Brent petrolün varil fiyatı, uluslararası vadeli piyasalarda yeni güne düşüşle başladı. Dün 105,92 dolara kadar yükselen Brent petrolün kasım vadeli varil fiyatı, saat 09.00 itibarıyla yüzde 1,3 azalarak 102,90 dolara geriledi. Fiyatlardaki düşüşte ABD Başkanı Donald Trump’ın 3 Kasım’daki Kongre ara seçimlerine kadar İran’a saldırı düzenlemeyeceklerini açıklaması etkili olurken, olası saldırı planlarına ilişkin haberler düşüşü sınırladı.
Brent petrol 102,90 dolara geriledi
Dün 105,92 dolara kadar yükselen Brent petrolün vadeli varil fiyatı, günü 104,28 dolardan tamamladı.
Brent petrolün kasım vadeli varil fiyatı, bugün saat 09.00 itibarıyla önceki kapanışına göre yüzde 1,3 azalarak 102,90 dolar oldu.
Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün kasım vadeli varil fiyatı da 90,38 dolar olarak belirlendi.
Trump’ın İran açıklaması fiyatları etkiledi
Petrol fiyatlarındaki düşüşte, ABD Başkanı Donald Trump’ın 3 Kasım’da yapılacak Kongre ara seçimlerine kadar İran’a yönelik herhangi bir saldırı düzenlemeyeceklerini açıklamasının Orta Doğu’daki arz endişelerini hafifletmesi etkili oldu.
Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Tahran yönetimiyle verimli görüşmeler yürüttüklerini belirtti. İran’ın ekonomik ve askeri açıdan “çok kötü bir durumda” olduğunu ifade eden Trump, Hürmüz Boğazı’ndan günlük milyonlarca varil petrol geçtiğini kaydetti.
Trump, “3 Kasım'da ABD'de yapılacak ara seçimlerden önce İran'a kesinlikle saldırmayacağız.” ifadesini kullandı.
İran’a yönelik olası saldırı iddiaları gündemde
Trump’ın açıklamasına rağmen ABD ordusunun İran’a yönelik olası saldırı seçeneklerini değerlendirdiğine ilişkin haberler, petrol fiyatlarındaki düşüşü sınırlıyor.
New York Times (NYT) gazetesinin isimleri açıklanmayan ABD’li yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ordusuna ait üç uçak gemisinin Orta Doğu’ya ulaşmak üzere olduğu belirtildi.
Haberde, Trump’ın talimatı doğrultusunda ordunun İran’ın insansız hava aracı ve füze cephaneliğinin yanı sıra enerji tesisleri ve diğer askeri hedeflerine yönelik saldırı planları hazırladığı öne sürüldü.
Yaklaşık üç gün sürebileceği iddia edilen saldırılarda, İran Devrim Muhafızları Ordusunun komuta merkezleri ve karargâhlarının da hedef alınabileceği ileri sürüldü.
İsrail basınından saldırı ve seçim iddiaları
İsrail basını da Trump’ın 27 Ekim’de yapılacak İsrail parlamento seçimleri öncesinde İran’a saldırı düzenlemeyi planladığını iddia etti.
İsrail’de yayın yapan Kanal 12 televizyonunun haberinde, İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir’in ABD’li yetkililerle yaptığı görüşmelerde İran’a yönelik olası bir saldırının seçimlerin ertelenmesine yol açabileceği konusunda uyarıda bulunduğu öne sürüldü.
ABD’li yetkililerin Zamir’e, ABD ordusunun gelecek üç hafta içinde İran’a yönelik saldırıların yeniden başlaması için hazırlık yaptığını bildirdiği ifade edildi.
Haberde, Zamir’in İran’ın ABD’den gelecek olası bir saldırıya İsrail’e füze atarak karşılık vereceği ve bunun İsrail’deki seçimlerin ertelenmesine neden olabileceği uyarısında bulunduğu aktarıldı.
Yine aynı habere göre Pentagon, günler önce ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığına (CENTCOM) İran’a yönelik saldırıların yeniden başlaması için hazırlıkları tamamlama talimatı verdi. Ancak saldırının başlangıç tarihi belirtilmedi.
Trump’ın İsrail seçimleri öncesinde İran’a yönelik saldırıları yeniden başlatmayı düşündüğü ancak henüz kesin bir karar vermediği iddia edildi. Nihai kararın 7-10 gün içinde alınabileceği öne sürüldü.
Saldırının “çok güçlü ancak nispeten kısa olacağı”, İran’daki enerji, altyapı ve nükleer tesislerle bağlantılı hedeflere yoğun bombardıman içereceği ileri sürüldü.
Trump’ın 3 Kasım’daki Kongre ara seçimlerine kadar İran’a saldırı düzenlenmeyeceği yönündeki açıklamasıyla çelişen bu iddialar, petrol fiyatlarındaki düşüşün sınırlı kalmasında etkili oluyor.
ABD’nin İran petrolüne yönelik yaptırımları sürüyor
ABD’nin İran petrolünün taşınmasında kullanılan 17 gölge filo gemisi ile petrol ve petrokimya sektörlerinde faaliyet gösteren çok sayıda şirkete yaptırım uygulaması da küresel petrol arzına ilişkin endişeleri canlı tutuyor.
ABD Hazine Bakanlığı, İran’ın milyarlarca dolar değerindeki petrol ve petrokimya ürünlerini dış pazarlara taşımak için kullandığı gölge filo ağına yönelik yaptırım uygulandığını açıkladı.
Bu kapsamda, Güney ve Doğu Asya’daki çeşitli pazarlara milyonlarca varil İran ham petrolü ile petrol ve petrokimya ürünlerinin taşınmasından sorumlu 17 gölge filo gemisinin yaptırım listesine eklendiği belirtildi.
Gemilerin Panama, Bahamalar, Moğolistan, Palau, Kamerun ve Hong Kong gibi çeşitli yargı bölgelerinde kayıtlı olduğu ifade edildi.
Söz konusu yaptırımların İran’ın petrol ihracatını sekteye uğratabileceğine yönelik endişeler, fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturuyor.
Brent petrolde destek ve direnç seviyeleri
Teknik açıdan Brent petrolde 111,70 dolar seviyesi direnç, 96,22 dolar seviyesi ise destek bölgesi olarak izleniyor.
