Küresel piyasalar, ABD'de açıklanan üretici enflasyonu verilerinin beklentileri aşması ve Orta Doğu'daki gerilimlerin artmasıyla negatif bir seyir izliyor. Yüksek seyreden enerji fiyatlarının enflasyonist baskıları artırması nedeniyle bugün açıklanacak ABD TÜFE verisinin, Fed'e ilişkin beklentiler üzerinde belirleyici olması bekleniyor.
ABD enflasyonu öncesi piyasalarda baskı arttı
Orta Doğu'daki jeopolitik gelişmeler nedeniyle yüksek seyreden enerji fiyatları, dünya genelinde enflasyonist baskıların sürmesine neden oluyor.
Söz konusu risklerin maliyet kanalı, iktisadi faaliyet ve beklentiler üzerinden enflasyon görünümüne etkileri yakından izlenirken, ABD ve Japonya'da açıklanan üretici enflasyonu verileri fiyatlar genel düzeyindeki artışın genele yayılabileceğine işaret etti.
ABD'de Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), ağustosta aylık bazda yüzde 0,4 ile beklentiler dahilinde, yıllık bazda ise yüzde 5,4 ile tahminlerin üzerinde arttı.
Analistler, üretici maliyetlerindeki artışın gelecek aylarda fiyat baskılarının şiddetlenebileceğine işaret ettiğini belirterek, ABD Merkez Bankasının (Fed) olası faiz artışı ihtimalinin giderek güçlendiğini söyledi.
ABD tahvil faizlerinde yükseliş
Petrol fiyatlarındaki yükseliş nedeniyle artan enflasyon endişelerinin olumsuz etkileri tahvil piyasalarında da hissedildi.
ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi dün yaklaşık 12 baz puan artışla yüzde 4,97'ye çıkarak Ekim 2023'ten bu yana en yüksek seviyeyi gördü. ABD'de 10 yıllık tahvil getirisi yeni günde de yüzde 5 seviyelerine yakın seyrediyor.
Ülkede 30 yıllık tahvilin getirisi de yüzde 5,38'e yükselerek 2007'den bu yana en yüksek seviyeyi test etti.
Bugün açıklanacak ABD TÜFE verisinden alınacak sinyallerin piyasalarda Fed'e ilişkin tahminleri etkilemesi bekleniyor. Analistler, beklentilerin şahin kanada doğru güçlenmesi durumunda piyasalardaki baskının artabileceğini kaydetti.
Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, gelecek hafta Fed'in 25 baz puanlık faiz artışına gitme ihtimali yüzde 72'ye çıkarken, yıl sonuna kadar bankanın ilave bir artış daha yapabileceği olasılığı da artıyor.
Hürmüz Boğazı gelişmesi piyasaları rahatlattı
Umman ve İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçişi geçici olarak yönetecek bir anlaşmanın onayını almak için yürüttüğü girişim kapsamında Körfez ülkelerinin dışişleri bakanlarının İranlı mevkidaşlarıyla görüşmeyi planladığına ilişkin haber akışı, piyasalardaki olumsuz havayı bir miktar hafifletti.
Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump, bir televizyon kanalına yaptığı açıklamada, önceki açıklamasının aksine İran'la savaşın 3 Kasım'daki Kongre ara seçimlerinden önce sona erebileceğini söyledi.
Brent petrol 108 dolara yaklaştı
Orta Doğu'da petrol tesisleri ve tankerlerin hedef alınmasıyla Brent petrolün varil fiyatı dün yüzde 6,3 artışla 107,6 dolara çıktı. Brent petrol yeni günde de yüzde 0,3 yükselişle 108 dolar seviyesinde seyrediyor.
Fed'e ilişkin "şahin" öngörülerin güçlenmesiyle dolar endeksi dün yüzde 0,3 artışla 99 seviyesine yükseldi. Dolar endeksi şu sıralarda yüzde 0,1 değerlenmeyle 99,1 seviyesinde bulunuyor.
Dolar endeksindeki güçlenme ve yükselen tahvil faizleri nedeniyle altının ons fiyatı dün yüzde 1,9 düşüşle 4 bin 319 dolara geriledi. Ons altın bugün ise yüzde 0,4 artışla 4 bin 334 dolardan işlem görüyor.
Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 0,58, Nasdaq endeksi yüzde 0,65 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,6 değer kaybetti. ABD'de endeks vadeli kontratlar ise güne pozitif başladı.
Avrupa borsaları geriledi
Avrupa borsalarında dün satıcılı bir seyir izlendi. Orta Doğu'daki gerilimlerin petrol fiyatlarını yukarı taşımaya devam etmesi, bölge piyasalarının negatif seyretmesinde etkili oldu.
Avrupa Merkez Bankası (ECB), üç temel politika faizini beklentiler doğrultusunda 25'er baz puan artırdı. ECB Başkanı Christine Lagarde, enflasyonun uzun süre hedefin oldukça üzerinde kalacağı uyarısında bulundu.
Almanya'da yıllık enflasyon, Orta Doğu'daki jeopolitik risklerin enerji maliyetlerini tetiklemesiyle ağustos ayında yüzde 2,9'a yükselerek son 2,5 yılın en yüksek seviyesine ulaştı.
Avrupa Menkul Kıymetler ve Piyasalar Otoritesi (ESMA), ekonomik görünümdeki zayıflama ve jeopolitik risklere rağmen finansal varlıkların yüksek değerlemelerde seyretmesinin ani piyasa düzeltmesi ihtimalini artırdığını bildirdi.
İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,57, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,13, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,49 ve Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,84 düştü. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.
Asya borsalarında satış baskısı
Mevcut riskler yeni günde Asya borsalarında da hissedildi. Bölge piyasalarında negatif bir seyir izlenirken, tahvil piyasalarındaki satışlar riskli varlıklar üzerinde baskı oluşturuyor.
Japonya'da 10 yıllık tahvil faizi yaklaşık 7 baz puan artışla yüzde 2,98 seviyesinde bulunuyor.
Japonya'da ÜFE ağustosta yıllık yüzde 7,6 ile tahminlerin üzerinde arttı. Endeks aylık bazda ise yüzde 0,2 geriledi.
Japonya Merkez Bankasının (BoJ) gelecek haftaki toplantısında politika faizini 25 baz puan artırması bekleniyor.
Dolar/yen paritesi dün yüzde 0,6 yükselişle 154,4 seviyesine çıkarken, şu sıralarda yüzde 0,2 düşüşle 154,2 seviyesine geriledi.
Kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,2, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 2,1, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,8 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,7 düştü.
Borsa İstanbul'da gözler cari denge verilerinde
Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi dün yüzde 0,77 değer kaybederek 14.393,85 puandan günü tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,26 düştü.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu, politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını yüzde 37'de sabit tuttu. Gecelik vadede borç verme faiz oranı yüzde 40'ta, borçlanma faiz oranı ise yüzde 35,5'te sabit bırakıldı.
TCMB açıklamasında, "Aylık dalgalanmalara karşın, son dönem enflasyon gerçekleşmeleri ve öncü göstergeler enflasyonun ana eğiliminin gerilediğine işaret etmektedir." denildi.
Açıklamada, iktisadi faaliyete ilişkin verilerin ve arz şoklarının yurt içi fiyatlara yansımasının sınırlı kalmasının iç talepteki zayıf seyri teyit ettiği belirtilirken, jeopolitik gelişmeler nedeniyle yüksek seyreden enerji fiyatlarının enflasyon görünümü üzerinde yukarı yönlü risk oluşturduğu ifade edildi.
Yurt içinde gözler ödemeler dengesi verilerine çevrildi. AA Finans Ödemeler Dengesi Beklenti Anketi'ne katılan ekonomistler, cari işlemler hesabının temmuzda 582,3 milyon dolar fazla vereceğini tahmin etti.
Ekonomistler, cari işlemler hesabının yıl sonunda ise 51 milyar 54 milyon dolar açık vermesini bekliyor.
Dolar/TL dün 48,5440'tan tamamladı. Kur, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 48,5850'den işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde ödemeler dengesi, piyasa katılımcıları anketi ve ticaret satış hacmi/perakende satış hacmi verilerinin; yurt dışında ise ABD enflasyonu başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirtti.
Analistler, ABD'de açıklanacak enflasyon verisinin piyasaların yönü üzerinde belirleyici olabileceğini ve Fed'in politikalarına ilişkin beklentileri etkileyebileceğini ifade etti.
Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.300 ve 14.200 puanın destek, 14.400 ve 14.500 puanın direnç konumunda olduğu kaydedildi.
- 09.00 İngiltere, temmuz ayı Gayri Safi Yurt İçi Hasıla
- 09.00 İngiltere, temmuz ayı sanayi üretimi
- 09.00 İngiltere, temmuz ayı dış ticaret dengesi
- 10.00 Türkiye, temmuz ayı cari işlemler dengesi istatistikleri
- 10.00 Türkiye, eylül ayı piyasa katılımcıları anketi
- 10.00 Türkiye, temmuz ayı ticaret satış hacmi/perakende satış hacmi
- 15.30 ABD, ağustos ayı Tüketici Fiyat Endeksi
- 17.00 ABD, eylül ayı Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi
- 21.00 ABD, ağustos ayı federal bütçe dengesi
