Küresel pay piyasaları, Orta Doğu’daki jeopolitik gelişmeler, ABD Merkez Bankasının (Fed) para politikasına ilişkin beklentiler ve teknoloji şirketlerinin kârlılık görünümüyle haftayı karışık seyirde tamamladı. Yatırımcılar yeni haftada başta ABD olmak üzere dünya genelinde açıklanacak enflasyon verilerini takip edecek. Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası Grubu’nun 2026 yıllık toplantıları kapsamında yapılacak merkez bankası başkanlarının konuşmaları da piyasaların yönü üzerinde etkili olabilecek.
Küresel piyasalar neden karışık seyrediyor?
Orta Doğu’da çatışmaların bölge geneline yayılması ve enerji arzını tehdit etmesi, küresel piyasalarda risk algısını artırdı. Hürmüz Boğazı’nda tanker trafiğinin yavaşlaması enerji arzına ilişkin endişeleri güçlendirirken yükselen petrol fiyatları, enflasyon baskılarının artabileceği beklentisini öne çıkardı.
ABD’de iş gücü piyasasından gelen soğuma sinyalleri, Fed’in olası faiz artışına ilişkin beklentilerin aralık ayına ötelenmesinde etkili oldu.
Çarşamba günü Beyaz Saray’ın Pentagon’dan 3 Kasım’daki ara seçimlerden önce İran hedeflerine yönelik gerçekleştirilebilecek saldırı seçenekleri geliştirmesini istediğine ilişkin haberler piyasalardaki risk algısını artırdı. Cuma günü ABD Başkanı Donald Trump’ın aksi yöndeki açıklamaları ise piyasalarda bir miktar rahatlama sağladı.
Trump ayrıca Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Rusya’nın ABD’ye ve küresel piyasalara ilk aşamada 300 bin tonun üzerinde, kasım boyunca ilave 500 bin ton ve ardından 1 milyon ton dizel yakıt tedarik etmesi konusunda anlaştıklarını duyurdu.
Söz konusu açıklama, enerji maliyetlerinin azalabileceği ve enflasyonist baskıların hafifleyebileceği beklentilerini gündeme getirdi.
Fed’in faiz kararına ilişkin beklentiler değişiyor
Gelecek hafta açıklanacak enflasyon verilerinin, dünya genelindeki merkez bankalarının faiz politikalarına yön vermesi bekleniyor. Analistler, verilerin beklentilerin altında kalması durumunda küresel ölçekte para politikalarında sıkılaşma sürecinin yavaşlayabileceğini belirtiyor.
Para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed’in bu ayki toplantısında politika faizini sabit bırakacağına yüzde 83 ihtimal veriliyor.
Öte yandan Fed’in yayımladığı, Federal Açık Piyasa Komitesinin (FOMC) 15-16 Eylül’de düzenlenen toplantısına ilişkin tutanaklar, yıl sonuna kadar faiz artışı ihtimaline işaret etti. Banka yetkililerinin açıklamaları da bu beklentileri güçlendirdi.
İstanbul Ekonomi Forumu’nda konuşan Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller, aralık toplantısında faiz artışına kapı araladı. Waller, “Faiz artışlarının art arda toplantılarda yapılması gerekmiyor ancak makul bir süre içinde gerçekleştirilmesi gerekiyor.” dedi.
Teknoloji hisselerinde kârlılık endişesi
Yapay zekâ alanında faaliyet gösteren şirketlerin kârlılıklarını sürdürüp sürdüremeyeceğine ilişkin değişken beklentiler, piyasalardaki oynaklığı artırıyor.
ABD merkezli yapay zekâ şirketi OpenAI’ın yıllık gelir hedeflerine ulaşma ihtimaline ilişkin soru işaretleri, teknoloji şirketlerinin büyüme beklentilerini gölgeleyerek sektördeki hisseler üzerinde satış baskısı oluşturdu.
Analistler, gelecek haftadan itibaren hızlanacak bilanço sezonunda şirketlerin finansal sonuçlarının piyasaların yönü üzerinde etkili olabileceğini belirtiyor. Kârlılık performansı ve büyüme beklentilerine ilişkin açıklamaların yatırımcıların pozisyonlanmasında belirleyici olması bekleniyor.
ABD tahvil faizleri geriledi, dolar güçlendi
ABD Hazine Bakanlığının 6 milyar dolarlık geri alım gerçekleştirmesiyle tahvil piyasalarındaki satış baskısı bir miktar hafifledi.
Çarşamba günü yüzde 5,36 ile 2002’den bu yana en yüksek seviyesini test eden ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi, haftayı yüzde 5,25 seviyesinde tamamladı.
Dolar endeksi ise jeopolitik belirsizlikler ve avronun değer kaybıyla haftalık bazda yüzde 0,3 artarak 102,2 seviyesine yükseldi.
Altın yükseldi, Brent petrol 104 doları aştı
Fed’in bu ay faiz artışına gitmeyebileceği beklentisinin güçlenmesi ve tahvil faizlerinin gerilemesiyle altının alternatif maliyeti azaldı. Böylece ons altın iki haftalık düşüşünü sonlandırdı.
Haftalık bazda altının ons fiyatı yüzde 1,3 artarak 4 bin 194 dolara çıktı. Aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı ise yüzde 2,12 yükselişle 104,4 dolardan haftayı tamamladı.
New York borsası haftayı yükselişle tamamladı
ABD pay piyasaları haftayı pozitif seyirle tamamladı. Şirket bilançolarına yönelik güçlü kâr beklentileriyle hafta içinde rekor seviyeleri test eden New York borsasında, son işlem günlerine doğru yükseliş ivmesi zayıfladı.
Haftalık bazda endekslerdeki değişim şöyle gerçekleşti:
S&P 500: Yüzde 1,15 yükseldi.
Nasdaq: Yüzde 0,64 yükseldi.
Dow Jones: Yüzde 0,93 yükseldi.
ABD’de Michigan Üniversitesi tarafından ölçülen tüketici güven endeksi ekimde 46,3’e gerileyerek beklentilerin altında kaldı. Böylece tüketici güveni mayıs ayından bu yana en düşük seviyeye indi.
Tedarik Yönetim Enstitüsünün (ISM) hizmet sektörü Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) de eylülde 54,9’a gerileyerek beklentilerin altında gerçekleşti ve sektörde büyüme hızının yavaşladığına işaret etti.
ABD’de gelecek hafta hangi veriler takip edilecek?
Gelecek hafta ABD’de salı günü ikinci el konut satışları, çarşamba günü enflasyon verisi açıklanacak. Perşembe günü Fed Başkanı Kevin Warsh’ın konuşmasının yanı sıra Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), perakende satışlar, haftalık işsizlik maaşı başvuruları ve Philadelphia Fed imalat sanayi endeksi izlenecek.
Cuma günü ise sanayi üretimi ve kapasite kullanımı verileri takip edilecek.
Avrupa borsalarında İngiltere pozitif ayrıştı
Avrupa borsaları, jeopolitik belirsizlikler nedeniyle petrol fiyatlarının yüksek seyretmesi ve Fransa ekonomisine ilişkin mali endişelerle İngiltere hariç haftayı düşüşle tamamladı.
Fransa Maliye Bakanı Roland Lescure’ın güven verici açıklamaları ülke ekonomisine yönelik endişeleri azaltırken Fransa’nın 10 yıllık tahvil faizindeki yükseliş de yavaşladı. Tahvil getirisi haftayı yatay seyirle yüzde 4,85 seviyesinde tamamladı.
İngiltere Merkez Bankası (BoE) Başkanı Andrew Bailey, İstanbul Ekonomi Forumu’nda yaptığı konuşmada küresel finansal sistemin artan belirsizliklere rağmen direncini koruduğunu ancak rehavete kapılmamak gerektiğini söyledi.
Bailey, “Bu nedenle, daha büyük şokların istisna olmadığı bir dünyaya hazırlıklı olmalıyız.” dedi.
Orta Doğu’daki savaşın büyüme, enflasyon ve faiz oranlarına ilişkin belirsizliği artırdığını belirten Bailey, devlet tahvili piyasaları, kredi piyasaları ve varlık değerlemelerindeki kırılganlıkların açığa çıkabileceğine dikkat çekti.
Avrupa borsalarında haftalık değişim
FTSE 100: Yüzde 0,86 yükseldi.
DAX: Yüzde 0,51 düştü.
CAC 40: Yüzde 1,19 düştü.
MIB 30: Yüzde 0,27 düştü.
Avro Bölgesi’nde bileşik PMI eylülde 53,1 puana yükselerek son 41 ayın en yüksek seviyesine ulaştı. Bölgede ÜFE ise ağustosta önceki aya göre yüzde 1,9 arttı.
Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD), küresel ekonomik büyümenin bu yıl yüzde 2,6’ya yavaşlayacağı tahmininde bulunurken mal ve hizmet ticaretinde yüzde 4 büyüme öngördü. Kuruluş, dünya ekonomisinin 2027’de yüzde 2,7 büyüyeceğini tahmin etti.
Öte yandan Avrupa Birliği Komisyonu, Ukrayna’ya yönelik 90 milyar avroluk destek kredisinin savunma bileşeni kapsamında 1,24 milyar avroluk yeni ödeme yapıldığını açıkladı. Finansmanın Ukraynalı kuruluşlar tarafından üretilen dronlar, dron önleme sistemleri, dron mühimmatı ve füzeleri kapsadığı belirtildi.
Avrupa’da gelecek hafta hangi veriler açıklanacak?
12 Ekim ile başlayan haftada salı günü Almanya’da enflasyon verileri, çarşamba günü Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde’ın konuşması takip edilecek.
Perşembe günü Avro Bölgesi ve İngiltere’de sanayi üretimi, cuma günü ise Avro Bölgesi enflasyon verileri izlenecek.
Asya borsalarında karışık seyir
Asya piyasalarında, bazı borsaların tatil nedeniyle kapalı olması işlem hacmini daraltırken karışık bir görünüm öne çıktı. Enerji arzına ilişkin endişeler ve merkez bankalarının para politikalarına yönelik beklentiler bölge piyasalarının yönünü etkiledi.
Japonya’da dış ticaret dengesi ağustosta 4,06 trilyon yen, yaklaşık 25,7 milyar dolar fazla verdi. Ülkede çalışanların kazançları da ağustosta yüzde 3,8 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti.
Analistler, ücret artışlarının Japonya’daki enflasyonun kalıcılığına ilişkin önemli sinyaller verdiğini ve Japonya Merkez Bankasının gelecek dönemdeki politika adımlarını etkileyebileceğini belirtti.
Hindistan Merkez Bankası ise Şubat 2023’ten bu yana ilk kez faiz artışına gitti. Banka, politika faizini 25 baz puan artırarak yüzde 5,5’e çıkardı.
Asya borsalarında haftalık değişim
Hang Seng: Yüzde 1 yükseldi.
Nikkei 225: Yüzde 1,06 yükseldi.
Kospi: Yüzde 5,39 düştü.
Şanghay bileşik endeksi: Yüzde 0,74 düştü.
Gelecek hafta salı günü Japonya’da ÜFE, çarşamba günü Çin’de tüketici ve üretici enflasyonu, perşembe günü ise Japonya’da sanayi üretimi ve kapasite kullanımı verileri takip edilecek. Japonya’da piyasalar pazartesi günü Spor Günü nedeniyle kapalı olacak.
Borsa İstanbul haftayı yatay tamamladı
Yurt içinde Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 0,03 düşerek 12.265,98 puandan kapandı.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, “Ekonomi ve Finansta Milli Vizyon Zirvesi”nde yaptığı konuşmada, “Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu'na (TEFAS) açık 17 fonun tasfiyesi yapıldı. 43 bin fon katılımcısının paraları ilgili bankalara transfer edildi.” dedi.
Öte yandan AK Parti milletvekillerinin imzasını taşıyan “Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi” Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunuldu.
Teklife göre fonların tasfiye işlemleri, Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) gözetim ve denetiminde, tasfiye ile görevli kuruluşlar tarafından yürütülecek. Kurulca belirlenen fonlarda, net yatırım tutarı 1 milyon liranın altında olan yatırımcılara tasfiye malvarlığından bu tutarda; net yatırım tutarı 1 milyon lira ve üzerinde olan yatırımcılara ise en fazla 1 milyon lira ara ödeme yapılabilecek.
İstanbul Ekonomi Forumu yıllık etkinlik olacak
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından İstanbul Finans Merkezi’nde düzenlenen İstanbul Ekonomi Forumu, Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller ve BoE Başkanı Andrew Bailey’nin de aralarında bulunduğu uluslararası merkez bankası başkanları ile üst düzey politika yapıcılarını bir araya getirdi.
Forumun kapanışında konuşan TCMB Başkanı Fatih Karahan, etkinliği yıllık hale getireceklerini belirterek, “Bir sonrakinin hazırlıkları hemen bundan sonra başlıyor. Umarım her yıl iple çekeceğiniz, meslektaşlarınızla yeniden bir araya gelebileceğiniz, yenileriyle tanışabileceğiniz ve bu diyalogları sürdürebileceğiniz bir buluşma olur.” dedi.
Yurt içinde gelecek hafta hangi veriler izlenecek?
Gelecek hafta yurt içinde ödemeler dengesi, bütçe dengesi, TCMB piyasa katılımcıları anketi, konut satışları ve konut fiyat endeksi takip edilecek. Ayrıca uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu S&P Global Ratings’in Türkiye değerlendirmesinin açıklanması bekleniyor.
AA Finans Beklenti Anketi’ne katılan ekonomistler, cari işlemler hesabının ağustosta 3 milyar 502,9 milyon dolar fazla vereceğini tahmin etti.
Dolar/TL ise haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,3 üzerinde 49,2700 seviyesinden tamamladı.
