Şili ana karasından yüzlerce kilometre uzaklıktaki sarp bir uçurumda, dünyada yalnızca tek bir bireyi kalan “Dendroseris neriifolia” ağacı için adeta zamana karşı bir yaşam mücadelesi yürütülüyor. Şili Ulusal Orman Kurumu (CONAF) ile İngiliz bilim insanları, türün tamamen yok olmasını önlemek amacıyla uluslararası bir kurtarma programı başlattı.
HALATLARLA UÇURUMA SABİTLENDİ, 24 SAAT KORUMA ALTINDA
Juan Fernández Adaları’na özgü ve “ağaç papatyası” olarak bilinen tür, Robinson Crusoe Adası’nda hayatta kalmaya çalışıyor. Habitat kaybı, istilacı türler ve geçmişteki başarısız koruma girişimleri nedeniyle 1980’de 8 bireye kadar düşen popülasyon, bugün tek bir ağaca kadar geriledi. Ekipler, devrilme riskine karşı ağacı halatlarla kayalıklara sabitleyerek 24 saat gözetim altında tutuyor.
ZORLU KOŞULLARDA TOHUM TOPLAMA OPERASYONU
Ulaşılması güç sarp bir kayalıkta bulunan ağaçtan, CONAF ekipleri her yıl tehlikeli tırmanışlarla olgun tohumları topluyor. Bu yıl elde edilen yaklaşık 400 tohumun bir bölümü İngiltere’deki Milenyum Tohum Bankası’na gönderildi.
İNGİLTERE’DEN UMUT VEREN SONUÇLAR
Kew Wakehurst’te yapılan analizlerde tohumların önemli bir kısmının çimlenme potansiyeline sahip olduğu belirlendi. Laboratuvar ortamında yürütülen çalışmalar sonucunda 8 fide başarıyla yetiştirildi. Bu fidelerin bir kısmının Edinburgh Kraliyet Botanik Bahçesi’ne aktarılacağı, kalanlarının ise gelecekteki koruma projeleri için saklanacağı bildirildi.
GENETİK ÇEŞİTLİLİK EN BÜYÜK ZORLUK
Uzmanlar, türün kurtarılmasındaki en kritik sorunun düşük genetik çeşitlilik olduğunu vurguluyor. Uzun yıllar süren izolasyon nedeniyle tohumların canlılık oranının düşmesi, koruma çalışmalarını daha da zorlaştırıyor.
Bilim insanları, önümüzdeki birkaç yılın türün geleceği açısından belirleyici olacağını ifade ederek, laboratuvarda büyütülen fidelerin sağlıklı şekilde çoğalmasının “ağaç papatyası”nın tamamen yok olmasını önlemede kritik rol oynayacağını belirtiyor.
