Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, stratejik nükleer silahları sınırlayan Yeni Stratejik Silahların Azaltılması Anlaşması’nın (New START) bugün sona ermesiyle birlikte dünyanın kritik bir dönemece girdiğini vurguladı. Guterres, ABD ve Rusya’yı gecikmeden müzakere masasına dönmeye davet etti.
BM Genel Sekreter Sözcülüğü Ofisi tarafından yayımlanan yazılı açıklamada Guterres,
Yeni START Antlaşması'nın bugün gece yarısı itibariyle sona ermesi, uluslararası barış ve güvenlik için ciddi bir ana işaret ediyor. Yarım yüzyıldan fazla bir süredir ilk kez, Rusya ve ABD'nin stratejik nükleer silahlarına bağlayıcı herhangi bir sınırlama olmaksızın bir dünyayla karşı karşıyayız.
ifadelerini kullandı.
ABD ve Rusya’nın küresel nükleer silah stokunun büyük bölümüne sahip olduğuna dikkat çeken Guterres, Soğuk Savaş döneminden bu yana nükleer silahların kontrolüne yönelik anlaşmaların olası felaketleri önlemede önemli rol oynadığını belirtti. Guterres, söz konusu anlaşmanın binlerce nükleer başlığın azaltılmasına katkı sunduğunu ve bu durumun sadece iki ülkenin değil, tüm dünyanın güvenliğini güçlendirdiğini ifade etti.
“Müzakere masasına dönün” çağrısı
Anlaşmanın sona ermesinin, nükleer silah kullanım riskinin son yılların en yüksek seviyesine ulaştığı bir döneme denk geldiğine işaret eden Guterres, “Her iki devleti de gecikmeden müzakere masasına dönmeye, riskleri azaltan ve ortak güvenliğimizi güçlendiren bir çerçeve üzerinde anlaşmaya varmaya çağırıyorum.” dedi.
Öte yandan Rusya Dışişleri Bakanlığı, New START’ın süresinin dolmasına ilişkin yaptığı açıklamada, anlaşmayı uzatma girişimlerinin ABD’den karşılık bulmadığını belirterek, “Anlaşma taraflarının, artık anlaşma bağlamındaki hiçbir yükümlülüğe bağlı olmadıkları ve bir sonraki adımlarını serbestçe seçebilecekleri gerçeğinden hareket ediyoruz.” ifadesine yer verdi.
Dünyadaki nükleer tablo
2010 yılında imzalanan ve Washington ile Moskova arasında yürürlükte kalan son nükleer anlaşma olan New START, uzun menzilli nükleer başlıklar ile füzelerin sayısına sınırlama getiriyordu. Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü’nün (SIPRI) 2025 verilerine göre, Rusya 5 bin 459, ABD ise 5 bin 177 nükleer savaş başlığıyla dünyada en fazla nükleer silaha sahip iki ülke konumunda bulunuyor. Çin’in nükleer savaş başlığı sayısının ise 600’ün biraz üzerinde olduğu tahmin ediliyor.
