Emekli maaşlarının hesaplanma sisteminde değişiklik yapılabileceğine ilişkin değerlendirmeler milyonlarca çalışan ve emeklinin gündemine girdi. 2027-2029 Orta Vadeli Programı'nda sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliğini güçlendirmeye ve çalışanların daha uzun süre istihdamda kalmasını teşvik etmeye yönelik hedefler bulunuyor. SGK Başuzmanı İsa Karakaş ise bu hedefler kapsamında iki ayrı taban emekli aylığı ile 25 yıldan sonraki çalışmaların aylık bağlama oranını artırabileceği bir modelin gündeme gelebileceğini değerlendirdi.
Türkiye ekonomisinin 2027-2029 dönemine ilişkin yol haritasını ortaya koyan yeni OVP, 6 Eylül 2026'da açıklandı. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı programın 2027, 2028 ve 2029 yıllarını kapsadığını duyurdu.
Programın sosyal güvenlik alanındaki hedefleri ise emeklilik sisteminin geleceğine ilişkin yeni tartışmaları beraberinde getirdi.
EMEKLİ MAAŞI HESAPLAMA SİSTEMİ DEĞİŞECEK Mİ?
OVP'de sosyal güvenlik sisteminin mali sürdürülebilirliğinin güçlendirilmesi ve kişilerin daha uzun süre çalışma hayatında kalmasını teşvik edecek düzenlemeler üzerinde duruluyor.
Ancak “25 yıldan sonra her yıl maaş artacak” veya “iki ayrı taban emekli maaşı kesin geliyor” şeklinde yürürlüğe girmiş bir düzenleme bulunmuyor.
Bu formüller, SGK Başuzmanı İsa Karakaş'ın OVP'deki hedeflere ilişkin değerlendirmeleri arasında bulunuyor.
25 YILDAN FAZLA ÇALIŞANIN EMEKLİ MAAŞI ARTACAK MI?
Gündeme gelen formülün en dikkat çekici bölümlerinden biri 25 yıllık çalışma süresi.
Karakaş'ın değerlendirmesine göre ilerleyen dönemde 25 yıldan sonraki her ilave çalışma yılı için aylık bağlama oranına (ABO) ek artış sağlayan bir sistem oluşturulabilir.
Böyle bir düzenlemenin yasalaşması halinde sistemde daha uzun süre kalan ve prim ödemeye devam eden çalışanların emekli aylığı hesaplamasında ilave avantaj sağlanması mümkün olabilir.
Ancak bunun oranı, kimleri kapsayacağı ve hangi tarihten itibaren uygulanacağı henüz belirlenmiş değil.
AYLIK BAĞLAMA ORANI (ABO) DEĞİŞECEK Mİ?
Aylık bağlama oranı, emekli aylığının hesaplanmasında kullanılan temel unsurlardan biri.
Karakaş'ın gündeme getirdiği olası modelde 25 yıldan sonraki çalışmaların her yılı için ABO'ya ilave artış uygulanması öngörülebilir. Amaç, daha uzun süre çalışan kişilerin emeklilik sisteminde kalmasını teşvik edecek bir yapı oluşturmak.
Bu aşamada söz konusu model bir uzman değerlendirmesi niteliğinde; yürürlüğe girmiş yeni ABO oranları bulunmuyor.
İKİ AYRI TABAN EMEKLİ MAAŞI MI GELECEK?
Gündeme gelen ikinci önemli başlık ise taban emekli aylığı.
Karakaş, ilerleyen dönemde kısmi (yaş haddinden) emeklilik ile normal emeklilik için iki ayrı taban aylık uygulamasına geçilebileceğini değerlendiriyor.
Böyle bir sistem hayata geçirilirse daha kısa süre prim ödeyerek kısmi emekli olanlarla normal emeklilik şartlarını yerine getirenlerin taban aylıkları birbirinden ayrılabilir.
Ancak bu konuda da kesinleşmiş tutarlar veya yürürlüğe girmiş bir düzenleme bulunmuyor.
YENİ EMEKLİLİK SİSTEMİ NASIL OLABİLİR?
Gündeme gelen model iki temel değişiklik üzerinde yoğunlaşıyor:
| Gündemdeki değişiklik | Olası uygulama |
|---|---|
| Kısmi emeklilik | Ayrı taban aylık |
| Normal emeklilik | Ayrı taban aylık |
| 25 yıldan fazla çalışma | ABO'ya ilave artış ihtimali |
| Uzun süre çalışma | Emekli aylığında daha fazla karşılık sağlanması |
| Mevcut durum | Henüz kesinleşmiş/yürürlüğe girmiş düzenleme yok |
ÇALIŞTIKÇA EMEKLİ MAAŞI ARTACAK MI?
OVP'de daha uzun süre istihdamda kalmayı teşvik edecek sosyal güvenlik politikaları üzerinde durulması, bu soruyu gündeme taşıdı.
Karakaş'ın değerlendirmesine göre 25 yıldan sonraki her çalışma yılının ABO'ya ilave katkı sağlaması halinde, uzun süre çalışanların emekli aylığının da bundan olumlu etkilenmesi mümkün olabilir.
Ancak bunun gerçekleşebilmesi için somut düzenlemenin hazırlanması ve yürürlüğe girmesi gerekiyor.
YENİ EMEKLİLİK SİSTEMİ NE ZAMAN ÇIKACAK?
Şu an için iki ayrı taban emekli maaşı veya 25 yıldan sonraki her çalışma yılına özel yeni ABO artışının başlayacağı açıklanmış bir tarih bulunmuyor.
2027-2029 OVP, önümüzdeki üç yıllık döneme ilişkin ekonomi politikası ve hedeflerini ortaya koyuyor. Dolayısıyla programda yer alan genel politika hedefleri, tek başına yeni emeklilik hesaplama formülünün yürürlüğe girdiği anlamına gelmiyor.
Emekli maaşı hesaplama sistemi değişiyor mu?
OVP'de sosyal güvenlik sisteminin güçlendirilmesi ve daha uzun süre çalışmanın teşvik edilmesi hedefleniyor. Ancak yeni emekli maaşı hesaplama formülü henüz kesinleşmiş değil.
25 yıldan fazla çalışanın emekli maaşı artacak mı?
SGK Başuzmanı İsa Karakaş, 25 yıldan sonraki her çalışma yılı için aylık bağlama oranında ilave artış sağlayabilecek bir sistemin gündeme gelebileceğini değerlendiriyor. Henüz yürürlüğe girmiş bir uygulama değil.
İki ayrı taban emekli maaşı mı gelecek?
Karakaş'a göre kısmi ve normal emeklilik için iki ayrı taban aylık uygulanması gündeme gelebilir. Konuyla ilgili kesinleşmiş bir yasal düzenleme bulunmuyor.
Yeni emeklilik sistemi ne zaman başlayacak?
Yeni hesaplama modelinin başlayacağına ilişkin resmî bir tarih açıklanmadı. OVP 2027-2029 dönemini kapsıyor.
Aylık bağlama oranı değişecek mi?
ABO'nun 25 yıldan sonraki çalışmalar için artırılması gündeme getirilen seçeneklerden biri. Bu aşamada kesinleşmiş yeni bir oran bulunmuyor.
