ABD Yüksek Mahkemesi, Donald Trump’ın ulusal acil durumlar için öngörülen 1977 tarihli Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası’na dayanarak uygulamaya koyduğu kapsamlı gümrük tarifelerini 6’ya karşı 3 oyla iptal etti.
Mahkeme, alt mahkemenin Trump’ın söz konusu yasayı gümrük tarifeleri uygulamak için kullanmasının yetki aşımı olduğuna ilişkin kararını onadı. Kararda, başkana tanınan “ithalatı düzenleme” yetkisinin gümrük tarifesi koyma yetkisi anlamına gelmediği vurgulandı.
Hakim John Roberts, yasa metninin yarım asırlık yürürlük süresi boyunca hiçbir başkan tarafından bu kapsamda kullanılmadığını belirterek, "Yasanın yarım asırlık yürürlük süresi boyunca hiçbir başkan, bu yasaya dayanarak herhangi bir gümrük tarifesi uygulamamıştır. Bunun da ötesinde, bu ölçekte ve kapsamda tarifelerin sözü bile edilemeyeceğini belirtmek gerekir" ifadelerini kullandı.
Roberts ayrıca, söz konusu uygulamanın tarihte emsalinin bulunmadığını ve başkanın iddia ettiği geniş yetkilerle birlikte değerlendirildiğinde tarifelerin yetki aşımı olduğunu savundu.
Mahkeme kararı, tarifeler nedeniyle elde edildiği tahmin edilen aylık yaklaşık 30 milyar dolarlık ilave gelirin iade edilip edilmeyeceğine ilişkin bir hüküm içermedi.
Trump: Karar utanç verici
Trump, kararı Washington’daki Beyaz Saray’da eyalet valilerine hitap ettiği sırada öğrendi. ABD basınında yer alan haberlere göre, kendisine uzatılan notun ardından Trump kararı “utanç verici” olarak nitelendirdi.
Daha önce yaptığı açıklamada ise Trump, "Gümrük tarifeleri olmasaydı herkes iflas ederdi. Tüm ülke iflas ederdi" demişti. Tarifelerin Amerikan ekonomisini koruduğunu savunan Trump, "Bunu yapma hakkına sahibim. Ulusal güvenlik gerekçesiyle gümrük tarifeleri uygulamaya hakkım var" ifadelerini kullanmıştı.
Mahkeme kararının ardından düzenlediği basın toplantısında Trump, "Verdikleri karar yanlış. Ama önemli değil, çünkü çok güçlü alternatiflerimiz var. Üstelik bu alternatifler, bu kararla birlikte onaylanmış oldu" dedi.
Trump ayrıca, "Karar son derece hayal kırıklığı nedeni. Yabancı ülkeler çok mutlular ama size temin ederim ki uzun süre mutlu kalmayacaklar" ifadelerini kullandı.
Mahkeme Kararı Tarifeleri Sarstı
Karar, Demokrat Partili siyasetçiler ve iş dünyasından çeşitli sektör grupları tarafından memnuniyetle karşılandı. Cumhuriyetçi siyasetçiler ise kararın ABD’nin haksız ticaretle mücadelesine zarar verdiğini savundu.
Kararın ardından, tarifeler konusundaki belirsizlik nedeniyle baskı altında olan ABD borsa endeksleri iki haftadan uzun sürenin en güçlü yükselişini kaydetti. ABD doları değer kaybederken, hazine tahvillerinin getirileri sınırlı ölçüde yükseldi.
ABD Anayasası vergi ve gümrük tarifeleri koyma yetkisini Kongre’ye verirken, Trump tarifeleri uygularken Kongre onayı aramamış ve Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası’na başvurmuştu. Beyaz Saray ise Mahkemenin iptal kararı vermesi halinde alternatif yetkilere başvurulacağını daha önce duyurmuştu.
TRUMP'TAN EK TARİFE
Trump, Yüksek Mahkemenin tarifelerle ilgili kararı sonrası halihazırda uygulanan tarifelere ek olarak yüzde 10 oranında küresel bir tarife uygulamaya yönelik bir karar imzalayacağını belirtti.
