İngiltere Savunma Bakanı Wes Streeting, Hint Okyanusu’ndaki Chagos Adaları’nın Morityus’a devredilmesini öngören anlaşmaya ilişkin önemli açıklamalarda bulundu.
Streeting, BBC’ye yaptığı değerlendirmede, ABD Başkanı Donald Trump’ın mevcut anlaşmaya destek vermediğini belirterek, Washington yönetimiyle yeni bir düzenleme üzerinde çalışılması gerektiğini söyledi. İngiliz hükümeti, özellikle Chagos Adaları’ndaki Diego Garcia askeri üssünün uzun vadeli geleceğini güvence altına almayı hedefliyor.
"Trump'ın destekleyeceği bir anlaşma yapmalıyız"
Streeting, Chagos Adaları konusunda ABD'li müttefiklerle ve Trump yönetimiyle daha fazla çalışma yürütmeleri gerektiğini ifade etti.
İngiliz Bakan, Diego Garcia Üssü'nün İngiltere açısından önemli bir ulusal güvenlik varlığı olduğunu belirterek, üssün ABD için de stratejik öneme sahip olduğunu vurguladı.
Streeting, amaçlarının yalnızca adaları Morityus'a devretmek olmadığını, aynı zamanda Diego Garcia Üssü'nün geleceğini uzun vadeli güvence altına almak olduğunu söyledi.
Chagos anlaşması neden yeniden gündemde?
İngiltere ile Morityus arasında 2025'te imzalanan anlaşmaya göre Chagos Adaları'nın egemenliğinin Morityus'a devredilmesi, buna karşılık İngiltere'nin Diego Garcia'daki askeri üssü uzun süre kullanmaya devam etmesi öngörülüyordu.
Anlaşma, Diego Garcia'nın 99 yıllığına İngiltere tarafından kullanılmasını öngören bir düzenleme içeriyor. Ancak anlaşmanın yürürlüğe girmesi için gerekli süreçler tamamlanmadı ve İngiltere'deki yasama süreci de ilerlemedi.
ABD Başkanı Trump ise anlaşmaya karşı çıkarak mevcut düzenlemeyi eleştirdi. Trump'ın son açıklamalarının ardından İngiltere hükümeti anlaşmayı yeniden değerlendirme sürecine girdi.
Diego Garcia Üssü neden önemli?
Chagos Adaları'nın en büyüğü olan Diego Garcia, İngiltere ve ABD tarafından ortak kullanılan stratejik bir askeri üs konumunda.
İngiliz hükümeti, üssün uzun vadeli kullanımının güvence altına alınmasını ulusal güvenlik açısından önemli görüyor. Streeting de bu nedenle Morityus ve ABD ile diplomatik görüşmeler yürütülmesi gerektiğini belirtti.
Chagos Adaları'nın geçmişi
İngiltere, Chagos Adaları'nı 1965'te Morityus'tan ayırarak Britanya Hint Okyanusu Toprağı'nı oluşturmuştu. Morityus'un 1968'de bağımsızlığını kazanmasının ardından adaların statüsü konusunda iki ülke arasında uzun süren bir anlaşmazlık yaşandı.
Uluslararası Adalet Divanı, 2019'da Chagos Adaları'nın Morityus'tan ayrılmasının sömürgecilikten arındırma sürecinin hukuka uygun şekilde tamamlanmadığı yönünde görüş bildirmiş ve İngiltere'nin bölgedeki yönetimine son vermesi gerektiğini belirtmişti.
İngiltere ile Morityus arasındaki anlaşma yürürlüğe girmedi
İngiltere ve Morityus, Mayıs 2025'te Chagos Adaları'nın statüsüne ilişkin anlaşmayı imzaladı. Ancak anlaşma henüz yürürlüğe girmedi.
Son gelişmelerle birlikte Londra yönetimi, Washington'ın desteğini alabilecek yeni bir düzenleme üzerinde çalışmayı değerlendiriyor. Streeting'in açıklamalarına göre İngiltere açısından temel hedef, adaların geleceğiyle birlikte Diego Garcia Üssü'nün kullanımını da güvence altına almak