Küresel piyasalarda, ABD Hazinesinin uzun vadeli tahvil geri alım operasyonlarının büyüklüğünü artırma kararı sonrasında tahvil piyasasındaki satış baskısının azalmasıyla pozitif fiyatlamalar öne çıkıyor.
Artan devlet borçlarına ilişkin yatırımcı tedirginliği, bu hafta ABD'den Almanya ve Japonya'ya kadar tahvil piyasalarında sert bir satış dalgasına yol açtı. Teknoloji şirketlerinin yapay zeka yatırımları nedeniyle yoğun şekilde borçlanması ve petrol fiyatlarının yüksek seviyelerde seyretmesi de piyasalardaki endişeleri artırdı.
ABD Hazine Bakanlığının uzun vadeli tahvil geri alım operasyonlarının büyüklüğünü artırması, tahvil piyasasındaki satış baskısını azaltırken küresel piyasalarda risk iştahını destekledi. Söz konusu hamle, borçlanma maliyetlerinin düşebileceğine yönelik beklentileri de güçlendirdi.
ABD Hazine Bakanlığı, piyasa likiditesini desteklemek amacıyla uzun vadeli tahviller için yürüttüğü geri alım operasyonlarının büyüklüğünü en az iki katına çıkaracağını açıkladı.
Bakanlıktan yapılan açıklamada, 10 ila 20 yıl ve 20 ila 30 yıl vadeli nominal kuponlu menkul kıymetleri kapsayan likidite destekli geri alım operasyonlarında limit artışına gidildiği belirtildi.
Mevcut durumda operasyon başına en fazla 2 milyar dolar olan tutarın en az 4 milyar dolara çıkarılacağı kaydedildi.
Söz konusu değişikliğin 9 Eylül itibarıyla yürürlüğe gireceği ve mevcut borçlanma döneminin sonu olan 4 Kasım'a kadar geçerli olacağı bildirildi. Gelecekteki geri alım büyüklüklerine ilişkin daha fazla bilginin ise 4 Kasım'da yapılması planlanan bir sonraki çeyreklik borçlanma duyurusunda paylaşılacağı ifade edildi.
Analistler, kararın bir parasal genişleme veya getiri eğrisi kontrolü olmadığını ancak ABD ekonomi yönetiminin yükselen vade primlerine karşı koymaya hazır olduğunun açık bir sinyali olduğunu belirtiyor.
Fed'den faiz mesajı
ABD Merkez Bankası (Fed), Federal Açık Piyasa Komitesinin 28-29 Temmuz'da düzenlenen toplantısına ilişkin tutanakları yayımladı.
Tutanaklar, birçok Fed yetkilisinin enflasyonun düşmemesi halinde para politikasının sıkılaştırılmasının gerekli olabileceğini düşündüğünü ortaya koydu.
Tutanaklarda, toplantıda politika faizinin artırılmasından yana olan bazı yetkililerin, böyle bir adımın ilerleyen dönemde daha sert ve potansiyel olarak daha maliyetli bir sıkılaştırma sürecine duyulan ihtiyacı önleyebileceğini değerlendirdiği belirtildi.
Öte yandan ABD'nin toplam kamu borcu tarihte ilk kez 40 trilyon dolar seviyesinin üzerine çıktı. ABD'nin kamu borcu 30 trilyon dolar seviyesini 2022'nin başında aşmıştı. Ülkenin kamu borcunun 5 yıldan kısa sürede 10 trilyon dolar artması dikkati çekti.
Bu artışta pandemi dönemindeki teşvik paketleri, yükselen faiz maliyetleri ve vergi indirimleri etkili oldu. ABD'nin kamu borcu yılın başında 38,4 trilyon dolar seviyesindeydi.
Petrol fiyatları yüksek seyrediyor
Jeopolitik gelişmeler tarafında ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı'nın tamamen ABD'nin kontrolünde olduğunu savunarak İran'la müzakerelerin "bir noktada" devam edebileceğini söyledi.
Trump, alternatif rotalar ve yeni döşenen boru hatları nedeniyle Hürmüz Boğazı'nın eskisi kadar önemli olmayacağını düşündüğünü ifade etti.
İran'a yönelik eşi benzeri görülmemiş boyutta bir "ekonomik operasyon" ilan ettiğini belirten Trump, Tahran yönetimine destek veren ülkeleri de ağır ekonomik sonuçlarla karşılaşmakla tehdit etti.
Tahvil piyasalarına ilişkin endişelerin azalmasıyla dün 8 baz puan gerileyerek yüzde 4,64'e düşen ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi bugün yatay seyrediyor. Dün 10 baz puan azalışla yüzde 5,19'a gerileyen ABD'nin 30 yıllık tahvil faizinde de yatay bir seyir görülüyor.
ABD'nin 30 yıllık tahvil faizi daha önce 19 yılın en yüksek seviyesini görmüştü.
Petrol fiyatları ise piyasalar açısından endişe kaynağı olmaya devam ediyor. ABD-İran çatışmasına yakın vadede çözüm bulunacağına yönelik umutların azalmasıyla ekim vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,1 artarak 91,7 dolara yükseldi.
Dolar endeksi yatay seyirle 98,8 seviyesinde bulunuyor.
Altın ve borsalarda hareketlilik
ABD Hazinesinin uzun vadeli tahvil geri alım operasyonlarının büyüklüğünü artırma kararı sonrasında tahvil faizlerindeki gerilemenin olumlu etkisiyle altının ons fiyatı dün yüzde 4,4 artarak günü 4 bin 523 dolardan tamamladı.
Altının onsu bugün ise yüzde 0,7 azalışla 4 bin 492 dolar seviyesinden işlem görüyor. Değerli metal, gün içinde 4 bin 527 dolarla 2 ayın en yüksek seviyesini görmesine karşın kar satışlarıyla geriledi.
Doların değer kaybetmesi ve finansal koşulların kolaylaşacağına yönelik beklentiler altını destekledi.
Altın faiz getirisi sağlayan bir varlık olmadığı için tahvil getirilerindeki değişimler açısından yakından takip ediliyor. Tahvil getirilerinin düşmesi, altının yatırımcılar açısından fırsat maliyetini azaltarak değerli metale olan ilgiyi artırıyor.
New York borsası pozitif seyretti
New York borsası, tahvil faizlerindeki gerileme ve şirketlerin açıkladığı güçlü bilançoların etkisiyle günü yükselişle tamamladı.
ABD'li biyoteknoloji şirketi Moderna'nın hisseleri, şirketin Merck ile birlikte geliştirdiği melanom aşısının ileri aşama denemelerinden olumlu sonuçlar bildirmesinin ardından yüzde 176 yükseldi.
Dow Jones endeksi yüzde 0,22, S&P 500 endeksi yüzde 0,21 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,16 değer kazandı.
ABD'de endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.
Avrupa borsalarında negatif seyir
Avrupa borsalarında, 90 doların üzerinde seyreden petrol fiyatlarının etkisiyle risk iştahı düşük kalırken düşüş eğilimi devam etti.
Dünya Ekonomik Forumu Uluslararası İş Konseyi'nin Cenevre'de düzenlenen küresel ekonomik görünüme ilişkin panelinde konuşan Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde, küresel ticarette artan kısıtlamalar, yüksek enerji maliyetleri ve jeopolitik risklerin Avrupa'nın geleneksel büyüme modelini değiştirdiğini söyledi.
Lagarde, Avrupa'nın rekabet gücünü koruyabilmesi için tek pazar ve sermaye piyasalarındaki parçalanmayı gidermesi gerektiğini belirtti.
Avro Bölgesi'nde temmuz ayına ilişkin Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) aylık yüzde 0,2, yıllık yüzde 2,9 arttı. Enflasyon, ECB'nin yüzde 2 olan hedefinin üzerinde seyretmeye devam etti.
İngiltere'de temmuz ayı TÜFE'si aylık yüzde 0,3, yıllık yüzde 2,9 arttı. Ülkede enflasyon 4 ayın en yüksek seviyesine çıktı.
Orta Doğu'daki istikrarsız ortamın etkisiyle ECB ve İngiltere Merkez Bankasının (BoE) enflasyonist baskılara karşı politika faizini artırabileceğine yönelik beklentiler öne çıktı.
Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,09, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,14 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,75 değer kaybetti. İngiltere'de FTSE 100 endeksi ise yüzde 0,14 yükseldi.
Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.
Asya borsaları yükseldi
Asya borsalarında ise pozitif bir seyir izlendi.
Güney Koreli çip üreticisi SK Hynix'in, yapay zeka harcamalarının sürdürülebilirliği konusunda endişelenen yatırımcıları yatıştırmak amacıyla yaklaşık 29 milyar dolar tutarında hisse geri alımı yapacağını açıklamasının ardından şirketin hisseleri yüzde 15,1 yükseldi.
Çin Merkez Bankası (PBoC), iç talebin yeniden zayıfladığına dair işaretlere rağmen daha fazla parasal gevşemeden kaçınarak ağustos ayında gösterge niteliğindeki 1 yıllık kredi faiz oranını yüzde 3'te, 5 yıllık kredi faiz oranını yüzde 3,50'de sabit bıraktı.
Japonya'da temmuz ayına ilişkin dış ticaret açığı 634,5 milyar yenle beklentilerin altında gerçekleşti. İhracat yıllık bazda yüzde 23,2, ithalat ise yüzde 27,8 arttı.
Asya'da da tahvil piyasalarındaki satış baskısının azaldığı görülürken Japonya'nın 10 yıllık tahvil faizi 6 baz puan gerileyerek yüzde 2,83'e indi.
Kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,2, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 6, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,3, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,1 değer kazandı.
Borsa İstanbul yükseldi
Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, dün alış ağırlıklı bir seyir izleyerek günü yüzde 2,34 değer kazanışla 14.458,98 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,01 geriledi.
Dolar/TL dün günü önceki kapanışın hemen üzerinde 47,9232'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışa göre yüzde 0,1 artışla 47,9480 seviyesinden işlem görüyor.
Öte yandan Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), nisan-haziran dönemine ilişkin iş gücü istatistiklerini açıkladı.
Buna göre Türkiye'de işsizlik oranı, yılın ikinci çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre 0,3 puan azalarak yüzde 7,9 oldu.
Analistler, bugün yurt içinde Türkiye dış borç istatistikleri, uluslararası yatırım pozisyonu ve haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise Almanya'da Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), ABD'de Philadelphia Fed imalat endeksi ve haftalık işsizlik maaşı başvuruları başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirtti.
Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.600 ve 14.700 puan direnç, 14.300 ve 14.200 puan ise destek konumunda bulunuyor.
Piyasalarda bugün takip edilecek veriler
10.00 — Türkiye, temmuz ayı Yurt Dışı Üretici Fiyat Endeksi (YD-ÜFE)
10.00 — Türkiye, 2. çeyrek Türkiye dış borç istatistikleri
10.00 — Türkiye, haziran ayı uluslararası yatırım pozisyonu
14.30 — Türkiye, haftalık para ve banka istatistikleri
15.30 — ABD, ağustos ayı Philadelphia Fed imalat endeksi
15.30 — ABD, haftalık süregelen işsizlik başvuruları
15.30 — ABD, haftalık işsizlik maaşı başvuruları
15.30 — ABD, temmuz ayı öncü endeksi
