İsviçre Dışişleri Bakanlığı, ABD, İran, Katar ve Pakistan temsilcilerinin katılımıyla Burgenstock’ta yapılması planlanan teknik görüşmelerin süresiz olarak ertelendiğini açıkladı.
Hafta başında dijital ortamda imzalanan 14 maddelik mutabakatın ardından, tarafların 60 günlük müzakere sürecine geçmesi bekleniyordu.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ve beraberindeki heyetin İsviçre’ye gitmek üzere hazırlıklarını tamamladığı, ancak Beyaz Saray’dan yapılan son dakika açıklamasıyla planlamalardaki belirsizlikler nedeniyle ziyaretin iptal edildiği ve Vance’in Washington’da kalacağı bildirildi.
Aylar süren lojistik hazırlıklara rağmen tıkanan sürecin arkasında, bölgede devam eden askeri gerilimin etkili olduğu değerlendiriliyor.
İran’dan İsviçre görüşmelerine şartlı katılım
İran, ateşkesin kalıcı hale gelmesi için İsrail’in Lübnan’dan çekilmesini temel şart olarak öne sürerken, sınır hattındaki askeri hareketliliğin sürmesi nedeniyle İsviçre’ye heyet gönderme kararını erteledi.
İsrail ordusunun Lübnan’ın güneyine yönelik son saldırılarında en az 18 kişinin yaşamını yitirmesi ve Hizbullah ile çatışmaların şiddetlenmesi, Tahran’ın diplomatik süreci askıya almasına yol açtı.
İran’ın başmüzakerecisi ve Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, görüşmelerin yalnızca Tahran’ın “kırmızı çizgileri”ne uyulması halinde devam edebileceğini belirterek sert mesajlar verdi.
Galibaf ayrıca, taleplerin aşırı bulunması durumunda geri adım atmayacaklarını ve karşılık vermekte tereddüt etmeyeceklerini ifade etti.
Washington ile Tel Aviv arasındaki çatlak büyüyor
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun, ülkenin güvenlik ihtiyaçları gerektirdiği sürece Güney Lübnan'daki askeri varlıklarını sürdüreceklerini açıklaması, Beyaz Saray'da büyük bir öfkeye yol açtı. İsrail'in resmi olarak bu anlaşmanın bir parçası olmamasına rağmen sergilediği bu uzlaşmaz tutum, ABD ile en yakın müttefiki arasındaki diplomatik uçurumu derinleştiriyor.
İsrailli bazı bakanların ABD-İran anlaşmasına uymayacaklarını ilan etmesi üzerine ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, diplomatik nezaket sınırlarını zorlayan bir açıklama yaptı. Vance, İsrail kabinesinde yer alması halinde dünyada kalmış tek güçlü müttefike saldırmanın akıl kârı olmayacağını belirterek Tel Aviv yönetimine açık bir rest çekti.
Arabulucular Mısır'da olağanüstü toplanıyor
Sürecin çıkmaza girmesi üzerine aralarında Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın da bulunduğu arabulucu ülkeler acil durum diplomasisi başlattı.
Anlaşmanın tamamen çökmesini engellemek ve tarafları yeniden uzlaştırmak amacıyla arabulucuların pazar günü Mısır'ın El-Alameyn kentinde olağanüstü bir toplantı gerçekleştireceği açıklandı.
Katar'ın da büyük destek verdiği barış çabalarının bu diplomatik krizden nasıl etkileneceği, Mısır'daki görüşmelerin ardından netlik kazanacak.
