Araç kiralama sektöründe köklü değişiklikler kapıda. Ticaret Bakanlığı, motorlu kara taşıtlarının kiralama süreçlerine ilişkin çok sayıda yeni düzenleme içeren “Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik Taslağı”nı hazırlayarak kamuoyu ve sektör paydaşlarının görüşüne açtı.
AA muhabirinin Bakanlıktan edindiği bilgilere göre, otomotiv sektöründe adil, rekabetçi ve istikrarlı piyasa yapısının korunması ile tüketici memnuniyetinin artırılması hedefi doğrultusunda çalışmalar sürdürülüyor.
Bu kapsamda, ülke ekonomisi açısından stratejik öneme sahip araç kiralama sektöründe hizmet kalitesinin yükseltilmesi, kayıt dışılığın önlenmesi ve tüketici mağduriyetlerinin ortadan kaldırılması amacıyla söz konusu taslak hazırlandı. Düzenleme, özellikle bireysel tüketicilere yönelik kiralamaları kapsarken, işletmelere yapılan uzun süreli kiralamalar kapsam dışında bırakıldı.
Taslakla birlikte, taşıt kiralama faaliyetlerinin kurumsal bir yapıya kavuşturulması, sözleşme şartlarının netleştirilmesi, teknik yeterlilik standartlarının yükseltilmesi ve sektörde şeffaflık ile hesap verebilirliğin artırılması hedefleniyor.
“motorlu kara taşıtı kiralama bilgi sistemi” kurulacak
Düzenlemeye göre, ticari amaçla araç kiralayan tüm işletmelerin yetki belgesi alması zorunlu hale getirilecek. Yetki belgesi için işletmelerin meslek odasına kayıtlı olması, vergi mükellefi olması ve iş yerinin başka bir amaçla kullanılmaması şartı aranacak.
Kiralama sorumlularının en az ilköğretim mezunu olması, belirli suçlardan hüküm giymemesi ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı Seviye 4 belgesine sahip olması gerekecek.
Ayrıca, Bakanlık tarafından “Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi” kurulacak. Yetki belgesi başvuruları ve kiralamaya konu taşıtların takibi bu sistem üzerinden yürütülecek.
çevre dostu ulaşım teşvik edilecek
Tüketici güvenliğini artırmak amacıyla kiralanacak araçlara yaş, kilometre ve çevresel standartlar getirilecek.
Buna göre, klasik araçlar hariç olmak üzere 100 bin kilometrenin üzerindeki veya 5 yaşından büyük taşıtlar kiraya verilemeyecek. İşletmelerin en az 5’i kendilerine ait olmak üzere toplam 10 araca sahip olması gerekecek.
Büyükşehirlerde faaliyet gösteren işletmeler için ise, biri Türkiye’de üretilmiş olmak şartıyla, filoda en az 2 hibrit veya elektrikli araç bulundurma zorunluluğu getirilecek. Böylece çevre dostu ulaşım teşvik edilirken, yerli üretim de desteklenecek.
depozito düzenlemesiyle tüketici mağduriyetleri önlenecek
Taslakta depozito uygulamalarına da sınır getiriliyor. Buna göre,
1–6 günlük kiralamalarda en fazla 3 günlük,
7–30 günlük veya haftalık kiralamalarda en fazla 7 günlük kira bedeli kadar depozito alınabilecek.
Araç iadesini takip eden 7 gün içinde depozitonun iade edilmesi zorunlu olacak. Olağan kullanım kaynaklı aşınma ve yıpranmalar için tüketiciden ücret talep edilemeyecek.
Ön ödemeli rezervasyonlarda ise tüketicilere, teslim saatinden 24 saat öncesine kadar kesintisiz iptal hakkı tanınacak.
bakımı yapılmayan araç kiraya verilemeyecek
Periyodik bakımları zamanında yaptırılmayan araçların kiralanması yasaklanacak. Mevsim koşullarının gerektirdiği durumlarda, kiracının talebi üzerine kış lastiği sağlanması zorunlu olacak.
Kasko ve sigorta güvenceleri kiralama bedeline dahil edilecek, ek ücret talep edilemeyecek. Hasar ve arıza durumlarında kiracının her an ulaşabileceği bir iletişim altyapısı kurulması da zorunlu hale gelecek.
Mahkeme kararı olmaksızın “değer kaybı” adı altında ücret talep edilmesi engellenecek. Ayrıca kiracının talebi halinde bebek koltuğu, navigasyon ve HGS’nin ücretsiz sağlanması gerekecek.
Öte yandan ilan siteleri ve çevrim içi platformlar, yalnızca yetki belgesine sahip işletmelerin ilan yayınlamasına izin verecek. Mevcut işletmelere yeni kurallara uyum sağlamaları için 1 Ocak 2027’ye kadar süre tanınacak.
