Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, katıldığı canlı yayında fon piyasasındaki tasfiye süreci, yatırımcılara yapılacak ödemeler, piyasa manipülasyonlarına yönelik düzenlemeler ve Türkiye ekonomisindeki gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
1 MİLYON TL’YE KADAR ARA ÖDEME YAPILACAK
Bakan Şimşek’in açıklamalarından öne çıkan başlıklar:
"Fon piyasasındaki tasfiye süreci hızlı gidiyor. Burada temel ilkeler belirlemiştik, bunun başında etkinlik ve adalet var. Kamu kaynağı kullanılmayacağı çok açık ifade edildi. Burada bir ara ödeme süreci belirlendi. Nihai tasfiye biraz zaman alacak. Küçükleri ve para piyasasını önceliklendireceğiz. Ara ödeme için TBMM’de bir kanun teklifi görüşülüyor. Kanun geçtikten sonra 1 milyon TL’ye kadar ödemeler hızlı bir şekilde yapılacak. Bu hafta kanun geçer mi bilmiyorum ama SPK, MKK ve diğer ilgili kurumlar hazırlıklarını tamamladı.
Tasfiyeyi Ziraat Bankası ve İş Bankası yapacak. Olağan ve olağanüstü tasfiye süreci var. Toplamda 131 fon ve 7 şirket tasfiye sürecine alındı. 66’sı tamamen tasfiye edildi ve olağan tasfiyeye tabi tutuldu.
'40,8 milyar TL ödeme yapıldı'
Kamu kaynağı kesinlikle kullanılmayacak denilmişti, bu aynı şekilde devam edecek. 45 bin 747 hesaba 40,8 milyar TL ödeme yapıldı. 3 fonun normal tasfiyesi tamamlandı.
Fonların değerleri şişirildiği için yatırımcılar 17 Eylül’deki değere göre yüzde 42 daha düşük ödeme aldılar. Para piyasasındakiler ise 17 Eylül’deki fiyattan ödemelerini aldılar. Hisse senedi yoğun fonlardaki yatırımcılar yüzde 58’ini geri alabildi ama para piyasası fonlarında yatırım yapmış olanlar 17 Eylül’deki rakamın yüzde 1’den fazla getirisiyle aldılar.
'Yöneticiler varlıkları getirip teslim ettiler'
SPK, Hedef Portföy Yatırım şirketini de normal tasfiye sürecine tabi etti. Yöneticiler varlıkları getirip teslim ettiler. Bununla birlikte 4 şirketin tasfiyesi tamamlanmış olacak.
Tera, Pusula ve Atlas olağanüstü tasfiye sürecine tabi olacaklar. Görüşmeler sürüyor. Atlas’ın sahipleriyle görüşmeler sürüyor, fondan dışarı çıkarılan kaynağın geri getirilmesi konusunda irade ortaya koydular. Bu aşamada benim bir yorum yapmam doğru olmaz. SPK bir karar alırsa biz de gerekli bilgilendirmeleri yaparız.
Piyasa bozucu faaliyetlerden kazanım sağlayanların tümü tespit edildi. TMSF, Adalet Bakanlığı ve MKK, hepsi birlikte çalışıyor. 131 fon için 131 hesap açıldı. Gönüllü iade süreci devam ediyor. Bir miktar ödeme yapıldı. Buradan nemalanan birkaç yüz şirket ve kişi var.
'10 milyon TL ve üzeri kâr sağlayanlar için süreç başlatıldı'
10 milyon TL ve üzeri kâr sağlayanlar için süreç başlatıldı, gönüllü iade hesabına ödeme yapılması istenecek. Bunların manipülasyona iştirak etme durumları var. Davete icabet etmezlerse hukuki süreç devam edecek. Buralardan elde edilen kaynaklarla yatırımcılar paralarını alabilecekler. 5. şirketin de olağan tasfiyeye girme durumu var. Yani geriye 2 şirket kalıyor. Fonlarda kalan haklar saklı ve üzerlerine gideceğiz.
Birlikte hareket edenlerin mal varlıklarına başvurulacak. Hepsi tespit edildi ve savcılara iletildi.
2001 bankacılık kriziyle güçlü dersler çıkarıldı ve 2008 krizinde dünyada 1.400 banka batarken bizim bankalarımızın ilave sermaye ihtiyacı dahi olmadı. Kalıcı yasa tasarısının taslağını oluşturmuştuk ama tasfiyeyi tamamladıktan sonra sakin kafayla düzenlemeyi şekillendirelim istedik.
'çok güçlü tedbir ve yaptırımlar gelecek'
Piyasa bozucu faaliyetler, koordineli hareketler, içeriden öğrenenlerin alışverişleri için yaptırımlar artırılacak, gözetim ve denetim artırılacak. Piyasa bozucu faaliyetlere çok güçlü tedbir ve yaptırımlar gelecek, kurumların kapasiteleri yeniden tasarlanıp güçlendirilecek. Gerekirse birkaç yüz vergi müfettişimizi bu kurullarda görevlendireceğiz, buralarda görevli olanların ücretlerinde de düzenleme yapacağız.
Şeffaflığı artıran ve bu tür manipülasyonların yapılmasının önünü kapatan birçok düzenleme fon rehberiyle yapıldı, düzenlemeyi bu yıl TBMM’ye iletiriz ve kabul edilir diye umut ediyoruz.
Fon rehberi ertelenmeyecek, herkes hesabını kitabını öyle yapsın. Hazırlıklar yapıldıktan sonra sektörle tabii ki istişare yapılacak.
Koordineli işlemler konusunda sürekli yaptırım ve güvenli süreç, ikincisi açıklanan fiilî dolaşım oranlarının bağımsız kurumca doğrulanması, önemsediğimiz iki konu. Manipülasyonun çoğu fiilî dolaşımda gerçekleşiyor.
Muhtemelen gelecek ay kapsamlı bir düzenleme için istişareler yapılacak ve TBMM’ye sunulacak. Bu türden bir fon meselesinin yaşanmaması için ne gerekiyorsa yapılacak, tamahkârlara ve sahtekârlara bırakılmayacak kadar önemli bir alan. Yaptırımlara ve denetimlere ek olarak bulaşıcılığın da nasıl önleneceği konusunda çalışacağız."
