Küresel piyasalarda yatırımcıların odağında ABD'den gelen güçlü ekonomik veriler, Orta Doğu'daki gelişmeler ve enerji arzına ilişkin riskler yer alıyor. ABD ile İran arasındaki gerilimlerin uzayabileceği endişesi petrol fiyatlarında beklenen düşüşü sınırlarken, yüksek enerji maliyetleri ve güçlü ekonomik aktivite enflasyon ile faiz beklentilerini yeniden gündeme taşıdı.
ABD'de güçlü veriler Fed endişesini artırdı
ABD'de imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) eylülde 57 değerini alarak 52 ayın en yüksek seviyesine çıktı ve piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşti.
Aynı dönemde hizmet sektörü PMI da 58,7 ile 59 ayın en yüksek değerine ulaştı.
Analistler, ABD'de ekonomi güçlü kalırken enerji faturasının yükselmesinin Fed'i şahin kanada doğru ittiğini belirtti. Para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed'in gelecek ay politika faizini 25 baz puan artırma ihtimalinin yüzde 70'e yükseldiği kaydedildi.
Fed yetkililerinin şahin tondaki sözle yönlendirmeleri de bu beklentileri güçlendirdi. Fed Yönetim Kurulu Üyesi Michael Barr, enflasyon hedefine ulaşılmasına yönelik risklerin arttığını, iş gücü piyasasına ilişkin risklerin ise azaldığını belirtti.
Barr, enflasyonun hedeflenen seviyeye gerilemesini sağlamak amacıyla ilave politika ayarlamalarına ihtiyaç duyulabileceğini ifade etti.
ABD tahvil faizleri yükseldi
Güçlenen enflasyon endişeleri ve tahvil ihalesine gelen zayıf talebin etkisiyle ABD'nin 10 yıllık tahvil getirisi yüzde 5,135 ile Temmuz 2007'den bu yana en yüksek seviyesini gördü.
ABD'nin 2 yıllık tahvil faizi de yüzde 4,947 ile Mayıs 2024'ten bu yana en yüksek seviyesine çıktı.
Analistler, ABD'de 2 yıllık tahvil getirisinin Fed'in para politikasına yönelik beklentilere daha duyarlı olduğunu, 10 yıllık tahvil getirisinin ise enflasyonun kalıcılığına ilişkin beklentilerden daha fazla etkilendiğini belirtti.
Yeni işlem gününde ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,12 seviyesinde dengelendi.
Petrol 100 doların üzerinde
New York'ta düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu kapsamında yoğunlaşması beklenen diplomatik temaslardan henüz beklenen tablonun çıkmaması, piyasalarda temkinli seyri beraberinde getirdi.
Özellikle ABD ile İran arasındaki jeopolitik gerilimlerin en azından ABD'de kasım ayında yapılacak Kongre ara seçimlerine kadar sürebileceği endişeleri nedeniyle petrol fiyatlarında beklenen yumuşama görülmedi.
Brent petrolün varili yeniden 100 dolar seviyesinin üzerine çıktı.
Savaşın uzama riskiyle birlikte piyasalarda "petrol, enflasyon, faiz ve tahvil getirileri zinciri" yeniden devreye girdi.
Yeni günde kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,8 düşüşle 102,3 dolar seviyesinde bulunuyor.
Çin-ABD ticaret görüşmeleri takip ediliyor
Ticaret cephesinde ise nispeten olumlu gelişmeler yaşandı.
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in 11 yıl aradan sonra ABD'ye yaptığı resmi ziyaret başladı. ABD Başkanı Donald Trump, 3 günlük resmi ziyaret için Washington'a gelen Çin Devlet Başkanı Şi'yi havaalanında karşıladı.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Çin ile kasım ayında sona erecek Busan mutabakatının 10 Ocak'a kadar uzatılması konusunda anlaştıklarını belirtti.
Dolar ve altın geriledi
Fed'in sıkılaşmaya devam edebileceği tahminleri ve yükselen tahvil faizleriyle dolar endeksi dün 101,2 seviyesine çıkarak yaklaşık son 2 ayın zirvesini gördü.
Yeni işlem gününde ise dolar endeksi yüzde 0,1 azalışla 101,1 seviyesine çekildi.
Dün yüzde 1,6 değer kaybederek 4 bin 287 dolara gerileyen altının onsu, yeni günde ticaret tarafındaki risklerin azalması ve dolardaki gevşemeyle yüzde 0,1 artışla 4 bin 293 dolardan alıcı buluyor.
ABD borsaları geriledi
ABD borsalarında dün satış ağırlıklı bir seyir izlendi.
S&P 500 endeksi yüzde 0,75, Nasdaq endeksi yüzde 1,13 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,68 düştü.
ABD'de endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.
Avrupa borsaları İngiltere hariç düştü
Avrupa borsalarında dün İngiltere hariç satıcılı bir seyir izlendi. Enerji maliyetleri nedeniyle yeniden güçlenen enflasyon endişeleri ve merkez bankalarının sıkılaşma beklentileri bölgede fiyatlamaları zorlaştırdı.
Avro Bölgesi'nde özel sektör faaliyetleri eylülde hızlanırken, bileşik Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) 53,1 ile son 41 ayın en yüksek seviyesine ulaştı.
Analistler, verinin bölgede enflasyonist baskıların sürebileceğine yönelik endişeleri artırdığını belirtti. Piyasa beklentilerinin Avrupa Merkez Bankasının (ECB) yıl sonuna kadar bir kez faiz artışı yapabileceği yönünde şekillendiği ifade edildi.
Öte yandan uygun maliyetli hava yolu şirketi Ryanair Üst Yöneticisi (CEO) Michael O'Leary, yüksek petrol fiyatlarının hava yolu şirketleri tarafından karşılanamaması nedeniyle uçak bileti fiyatlarının artabileceğini dile getirdi.
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve AB Konseyi Başkanı Antonio Costa da Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile iyi bir görüşme yaptıklarını belirterek bu ülkeyle ortaklığı ileri seviyeye taşımak istediklerini kaydetti.
Gelişmelerle İngiltere'de FTSE 100 endeksi yatay seyrederken, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,21, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,39 ve Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,66 düştü.
Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.
Japonya borsaları tatil sonrası yükseldi
Asya borsalarında Japonya hariç satış ağırlıklı bir seyir izlendi. Son 3 işlem gününü kapalı geçiren Japonya borsaları ise yeni güne pozitif başladı.
Çin Devlet Başkanı Şi'nin ABD ziyareti ve Trump ile görüşmesi bölge piyasalarının odağında bulunuyor. İki liderin özellikle nadir toprak elementleri konusunda uzlaşı sağlayıp sağlamayacağı yakından takip edilecek.
ABD Hazine Bakanı Bessent, Çin Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng ile pazar günü New York'ta bir araya geldiğini belirterek görüşmenin 12 saat sürdüğünü, ancak tamamlanmamış bazı hususların bulunduğunu söyledi.
Japonya'da eylül ayında imalat sanayi PMI 54,1, hizmet sektörü PMI 51,6 ve bileşik PMI 52,5 oldu. Üç veri de önceki aya göre geriledi.
Kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,3 yükselirken, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,7, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1 düştü.
Güney Kore'de piyasalar tatil nedeniyle bugün kapalı olacak.
Borsa İstanbul günü yükselişle tamamladı
Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi dün alış ağırlıklı bir seyir izleyerek günü yüzde 0,40 değer kazanarak 13.251,85 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat ise normal seans kapanışına göre yüzde 0,35 geriledi.
Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, BM 81. Genel Kurulu dolayısıyla New York'ta bulunan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy ile görüşmesine ilişkin açıklama yaptı.
Buna göre görüşmede Türkiye-Ukrayna ikili ilişkileri, Ukrayna-Rusya Savaşı'nın seyri ve bölgesel konular ele alındı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, görüşmede Ukrayna-Rusya Savaşı'nın kalıcı barışla neticelenmesi için Türkiye'nin elinden geleni yapmaya her zaman hazır olduğunu, doğrudan müzakerelerin canlandırılması için çalışmaların devam edeceğini belirtti.
Dolar/TL dünü 48,8300 seviyesinden tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 48,8520 seviyesinden işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise ABD'de cari işlemler dengesi, inşaat izinleri ve yeni konut satışlarının takip edileceğini belirtti.
Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.400 ve 13.500 puan direnç, 13.100 ve 13.000 puan destek konumunda bulunuyor.
Piyasalarda bugün takip edilecek veriler
- 11.00: Almanya, eylül ayı Ifo iş dünyası güven endeksi
- 14.00: Türkiye, haftalık bankacılık sektörü verileri
- 14.30: Türkiye, haftalık para ve banka istatistikleri
- 15.30: ABD, haftalık işsizlik maaşı başvuruları
- 15.30: ABD, 2. çeyrek cari işlemler dengesi
- 15.30: ABD, ağustos ayı inşaat izinleri
- 17.00: ABD, ağustos ayı yeni konut satışları
