Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) liderleri, bölgesel güvenlik tehditleri, ekonomik entegrasyon ve uluslararası gelişmeleri ele almak üzere Filipinler'in başkenti Manila'da düzenlenen 49. Liderler Zirvesi'nde bir araya geldi. Filipinler Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr, bölgedeki sorunların hiçbir ülke tarafından tek başına çözülemeyeceğini belirterek ortak hareket etme çağrısında bulundu.
Filipinler'in ev sahipliğinde Manila'da düzenlenen 49. ASEAN Liderler Zirvesi başladı. Zirvenin açılışında konuşan Filipinler Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr, jeopolitik gerilimler, ekonomik belirsizlikler, iklim değişikliği, yeni teknolojiler ve ulus ötesi tehditlerin Güneydoğu Asya'yı yeniden şekillendirdiğini söyledi.
Bölge ülkelerinin karşı karşıya olduğu sorunların ortak çabayla aşılabileceğini vurgulayan Marcos Jr, ASEAN üyelerinin farklılıklarına rağmen ortak hedefler doğrultusunda hareket etmesi gerektiğini ifade etti.
Marcos Jr'dan bölgesel dayanışma çağrısı
Orta Doğu'daki gelişmelerin Asya vatandaşlarını riske attığını, ulaşım, enerji ve gıda tedarik zincirlerini olumsuz etkilediğini belirten Marcos Jr, bu gelişmelerin bölgesel işbirliğinin önemini bir kez daha ortaya koyduğunu kaydetti.
Zirvenin ertelenmesinin de değerlendirildiğini aktaran Marcos Jr, ASEAN ülkeleriyle yapılan istişareler sonucunda bir araya gelerek ortak bir yanıt oluşturmanın daha önemli olduğu konusunda uzlaşıldığını bildirdi.
Güvenlik ve ekonomik entegrasyon öncelikli gündem
ASEAN 2045 vizyonunun hayata geçirilmesinde barış ve güvenlik, ekonomik refah ve halkların güçlendirilmesinin temel öncelikler olduğunu belirten Marcos Jr, denizcilik işbirliğinin geliştirilmesi ile insan kaçakçılığı, siber suçlar ve çevrim içi dolandırıcılıkla mücadelede ilerleme sağlandığını dile getirdi.
Bölge ekonomilerinin dijital entegrasyonunu güçlendirmek amacıyla ASEAN Dijital Ekonomi Çerçeve Anlaşması kapsamında çalışmalar yürütüldüğünü aktaran Marcos Jr, ASEAN elektrik şebekesinin geliştirilmesi, ticaret ve tedarik zincirlerinin güçlendirilmesi ile küçük ve orta ölçekli işletmelerin desteklenmesinin de gündemde olduğunu belirtti.
Yapay zeka alanındaki ortak hedeflere de değinen Marcos Jr, ASEAN'ın yalnızca gelişen teknolojilere uyum sağlayan değil, bu teknolojilerin geleceğinin şekillendirilmesinde de söz sahibi olan bir bölgesel örgüt olmasını istediklerini söyledi.
ASEAN'ın barışçıl çözüm ilkeleri vurgulandı
ASEAN'ın 11 üyeli yapıya kavuşmasının bölgesel dayanışma açısından önemli bir gelişme olduğunu belirten Marcos Jr, karşılıklı saygı, güç kullanmaktan veya güç kullanma tehdidinde bulunmaktan kaçınma ve anlaşmazlıkların barışçıl yollarla çözülmesinin örgütün temel ilkeleri arasında bulunduğunu ifade etti.
ASEAN'ın uluslararası etkisinin yalnızca ortak hareket etme kapasitesinden değil, savunduğu ilkelerden de kaynaklandığını kaydeden Marcos Jr, zirvede dış ortaklarla alınacak kararların bölgenin geleceğini şekillendireceğini vurguladı.
Malezya ve Brezilya'dan ASEAN ile işbirliği mesajı
Malezya Başbakanı Enver İbrahim, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, ülkesinin bölgesel barış ve istikrarın korunması ile ASEAN içinde fikir birliğinin güçlendirilmesi konusunda aktif rol üstlenmeye kararlı olduğunu belirtti.
Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva ise zirveye ikinci kez katılmaktan duyduğu memnuniyeti dile getirdi. ASEAN ve Brezilya'nın çok taraflılığa dayalı, çok kutuplu bir dünya anlayışını paylaştığını belirten Lula da Silva, iklim değişikliği ve devam eden savaşların enerji dönüşümünü zorunlu hale getirdiğini ifade etti.
Brezilya'nın etanol ve esnek yakıtlı motorlar konusunda yarım asırlık deneyime sahip olduğunu aktaran Lula da Silva, kritik mineraller alanında da ASEAN ile işbirliğine açık olduklarını bildirdi.
Lula da Silva, ilişkileri "tam kapsamlı Diyalog Ortaklığı" seviyesine taşımayı hedeflediklerini belirterek ileri teknoloji, biyoyakıtlar, savunma ve gıda güvenliği alanlarında işbirliğinin geliştirilmesini istediklerini kaydetti.
ASEAN 650 milyondan fazla nüfusu temsil ediyor
1967 yılında Tayland'ın başkenti Bangkok'ta kurulan ASEAN; Vietnam, Tayland, Singapur, Filipinler, Myanmar, Malezya, Laos, Endonezya, Kamboçya, Brunei ve Doğu Timor olmak üzere 11 ülkeyi bir araya getiriyor.
Hükümetler arası işbirliği ve ekonomik diplomasiyi amaçlayan örgüt, 3 trilyon doları aşan gayrisafi yurt içi hasılası ve 650 milyondan fazla nüfusuyla dünyanın önemli bölgesel oluşumları arasında yer alıyor.
