Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, Türkiye'nin yükseköğretim altyapısında son 25 yılda önemli yatırımlar yapıldığını belirterek, 208 yükseköğretim kurumu, yaklaşık 187 bin akademisyen ve 7 milyona yakın öğrencinin yer aldığı güçlü bir sisteme ulaşıldığını açıkladı. Özvar, bundan sonraki süreçte nicelikten çok niteliğin esas alınacağını ve üniversiteler ile sektör arasındaki işbirliğinin güçlendirileceğini bildirdi.
“Süper güçlerle rekabet edebilecek kapasiteye sahibiz”
Özvar, Bursa Ticaret ve Sanayi Odası'nda (BTSO) düzenlenen “Yükseköğretimde Mesleki Eğitimin Yaygınlaştırılması Programı”nda yaptığı konuşmada, yükseköğretimin ülkelerin kalkınma kapasitesini doğrudan etkileyen, beşeri sermayeyi biçimlendiren, üretim yapısının dönüşümüne yön veren ve uluslararası rekabet gücünü belirleyen stratejik bir konuma ulaştığını söyledi.
Yükseköğretim politikalarının gelecekte yaşanacak ekonomik ve teknolojik dönüşümleri ve bunların doğuracağı iş gücü ihtiyacını öngörmesi gerektiğini belirten Özvar, YÖK olarak sistemi bu bakış açısıyla yeniden şekillendirdiklerini ifade etti.
Özvar, üniversitelerin başarısının yalnızca öğrenci ve mezun sayısıyla değerlendirilmediğini belirterek, mezunların kazandıkları yetkinlikler, iş gücü piyasasına uyumları, sektörlerin beklentilerini karşılama düzeyleri ve ülkenin kalkınma hedeflerine katkılarının daha belirleyici hale geldiğini kaydetti.
Son 25 yılda yükseköğretime büyük yatırım
Üniversite-sektör işbirliğini yapısal bir gereklilik olarak değerlendiren Özvar, eğitim sistemiyle iş gücü piyasası arasındaki bağın güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Özvar, şöyle konuştu:
“Eğitim sistemiyle iş gücü piyasası arasındaki bağın zayıflaması, bir yandan mezunların istihdama katılmasını güçleştirirken diğer yandan sektörlerin ihtiyaç duyduğu nitelikli insan kaynağına erişimini engellemektedir. Bu sebeple temel hedefimiz, yükseköğretim sistemimizin yetiştirdiği insan kaynağıyla sektörlerin ihtiyaç duyduğu beceriler arasında güçlü, kalıcı ve sürdürülebilir bir uyum oluşturmaktır.”
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde son 25 yılda yükseköğretim altyapısına büyük yatırımlar yapıldığını belirten Özvar, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Bu yatırımlar neticesinde bugün, 208 yükseköğretim kurumunun, yaklaşık 187 bin akademisyenin ve 7 milyona yakın üniversite öğrencisinin yer aldığı güçlü bir yükseköğretim sistemine ulaşılmıştır. Bu sistem, dünyada küresel ölçekte süper güçlerle rekabet edebilecek bir altyapıya ve kapasiteye sahiptir.”
Kontenjanlarda ihtiyaç odaklı düzenleme
Yükseköğretime erişimin genişletilmesinde önemli bir aşama kaydedildiğini ifade eden Özvar, artık önceliğin nicelikten niteliğe yönelmesini mümkün kıldığını söyledi.
Kontenjan planlamasını veriye dayalı, rasyonel ve sektörlerin ihtiyaçlarını gözeten bir anlayışla yaptıklarını aktaran Özvar, mezunlarının istihdam imkanları sınırlı kalan, sektörlerle bağı zayıflayan veya büyük ölçüde işlevini yitiren programların incelendiğini bildirdi.
Bu değerlendirmeler sonucunda bazı programların kontenjanlarının azaltıldığını, bazılarının günün ihtiyaçlarına göre dönüştürüldüğünü ve gerekli görülen programların kapatıldığını belirten Özvar; yapay zeka, dijital teknolojiler, ileri üretim sistemleri, yeşil dönüşüm, enerji, tarım teknolojileri ve sağlık gibi stratejik alanlarda açılan yeni programların ise desteklendiğini söyledi.
Özvar, “Amaç, yükseköğretim sistemini küçültmek değil, sistemi geleceğin ihtiyaçlarına göre yeniden düzenlemek ve ülkemizin kalkınma hedefleriyle daha güçlü bir uyum içinde çalışmasını sağlamaktır.” dedi.
“İşletmede Mesleki Eğitim” modeli geliyor
“İşletmede Mesleki Eğitim” modeline ilişkin bilgi veren Özvar, meslek yüksekokullarında 3+1 ve 2+2, lisans programlarında ise 7+1 ve 6+2 modellerinin uygulanacağını açıkladı.
Bu modellerle öğrencilerin bir veya iki dönem boyunca doğrudan çalışma hayatının içinde bulunmasının hedeflendiğini belirten Özvar, bunun klasik anlamda uzatılmış bir staj olmadığını vurguladı.
Özvar, söz konusu sürecin kredilendirilen, ölçme ve değerlendirmeye tabi tutulan ve akademik açıdan düzenli biçimde izlenen yapılandırılmış bir eğitim modeli olduğunu ifade etti.
Pilot uygulama 7 ilde başlıyor
Özvar, modelin pilot uygulamasının Konya, Gaziantep, İstanbul, Bursa, Kocaeli, İzmir ve Ankara olmak üzere 7 ilde başlatılacağını açıkladı.
İlk aşamada yaklaşık 120 bin öğrencinin eğitim gördüğü 185 mesleki ön lisans programının model kapsamında yer alacağını belirten Özvar, uygulamanın yalnızca üniversitelerle işletmeler arasındaki bir çalışma olmadığını söyledi.
Sürecin Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı başta olmak üzere ilgili kamu kurumları, meslek kuruluşları ve sektör temsilcilerinin katılımıyla yürütüleceğini aktaran Özvar, pilot uygulamadan elde edilecek sonuçların modelin ülke genelinde yaygınlaştırılmasına yön vereceğini kaydetti.
104 üniversite, 381 meslek yüksekokulu eşleştirildi
YÖK ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) arasında yürütülen işbirliği kapsamında bugüne kadar 104 üniversitedeki 381 meslek yüksekokulunun 283 oda ve borsa ile eşleştirildiğini belirten Özvar, hedeflerinin istihdama duyarlı programlar geliştirmek ve sektörün beklentilerine uygun eğitim ve staj imkanlarını artırmak olduğunu söyledi.
Eşleştirilen her meslek yüksekokulunda odalar ve borsalar tarafından belirli sayıda öğrenciye burs desteği sunulacağını belirten Özvar, meslek yüksekokullarında odalar ve borsaların katkılarıyla yeni laboratuvarlar ve uygulama alanlarının kurulmasının da sağlanacağını ifade etti.
Sektör temsilcilerine önemli görev
Protokol kapsamında sanayinin değişen ihtiyaçları doğrultusunda mevcut eğitim programlarının güncellenmesi, ihtiyaç duyulan alanlarda yeni programların açılması ve ders içeriklerinin sektör temsilcilerinin katkılarıyla zenginleştirilmesi planlanıyor.
Özvar, sektör temsilcilerinin müfredatın oluşturulmasında üniversitelerle işbirliği yapmasının beklendiğini belirterek, işletmede mesleki eğitim süreçlerinin etkin yürütülmesi amacıyla sektör temsilcileri, öğretim elemanları ve insan kaynakları uzmanlarından oluşan ortak çalışma gruplarının kurulacağını bildirdi.
İşletmelerde görevlendirilecek eğitici personelin öğrencilere rehberlik etmesi ve bu kişilerin sürekli hizmet içi eğitimlerle desteklenmesinin uygulamalı eğitimin niteliğini artıracağını ifade etti.
BTSO'dan modele destek
BTSO Yönetim Kurulu Başkanı İbrahim Burkay da gençlerin öğrencilik yıllarında üretim ortamını tanımalarını, iş kültürünü öğrenmelerini ve mesleklerini reel sektörün içinde deneyimlemelerini istediklerini belirtti.
“İşletmede Mesleki Eğitim” modeliyle gençlerin istihdama geçişinin kolaylaştırılacağını ve firmaların ihtiyaç duyduğu nitelikli insan kaynağının yetişmesine katkı sağlanacağını belirten Burkay, üniversitelerin bilgi birikimi ile iş dünyasının tecrübesinin buluşturulması halinde öğrencilerin, firmaların, Bursa'nın ve Türkiye'nin kazanacağını ifade etti.
Bursa Valisi Erol Ayyıldız, Bursa Uludağ Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ferudun Yılmaz ile AK Parti Bursa Milletvekilleri Mustafa Yavuz ve Osman Mestenin de katılımcılara hitap ettiği törende, daha sonra YÖK ve BTSO arasında işbirliği protokolü imzalandı.
