Küresel piyasalar, ABD ile İran arasında tırmanan gerilim ve Hürmüz Boğazı'na ilişkin risklerin etkisiyle haftaya satış ağırlıklı bir seyirle başladı.
Jeopolitik riskler piyasaları baskılıyor
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari bir gemiye ateş açan İran'a karşı bu hafta üçüncü saldırı turunu başlattığını duyurdu.
Daha sonra yapılan açıklamada ise İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemilere yönelik "saldırma kapasitesini zayıflatmak" amacıyla yeni saldırılar düzenlendiği bildirildi.
ABD'nin İran'a yönelik saldırılarını yoğunlaştırmasının ardından Orta Doğu'da artan jeopolitik gerilimler, küresel piyasalarda risk algısını yükseltti.
İran'ın ABD saldırılarına misilleme olarak Körfez ülkelerine yönelik saldırılarını artırmasıyla birlikte petrol fiyatlarında yükseliş görülürken, tahvil piyasasında satış baskısı arttı ve borsalarda düşüş eğilimi öne çıktı.
Gözler Hürmüz Boğazı ve Fed'de
Piyasalar, hafta boyunca Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmeler, çatışmaların seyri ve petrol fiyatlarını yakından takip edecek.
Para piyasalarında ABD Merkez Bankasının (Fed) eylül ayında faiz artırımına gitmesine kesin gözüyle bakılıyor.
Fed'in Kongre için hazırladığı Para Politikası Raporu'nda, "Genel hatlarıyla, kısmen Orta Doğu'daki çatışmalardan kaynaklanan yüksek belirsizliğe rağmen ekonomik faaliyet sağlam bir hızda genişlemektedir." ifadelerine yer verildi.
Raporda, gümrük vergileri, Orta Doğu'daki çatışmalar nedeniyle yükselen enerji maliyetleri ve yapay zekâ kaynaklı talep artışının enflasyondaki yükselişte etkili olduğu belirtildi.
Bu hafta Fed Başkanı Kevin Warsh'un Temsilciler Meclisi ve Senato'da yapacağı sunum ile ABD'de açıklanacak enflasyon verileri yatırımcıların odağında bulunuyor.
Petrol yükseldi, altın geriledi
İran'ın Hürmüz Boğazı'nın kapatıldığını duyurması ve boğazdan geçen gemilere müdahalede bulunmasının ardından Brent petrolün varil fiyatı yüzde 4,1 artışla 79,1 dolara yükseldi.
Yükselen petrol fiyatlarının enflasyon endişelerini artırmasıyla tahvil faizleri ve dolar endeksi yükselirken, altının ons fiyatı baskı altında kaldı.
ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,59'a yükselirken, dolar endeksi 101,1 seviyesine çıktı. Altının onsu ise yüzde 1,3 düşüşle 4 bin 55 dolardan işlem gördü.
ABD ve Avrupa piyasaları
New York borsasında cuma günü teknoloji hisselerinin desteğiyle pozitif bir seyir izlendi.
Nasdaq'ta işlem görmeye başlayan SK Hynix hisseleri ilk işlem gününü yaklaşık yüzde 13 yükselişle tamamlarken, Nvidia hisseleri yüzde 4, Meta hisseleri ise yüzde 6 değer kazandı.
Dow Jones endeksi yüzde 0,29, S&P 500 endeksi yüzde 0,42 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,29 yükseldi. ABD vadeli endeksleri ise yeni haftaya düşüşle başladı.
Avrupa borsalarında ise cuma günü ABD ile İran arasında teknik görüşmeler yapıldığına ilişkin haber akışı iyimserliği destekledi.
İngiltere'de FTSE 100 yüzde 0,24, Fransa'da CAC 40 yüzde 0,15 ve İtalya'da FTSE MIB 30 yüzde 0,44 yükselirken, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,2 geriledi.
Asya borsalarında sert satış
Asya piyasalarında artan jeopolitik riskler ve teknoloji hisselerindeki sert satışlar nedeniyle haftaya negatif başlangıç yapıldı.
Güney Kore'de SK Hynix hisseleri yüzde 13,4, Samsung Electronics hisseleri ise yüzde 9,2 değer kaybetti.
Kapanışa yakın işlemlerde Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,1, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 8, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,5 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,1 geriledi.
Yurt içinde ödemeler dengesi izlenecek
Cuma günü Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi yüzde 1,53 yükselişle 14.321,19 puandan kapanırken, VİOP'ta BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat akşam seansında yüzde 0,1 yükseldi.
Dolar/TL cuma gününü 46,9720 seviyesinde tamamlarken, yeni haftaya 47,0000 seviyesinden başladı.
Analistler, bugün yurt içinde mayıs ayı ödemeler dengesi ve perakende satış verilerinin, yurt dışında ise ABD federal bütçe dengesinin takip edileceğini belirtti.
AA Finans Ödemeler Dengesi Beklenti Anketi'ne katılan ekonomistler, cari işlemler hesabının mayısta 1 milyar 127,5 milyon dolar açık vermesini beklerken, yıl sonu cari açık tahminini 52 milyar 255 milyon dolar olarak öngördü.
Öte yandan, uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings'in bu hafta açıklaması beklenen Türkiye değerlendirmesi de yurt içi piyasaların gündeminde yer alıyor.
