Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), 19 Ocak 2026 tarihi itibarıyla milyonlarca çalışanı yakından ilgilendiren erken emeklilik ve yıpranma payı (Fiili Hizmet Süresi Zammı - FHSZ) düzenlemelerine dair güncel bilgileri paylaştı. Türkiye'de emeklilik yaşı ve prim gün sayısı en çok tartışılan konuların başında gelirken, SGK’nın sunduğu yıpranma payı avantajı, belirli meslek gruplarına 5 yıla kadar daha erken emeklilik imkanı tanıyor. Ağır, tehlikeli ve insan sağlığını doğrudan etkileyen iş kollarında çalışan vatandaşlar için uygulanan bu sistem, prim gün sayısına eklenen ilave günler sayesinde hem emeklilik yaşını öne çekiyor hem de toplam prim süresini artırıyor. Peki, SGK erken emeklilik listesinde hangi meslekler var? Kimler, hangi şartlarla 5 yıl erken emekli olabilir?
Fiili Hizmet Süresi Zammı (FHSZ) Nedir? Sistem Nasıl İşliyor?
Halk arasında "yıpranma payı" olarak bilinen Fiili Hizmet Süresi Zammı, zor şartlar altında çalışan işçi ve memurlara sağlanan bir hak olarak tanımlanıyor. Bu düzenleme kapsamında, kapsama giren mesleklerde çalışanların her 360 günlük çalışma sürelerine 60 ile 180 gün arasında ilave prim ekleniyor. Bu ilave primler, bir yandan çalışanın toplam prim gün sayısını artırırken, diğer yandan belirli bir süreden sonra emeklilik yaş haddinden düşülerek kişinin daha erken yaşta emekli olmasını sağlıyor. 2026 yılı itibarıyla SGK, bu kapsamdaki denetimlerini ve meslek tanımlarını daha da netleştirerek uygulama alanını genişletti.
5 Yıl Erken Emeklilik Hakkı Olan Meslek Grupları Hangileri?
SGK mevzuatına göre yıpranma payından yararlanan meslek sayısı 45’i aşmış durumda. Bu meslekler arasında en çok dikkat çeken ve en yüksek yıpranma oranına sahip olanlar şunlar:
Madencilik ve Yeraltı İşleri: Listenin başında yer alan maden işçileri, en yüksek yıpranma payını alan grup. Yeraltı işlerinde çalışanlar için her yıla 180 gün ekleniyor.
Sağlık Çalışanları: Hemşire, doktor, ebe ve diğer sağlık personeli de yıpranma payı kapsamında yer alıyor.
Emniyet ve TSK Mensupları: Polisler, subay ve astsubaylar, uzman çavuşlar görev sürelerine göre ciddi oranda yıpranma payı alarak yaş haddini öne çekiyor.
İtfaiye ve Basın Çalışanları: Yangın söndürme işlerinde çalışanlar ile sarı basın kartı sahibi gazeteciler de erken emeklilik listesinde.
Ağır Sanayi ve Demir-Çelik İşçileri: Isıl işlem, döküm fabrikaları ve asit üretimi gibi ağır sanayi kollarında çalışanlar.
Ceza infaz Kurumu Personeli: Cezaevlerinde görev yapan infaz koruma memurları da yeni düzenlemelerle kapsamda yer alıyor.
Erken Emeklilik Şartları! Kaç Yıl Çalışmak Gerekiyor?
Yıpranma payından yararlanarak yaş haddinden indirim alabilmek için bazı temel şartlar bulunuyor. Çoğu meslek grubunda, bu haktan yararlanabilmek için en az 3600 gün (10 yıl) kapsam dahilindeki işlerde çalışmış olma şartı aranıyor. Maden işçileri için bu süre bazen daha esnek tutulabiliyor. Toplam eklenen fiili hizmet süresinin yarısı (bazı durumlarda tamamı) emeklilik yaş haddinden düşülüyor. Örneğin; 5 yıl yıpranma payı kazanan bir çalışanın emeklilik yaşı 2,5 yıl öne çekilebiliyor.
2026 Düzenlemesi
Sosyal güvenlik uzmanları, önümüzdeki dönemde teknoloji ile değişen iş kolları ve yeni nesil riskli mesleklerin de (kimyasal atık yönetimi, yüksek gerilim hattı çalışanları vb.) kapsama alınabileceğini öngörüyor. SGK, meslek kodları üzerinden yaptığı takip sistemi ile hangi çalışanın gerçekten riskli iş kolunda olduğunu dijital olarak denetliyor. Bu durum, "yanlış meslek kodu" bildirilerek usulsüz erken emeklilik işlemlerinin de önüne geçilmesini sağlıyor.
Emeklilik Hesabı Nasıl Yapılır?
Vatandaşlar, ne zaman emekli olacaklarını ve yıpranma payı alıp almadıklarını e-Devlet üzerinden "SGK Tescil ve Hizmet Dökümü" panelinden kontrol edebilirler. "4A/4B/4C Hizmet Bilgisi" ekranında, çalışılan dönemlerin yanında yer alan kodlar, fiili hizmet zammı alınıp alınmadığını göstermektedir. Hesaplamada karmaşıklık yaşayanların bir sosyal güvenlik uzmanından veya en yakın SGK merkezinden bilgi alması önerilir.
