Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, "2030 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı"na ilişkin düzenlemelerin Resmi Gazete'de yayımlandığını bildirdi. Türkiye Yüzyılı vizyonu doğrultusunda hazırlanan planla şehirlerin dönüşümüne ilişkin 5 yıllık yol haritası belirlenirken, 81 ilin tamamında akıllı şehir stratejileri ve yol haritalarının hazırlanması, 2028 itibarıyla en az 50 uygulamanın sahada hayata geçirilmesi ve 2030'da akıllı şehir teknolojilerinde en az yüzde 80 yerli üretim şartının aranması planlanıyor.
5 yıllık Akıllı Şehir Eylem Planı hazırlandı
Bakan Kurum, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda şu ifadeleri kullandı:
"5 yıllık Akıllı Şehir Eylem Planımız hazır. Belediyecilik, trafik sistemleri, atık yönetimi başta olmak üzere hemen her alanda vatandaşımızın hayatını kolaylaştıracak 50 akıllı şehir uygulamasını hayata geçireceğimiz düzenlemeler Resmi Gazete'de yayımlandı. Hayırlı olsun."
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, "2030 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı" ile şehirleri değiştirecek 5 yıllık yol haritası belirlendi.
Eylem planında uygulamaya, izlemeye ve ölçmeye odaklanan 4 stratejik amaç, 8 hedef, 32 eylem ve 297 uygulama adımı yer aldı.
Yeni stratejiler, 2020-2023 döneminde kazanılan tecrübe ve kurumsal kapasitenin üzerine gelişmiş bir yönetim çerçevesi olarak inşa edildi.
Yapay zeka ve dijital ikiz teknolojileri kullanılacak
İleri teknoloji, sürdürülebilir ve dirençli dünya vizyonuyla hazırlanan yeni yol haritasında yapay zeka, büyük veri, nesnelerin interneti ve dijital ikiz gibi teknolojilere odaklanılacak.
Kentsel dönüşüm, iklim krizi ve afet yönetimi alanında erken uyarı ve kriz anı yönetim mekanizmaları devreye alınacak.
2026 sonuna kadar 81 ilde strateji hazırlanacak
Eylem planı kapsamında gelecek 5 yıllık süreç ayrıntılı olarak düzenlendi.
Buna göre, 2026 sonuna kadar 81 ilin tamamında akıllı şehir stratejileri ve yol haritaları hazırlanacak. Her belediyede özel akıllı şehir birimleri kurulacak ve mekansal planlamada semantik planlama modeline geçilmesi zorunlu olacak.
2027'de büyükşehirlerin ardından 187 ilçe belediyesi sürece dahil edilecek ve 268 belediyede Coğrafi Bilgi Sistemi tabanlı gelişim planları hazırlanacak.
2028 itibarıyla en az 50 akıllı şehir uygulaması sahada hayata geçecek.
2029'da Dijital Şehir Yönetim Merkezleri kurulacak
Kurulacak teknoloji kümelenmeleriyle yerli çözümlerin dünyaya ihraç edilmesi hedefleniyor.
2029'a gelindiğinde tüm illerde trafikten çevre temizliğine kadar hizmetlerin tek noktadan takip edileceği Dijital Şehir Yönetim Merkezleri kurulacak.
Merkezlerin koordinasyonu Bakanlık bünyesindeki Ulusal Akıllı Şehir Merkezi tarafından sağlanacak.
2030'da yüzde 80 yerli üretim şartı
2030'da akıllı şehir teknolojilerinde en az yüzde 80 yerli üretim şartı aranacak.
Sektörde dünya ile yarışacak 500 girişimci şirket desteklenecek ve sürecin hukuki altyapısını oluşturan Akıllı Şehir Kanunu yürürlüğe girecek.
Afetlere karşı erken uyarı mekanizmaları güçlendirilecek
Yeni planla, kurumların birbirinden kopuk sistemler kurarak kaynak israfına yol açmasının engellenmesi amacıyla veri yönetişimi ve birlikte çalışabilirlik ilkeleri merkeze alındı.
Şehirlerin teknoloji çöplüğüne dönüşmemesi için tüm teknolojiler yakından izlenecek. Şehirlere en uygun olan çözümler tespit edilerek yalnızca vatandaşa doğrudan fayda sağlayacak uygulamalar hayata geçirilecek.
Bu kapsamda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yerel yönetimlere rehberlik etmek amacıyla 50 uygulamaya ait fizibilite raporu ve 15 bin sayfalık eğitim dokümanı havuzu oluşturuldu.
Yeni yol haritası kapsamında erken uyarı ve kriz anı yönetim mekanizmalarıyla afetlere hazırlık güçlendirilecek.
TOKİ projeleri "Akıllı Bölgeler" yaklaşımıyla bütünleşecek
TOKİ, kentsel dönüşüm ve yeni konut projelerini doğrudan "Akıllı Bölgeler" yaklaşımıyla bütünleştirecek.
Yeni yaşam alanlarının yeşil enerjiyle çalışması, su ve enerji kayıplarının sensörlerle anlık tespit edilmesi ve çevreye duyarlı tasarımların kullanılması planlanıyor.
Trafik ve atık yönetimi akıllı sistemlerle yapılacak
Yeni stratejiyle sokaktaki vatandaşın yaşam kalitesinin artırılması hedefleniyor.
Gerçek zamanlı trafik yönetim sistemleriyle yollarda kaybedilen zamanın en aza indirilmesi amaçlanıyor.
Atık toplama araçları doluluk oranına göre rota çizecek. Akıllı sokak aydınlatmalarıyla enerji tasarrufu sağlanacak.
Vatandaşlar ise mahallelerindeki sorunları mobil uygulamalar üzerinden doğrudan ilgili birimlere ileterek şehir yönetiminde söz sahibi olabilecek.
Hizmetler dezavantajlı grupları da kapsayacak
Akıllı Şehir Olgunluk Değerlendirme Modeli ile her şehrin ihtiyacı ayrı ölçülecek.
Hizmetlerin yaşlılar, engelliler ve dijital hizmetlere erişimde dezavantajlı grupları kapsayacak şekilde adil dağıtılması hedeflenecek.
Yerli akıllı şehir çözümleri yurt dışına ihraç edilecek
Türkiye, yerli ve milli birikimini Türk Devletleri Teşkilatı başta olmak üzere yakın coğrafyadaki ülkelere de ihraç ederek uluslararası alanda işbirliğini geliştirecek.
