Fon olayı nedir aramaları, SPK'nın TEFAS platformunda işlem gören tam 130 yatırım fonunun alım-satımını durdurmasıyla birlikte yatırımcılar tarafından yoğun bir şekilde yapılıyor. Sermaye piyasalarını sarsan dev operasyonun ardından Fon olayı nedir sorusu borsa gündeminin ilk sırasına yerleşti. Manipülasyon iddiaları, yeni düzenleme kısıtlamaları ve likidite sıkışıklığını içeren Fon olayı nedir rehberi ve yaşanan krizin perde arkası derlendi.
Fon Olayı Nedir ve Neden Başladı?
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Borsa İstanbul'da yaşanan olağandışı fiyat hareketleri ve derinleşen likidite krizinin ardından piyasa dengesini korumak amacıyla radikal kararlar almıştır.
Süreç, bazı portföy yönetim şirketlerinin sığ (halka açıklık oranı ve işlem hacmi düşük) hisse senetlerinde büyük miktarlarda pozisyon alması ve bu hisselerin değerini yapay olarak yükseltmesi iddialarıyla patlak vermiştir. Yüksek getiri illüzyonuyla fonlara yeni yatırımcı çeken bu kurgu, fonların ellerindeki hisseleri teminat gösterip borçlanmasıyla daha da büyümüştür.
Krizin Fitilini Ateşleyen SPK Düzenlemeleri
SPK, uluslararası derecelendirme kuruluşlarının ve MSCI’ın Türkiye uyarılarını da dikkate alarak 28 Ağustos’ta serbest fonlara yeni kısıtlamalar getirmiştir:
Halka Açıklık Sınırı: Bir serbest fonun, halka açıklığı %25'in altında olan şirketlerin fiili dolaşımdaki hisselerinin en fazla %8'ini tutabilmesi kuralı koyuldu.
Toplu Pozisyon Limiti: Aynı portföy yöneticisine bağlı fonların toplamda belirli oranları aşması engellendi.
Portföy Yoğunlaşması: Fon portföyü içerisinde %5'i aşan büyük pozisyonların toplam oranına üst limit getirildi.
Bu kısıtlamalara uyum sağlamak isteyen fonların ellerindeki sığ hisseleri hızla satmaya başlaması, Borsa İstanbul'da zincirleme bir düşüş dalgasına ve neticesinde 210 milyar TL'yi aşan bir fon çıkışına yol açmıştır.
İşleme Kapatılan ve Tasfiye Edilen 7 Portföy Şirketi
SPK tarafından TEFAS işlemleri durdurulan ve toplam 130 fonu için tasfiye süreci başlatılan portföy yönetim şirketleri şunlardır:
| Portföy Yönetim Şirketi | Alınan Karar ve Durum |
|---|---|
| Tera Portföy | TEFAS alım-satıma kapatma & 130 Fon Kapsamında Tasfiye |
| Pusula Portföy | TEFAS alım-satıma kapatma & 130 Fon Kapsamında Tasfiye |
| Hedef Portföy | TEFAS alım-satıma kapatma & 130 Fon Kapsamında Tasfiye |
| Atlas Portföy | TEFAS alım-satıma kapatma & 130 Fon Kapsamında Tasfiye |
| A1 Portföy | TEFAS alım-satıma kapatma & 130 Fon Kapsamında Tasfiye |
| Pardus Portföy | TEFAS alım-satıma kapatma & 130 Fon Kapsamında Tasfiye |
| Bulls Portföy | TEFAS alım-satıma kapatma & 130 Fon Kapsamında Tasfiye |
Ayrıca, bazı hisselerdeki manipülasyon iddiaları çerçevesinde üst düzey yöneticiler hakkında adli soruşturmalar, işlem yasakları ve lisans iptalleri uygulanmıştır.
Tasfiye Sürecinde Yatırımcıların Parası Ne Olacak?
Tasfiye kararı verilen 130 fon içerisinde yatırımı bulunan binlerce vatandaşın mağdur olmaması adına süreç SPK kontrolünde yürütülecektir:
Varlık Değerlemesi: Kapatılan fonların portföyündeki hisse, nakit ve diğer varlıklar bağımsız değerlemeye tabi tutulacaktır.
Nakde Çevrilme: Fon bünyesindeki varlıklar kademeli ve piyasa dengesini bozmayacak yöntemlerle nakde dönüştürülecektir.
Pay Oranında Dağıtım: Elde edilen likidite, fon payı oranında yatırımcıların hesaplarına iade edilecektir.
