiğinin farkında olduklarını kaydeden Spajic, Karadağ'ın AB'ye katılmasının yalnızca ülkesi için değil, tüm taraflar açısından faydalı olacağını ifade etti.
Avrupa'nın bu süreçte kararlı ve güçlü adımlar atması gerektiğini belirten Spajic, AB üyeliğinin kendileri açısından iki temel gerekçesi bulunduğunu anlattı. Bunlardan ilkinin ortak değerler olduğunu dile getiren Spajic, insanların aynı değerleri paylaşan bir topluluğun parçası olmak istediğini söyledi.
İkinci gerekçenin ise Avrupa'nın tek pazarı olduğunu vurgulayan Spajic, küçük nüfuslu ülkelerin küresel rekabet ortamında tek başına güçlü bir konum elde etmesinin zorlaştığını kaydetti.
KUZEY MAKEDONYA'DA AB ÜYELİĞİ STRATEJİK HEDEF
Kuzey Makedonya Başbakanı Mickoski de ülkesinin AB ile bütünleşme sürecinin yaklaşık 26 yıl önce İstikrar ve Ortaklık Anlaşması'nın imzalanmasıyla başladığını hatırlattı.
Üyelik yolunda çeşitli engellerle karşılaştıklarını ve zorlukların halen devam ettiğini belirten Mickoski, süreç içerisinde ülkesinin isim değişikliğine gittiğini ve anayasal düzenlemeler yaptığını anımsattı. Mickoski, gerçekleştirilen anayasa değişikliklerinin bir anlamda kimlik değişikliği olarak değerlendirildiğini ifade etti.
AB üyeliğine yönelik halk desteğinin yüzde 70'in üzerinde olduğunu belirten Mickoski, yaşanan hayal kırıklıklarına rağmen ülkelerinin Avrupa hedefinden uzaklaşmadığını söyledi.
Mickoski, ülkesinin AB üyeliğini temel stratejik hedef olarak gördüğünü vurgulayarak, bu doğrultuda çalışmalarını sürdürmeye devam edeceklerini kaydetti.