Türkiye’nin önemli çeltik üretim merkezlerinden Edirne’de “beyaz altın” olarak adlandırılan çeltikte hasat başladı. Kurak geçen iki yılın ardından bu sezon su sıkıntısı yaşamayan üreticiler, bazı bölgelerde dekarda 800-850 kilogram, bazı çeşitlerde ise 1 tona yaklaşan verim aldı. Üreticinin gündeminde şimdi çeltik fiyatları ve TMO’nun açıklaması beklenen alım fiyatı var.
Türkiye’nin çeltik üretiminde önemli paya sahip Edirne’de üreticinin yaklaşık 5 aylık emeğinin ardından hasat mesaisi başladı.
Son iki yılda aşırı sıcaklar ve yetersiz yağış nedeniyle özellikle Tunca ve Meriç nehirlerindeki su seviyesinin düşmesi, çeltik üreticisini zor durumda bırakmıştı. Dönüşümlü sulamaya kadar varan tedbirlerin uygulandığı bölgede bu sezon ise tablo değişti.
Zamanında gelen yağışlarla nehir ve barajlardaki su seviyelerinin yükselmesi, çeltiğin gelişimini olumlu etkiledi. Hasadın ilk günlerinden gelen verim rakamları da üreticinin yüzünü güldürdü.
Çeltikte verim 1 tona yaklaştı
Edirne Ziraat Odası Başkanı Hüseyin Arabacı, 2026 sezonunda su konusunda önemli bir problem yaşanmadığını belirterek, iki zorlu yılın ardından üreticinin daha rahat bir sezon geçirdiğini söyledi.
Arabacı, hasat yapılan bölgelerden şu ana kadar olumlu sonuçlar geldiğini belirterek, dekarda 800-850 kilogram civarında verimlerin görüldüğünü, bazı çeşitlerde ise rakamın 1 tona yaklaştığını ifade etti.
Hasadın henüz başında olunduğunu hatırlatan Arabacı, 800 kilogram civarındaki ortalamanın korunmasının bölge açısından iyi bir sonuç olacağını söyledi.
Edirne’de çeltik ekim alanı arttı
Su kaynaklarındaki iyileşme, çeltik ekim alanlarına da yansıdı. Geçmiş yıllarda Edirne genelinde yaklaşık 430 bin dekara kadar gerileyen ekili alanın bu sezon yaklaşık 500 bin dekara yükseldiği belirtildi.
Arabacı, Edirne’nin bu yıl Türkiye’deki çeltik ekim alanlarının yaklaşık yüzde 43’ünü oluşturduğunu belirterek, su sorunu beklenmeyen bölgelerde üretimin arttığını söyledi.
Üreticinin ekimden hasada kadar su sıkıntısı yaşamadığını ifade eden Arabacı, önceki yıllarda uygulanan dönüşümlü sulama sistemine de bu sezon ihtiyaç duyulmadığını kaydetti.
Verim yüksek ancak randıman endişesi var
Hasadın ilk sonuçları verim açısından üreticiyi memnun ederken, çeltiğin randımanında bazı sorunlar yaşandığı belirtiliyor.
Arabacı, geçmiş yıllarda fiyat değerlendirmelerinin genellikle 60 randıman üzerinden yapıldığını ancak bu sezon bazı bölgelerde 50, 52 ve 53 randıman seviyelerinin görüldüğüne ilişkin bilgiler aldıklarını söyledi.
Randımanın düşük kalması, üreticinin ürününü daha düşük fiyattan satması anlamına geliyor. Bu nedenle hasat ilerledikçe ortaya çıkacak ortalama randıman rakamları da yakından takip edilecek.
Çeltik fiyatlarında gözler TMO’ya çevrildi
Üreticinin asıl endişesi ise çeltik fiyatları. Edirne Ziraat Odası Başkanı Hüseyin Arabacı’nın verdiği bilgiye göre geçen yıl kilogramı 40-42 lira bandında alıcı bulan iri taneli baldo çeltik, bu sezonun başlangıcında 35-36 lira seviyelerinde işlem görüyor.
Arabacı, üretim maliyetlerinin geçen yıla göre yüzde 30’un üzerinde arttığını belirterek mevcut piyasa fiyatlarının çiftçiyi zor durumda bıraktığını söyledi.
Bu nedenle üreticinin gözü Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) açıklayacağı alım fiyatına çevrildi.
Arabacı, TMO’nun piyasaya zaman kaybetmeden müdahale etmesi gerektiğini savunarak, iri taneli çeltikte kilogram başına 48-50 lira bandındaki bir fiyatın üreticinin maliyetlerini karşılamasına ve üretime devam edebilmesine katkı sağlayacağını ifade etti.
Üretici: Verim iyi, fiyat belirsiz
Edirne’nin Üyüklütatar köyünde çeltik üretimi yapan Özcan Çetin de bu sezon dekarda yaklaşık 750-800 kilogram verim beklediklerini söyledi.
Bu seviyenin üretici açısından iyi olduğunu belirten Çetin, asıl problemin fiyat belirsizliği olduğunu dile getirdi.
Ürünlerini satmakta zorlandıklarını ifade eden Çetin, TMO’dan üretim maliyetlerini karşılayacak ve çiftçinin gelecek sezon da üretime devam etmesini sağlayacak bir fiyat açıklaması beklediklerini söyledi.
Hasat ilerledikçe Edirne genelindeki ortalama verim ve randıman rakamlarının daha net ortaya çıkması beklenirken, üreticinin gözü TMO’nun çeltik alım fiyatına ilişkin yapacağı açıklamaya çevrildi.
