Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, iklim kriziyle mücadelede dünyanın kritik bir eşiğe geldiğini belirterek küresel sıcaklık artışını 1,5 dereceyle sınırlama hedefinin aşılmasının artık önlenemeyeceği uyarısında bulundu. Kasım ayında Antalya’da düzenlenecek BM İklim Değişikliği Konferansı (COP31) öncesinde yayımlanan Emisyon Açığı Raporu’na ilişkin değerlendirmelerde bulunan Guterres, sera gazı emisyonlarının azaltılması için ülkelerin acilen daha güçlü adımlar atması gerektiğini vurguladı.
Guterres’ten 1,5 derece uyarısı
Guterres, BM Çevre Programı (UNEP) tarafından yayımlanan yıllık Emisyon Açığı Raporu hakkında video mesaj yayımladı.
İklim krizinin etkilerine dikkati çeken Guterres, “Dünya artık 1,5 derecelik sınırı aşmaktan kaçınamaz ve sonuçları şimdiden yıkıcı” ifadelerini kullandı.
Dünyanın farklı bölgelerinde yaşanan ölümcül seller, aşırı sıcak hava dalgaları ve şiddetli orman yangınlarına işaret eden Guterres, iklim krizinin ekonomileri olumsuz etkilediğini ve eşitsizliği derinleştirdiğini belirtti. Krize en az katkıda bulunanların, etkilerini ilk ve en ağır şekilde yaşayanlar arasında olduğunu kaydetti.
Emisyonların azaltılması için kritik hedefler
Guterres, yüzyılın sonundan önce küresel sıcaklık artışının yeniden 1,5 derecelik sınırın altına indirilebileceğini belirtti. Bunun için küresel sera gazı emisyonlarının 2030’a kadar yüzde 18, 2035’e kadar ise yüzde 45 azaltılması gerektiğini söyledi.
Mevcut tablonun hedeflerden uzak olduğunu belirten Guterres, “Ancak emisyonlar rekor seviyelerde kalmaya devam ediyor. Ulusal iklim planları ve mevcut politikalar tehlikeli derecede yetersiz kalıyor ve 2,6 ila 2,8 derece ısınmaya işaret ediyor.” dedi.
“Emisyon açığı artık bir liderlik sorunu”
Gidişatı değiştirmek için gerekli araçların bulunduğunu ifade eden Guterres, temiz enerji alanındaki gelişmelere dikkati çekti.
Guterres, “Güneş enerjisi kullanımı, on yıl öncesine göre yedi kat daha hızlı büyüdü. İklim politikaları şimdiden sonuç veriyor. Emisyon açığı artık bir liderlik sorunu. Dünyanın bu açığı kapatmak için ne zamanı ne de bahaneleri kaldı. Hükümetler çok daha ileri gitmeli ve daha hızlı hareket etmeli.” ifadelerini kullandı.
Genel Sekreter, fosil yakıtlardan uzaklaşılması, tüm sektörlerde temiz enerji kullanımının hızlandırılması, enerji verimliliğini artıracak yatırımlar yapılması ve metan emisyonlarının azaltılması gerektiğini belirtti.
G20 ülkeleri gibi yüksek miktarda emisyona neden olan ülkelerin daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini kaydeden Guterres, gelişmekte olan ülkelere iklim kriziyle mücadele için uygun maliyetli finansman sağlanması ve bu ülkelerin borç yüklerinin hafifletilmesi çağrısında bulundu.
Guterres, “İklim adaleti bundan daha azını talep etmez. Her derecenin küçük bir kısmı bile önemlidir. Her gecikme yılı, geri dönüş yolunu daha da zorlaştırır. Şimdi bu açığı kapatalım.” dedi.
UNEP’ten Paris Anlaşması hedefi için çağrı
UNEP İcra Direktörü Inger Andersen da 2026 Emisyon Açığı Raporu’na ilişkin basın açıklamasında, küresel ısınmayı 1,5 derecenin altında tutma şansının artık kalmadığını gösteren tabloya rağmen Paris Anlaşması’nın en iddialı hedefinden vazgeçilmemesi gerektiğini belirtti.
Andersen, “Vazgeçemeyiz. 1,5 derece üzerindeki her ek derece ve her ek yıl, bu yıl ülkeleri kasıp kavuran ölümcül seller, sıcak hava dalgaları ve orman yangınları gibi iklim etkilerini artıracaktır. Bu rapor, hedefe hala ulaşabileceğimizi gösteriyor.” ifadelerini kullandı.
Paris Anlaşması’nın kabulünden bu yana küresel yenilenebilir elektrik kapasitesinin beklenenden üç kat daha hızlı büyüdüğünü belirten Andersen, güneş enerjisi kurulumunun da yedi kat daha hızlı arttığını söyledi. Kömür ve petrolden elde edilen toplam enerji arzının ise öngörülenden daha yavaş büyüdüğüne işaret etti.
“Ülkeler, geri dönüş noktasının şimdi başladığını anlamalıdır”
Fosil yakıtlardan uzaklaşma konusunda kaydedilen ilerlemenin yetersiz kaldığını belirten Andersen, ek politika desteğiyle mevcut gidişatın değiştirilebileceğini ifade etti.
Andersen, “Ülkeler, geri dönüş noktasının şimdi başladığını anlamalıdır.” dedi.
Kasım ayında Türkiye’de düzenlenecek COP31’e de değinen Andersen, “Ülkeler mümkün olan en düşük, 1,5 derece aşım yoluna girmek için eylemlerini artırmalı ve G20 ülkelerinden daha da büyük bir liderlik sergilemelidir.” ifadelerini kullandı.
