1 Ağustos 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek Ticaret Bakanlığı düzenlemesiyle dijital ticaret ve reklamcılıkta yeni bir dönem başlayacak. Tüketicilerin yanıltılmasını önlemeyi amaçlayan düzenleme kapsamında reklam, satış ve tanıtım faaliyetlerine yönelik denetimler artırılacak.
Yeni kurallar; indirim kampanyaları, sosyal medya fenomenlerinin reklam paylaşımları, e-ticaret sitelerindeki kullanıcı yorumları ve yapay zekâ destekli reklam içerikleri dahil birçok alanı kapsıyor. Düzenleme, hem işletmelerin uyması gereken yükümlülükleri artırırken hem de tüketicilere daha şeffaf ve güvenilir bir alışveriş deneyimi sunmayı hedefliyor.
Sabah'ın haberine göre yeni düzenleme, dijital reklamcılık, e-ticaret, sosyal medya iş birlikleri, tüketici yorumları, çevresel beyanlar ve yapay zeka destekli reklam uygulamalarına ilişkin önemli yükümlülükler getiriyor.
Yönetmelikte yapılan değişiklikle "çevresel beyan", "sosyal medya", "sosyal medya etkileyicisi" ve "tüketici değerlendirmesi" kavramları ilk kez açık biçimde tanımlandı. Yeni düzenlemeye göre indirim öncesi fiyat hesaplanırken, indirimin başladığı tarihten önceki 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat esas alınacak. Önceki fiyatın belirlenmesinde indirimin gerçekleştirildiği satış kanalındaki fiyat dikkate alınacak.
Sahte yorumlara sıkı denetim! Doğrulama sistemi zorunlu oluyor
E-ticaret sitelerinde tüketicilerin satın alma kararlarını etkileyen ürün değerlendirmeleri ve puanlama sistemleri için yeni kurallar devreye giriyor. Düzenleme kapsamında, işletmeler artık paylaşılan yorumların ürünü ya da hizmeti gerçekten deneyimleyen kullanıcılara ait olduğunu doğrulayacak sistemler oluşturmakla yükümlü olacak.
Ayrıca tüketicilere, yorumların hangi kriterlere göre sıralandığı, öne çıkarıldığı veya yayımlandığı konusunda açık ve anlaşılır bilgi verilmesi gerekecek. Yeni uygulamayla sahte değerlendirmelerin yanı sıra yorumların seçilmesi, sıralanması ya da manipüle edilmesi yoluyla tüketicilerin yanıltılmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Influencer reklamlarında yeni dönem! Gizli tanıtıma sıkı denetim
Yeni yönetmelikle birlikte sosyal medya içerik üreticileri ilk kez mevzuatta açık şekilde tanımlanırken, reklam paylaşımlarına ilişkin kurallar da daha net hale getirildi.
Daha önce rehber niteliğinde uygulanan influencer reklam ilkeleri artık yönetmelik kapsamına alındı. Buna göre, reklam amaçlı paylaşımların açıkça belirtilmesi zorunlu olacak. Tüketiciyi yanıltabilecek gizli reklam uygulamalarına karşı denetimler artırılırken, kurallara aykırı tanıtımlar için daha güçlü hukuki yaptırımlar uygulanabilecek.
Yapay zeka didik didik ediliyor
Reklam sektöründe giderek yaygınlaşan yapay zekâ teknolojileri de düzenleme kapsamına alındı. Yapay zekâ aracılığıyla oluşturulan görsel, video veya ses içeriklerinin genel reklam ilkelerine uygun olması gerekecek.
Yapay zekâ kullanılarak hazırlanan reklamların tüketiciyi yanıltmaması, aldatıcı nitelik taşımaması ve gerçek dışı bir algı oluşturmaması gerekiyor. Şirketlerin yapay zekâ destekli reklam çalışmalarını bu kurallar doğrultusunda değerlendirmeleri önem kazanıyor.
Çevre dostu iddialarına da sıkı denetim
Yeni düzenlemeyle takviye edici gıdalara yönelik karşılaştırmalı reklamlara uygulanan genel yasak kaldırıldı. Ancak işletmeler, rakip ürünlerle kıyaslama yaparken belirlenen yasal şartlara uymak zorunda olacak.
Buna göre karşılaştırmalı reklamların tüketiciyi yanıltmaması, objektif ve doğrulanabilir verilere dayanması, dürüst rekabet kurallarını ihlal etmemesi gerekiyor. Aksi durumda reklamlar mevzuata aykırı kabul edilebilecek.
Öte yandan yönetmelikle çevresel beyanlara ilişkin denetimler de sıkılaştırıldı. İşletmeler artık "çevre dostu", "karbon nötr", "geri dönüştürülebilir" veya "doğaya zarar vermez" gibi ifadeleri kullanabilmek için bu iddiaları bilimsel verilerle desteklemek ve gerektiğinde kanıtlamak zorunda olacak. Böylece tüketicilerin çevreye ilişkin yanıltıcı söylemlerle karşı karşıya kalmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
