Küresel piyasalar, Rusya’nın dizel yakıt ihracatına yönelik yasağı kısmen kaldırması ve Rusya-Ukrayna arasında enerji altyapılarına saldırmama konusunda ateşkes sağlandığına ilişkin açıklamaların etkisiyle petrol fiyatlarındaki düşüşe rağmen Orta Doğu’daki gerilimler nedeniyle haftaya temkinli başladı. Bu hafta ABD başta olmak üzere dünya genelinde açıklanacak enflasyon verileri, şirket bilançoları ve merkez bankalarının para politikalarına ilişkin beklentiler piyasaların yönü üzerinde belirleyici olacak.
Küresel piyasaların gözü enflasyon verilerinde
Geçen hafta Orta Doğu’daki gelişmeler, ABD Merkez Bankasının (Fed) para politikasına ilişkin beklentiler ve teknoloji şirketlerinin kârlılığına yönelik öngörüler küresel piyasalarda karışık bir seyir oluşturdu. Cuma günü tahvil piyasasındaki satış baskısının azalması ve petrol fiyatlarındaki gerileme ise küresel pay piyasalarını destekledi.
ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile cuma günü yaptığı görüşmede, Rusya’nın ABD’ye ve küresel piyasalara milyonlarca ton dizel yakıt tedarik etmesi konusunda mutabakata vardıklarını bildirdi.
ABD Hazine Bakanlığı, Rusya menşeli dizelin satışı, teslimi, gemiden boşaltılması ve ithalatı dahil ilgili işlemlere 7 Nisan 2027’ye kadar izin verdi. Rus hükümeti de ABD ile varılan mutabakat kapsamında dizel yakıt ihracat yasağının kısmen kaldırıldığını duyurdu.
Trump, dün yaptığı açıklamada Ukrayna ile Rusya arasında enerji altyapılarına saldırmama konusunda bir ateşkes sağlandığını bildirdi. Bu gelişmelerin ardından aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,2 düşüşle 103,4 dolar seviyesinde işlem görüyor.
Orta Doğu’daki gerilim petrol fiyatlarını etkiliyor
Hafta sonunda İran destekli Husilerin Suudi Arabistan’ın Riyad ve Dammam havalimanları ile ülkenin doğusundaki iki enerji tesisini hedef alması, jeopolitik risklerin piyasalar üzerindeki etkisini sürdürdüğüne işaret etti.
Söz konusu gelişmeler, petrol fiyatlarında orta ve uzun vadede yukarı yönlü risklerin devam edebileceğine ilişkin endişeleri canlı tutuyor.
ABD’de Columbus Day nedeniyle bugün tahvil piyasasında işlem yapılmıyor.
Fed raporunda ABD’li ailelerin mali durumu öne çıktı
Fed’in yayımladığı yeni rapor, 2022-2025 döneminde ABD’de ailelerin medyan gelirinin ve net servetinin arttığını, borsaya katılım oranının ise gerilediğini ortaya koydu.
Fed, her üç yılda bir gerçekleştirdiği ve Amerikalı ailelerin gelir, servet, varlık, borç ve finansal kırılganlık durumundaki değişimleri inceleyen araştırmasına ilişkin “2022'den 2025'e ABD'de Ailelerin Mali Durumundaki Değişimler” başlıklı raporunu yayımladı.
Öte yandan Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası, jeopolitik gerilimlerin belirsizliği artırdığı ve yükselen enerji maliyetlerinin enflasyon baskılarını canlı tuttuğu dönemde dünya ekonomisinin karşı karşıya olduğu zorlukları yıllık toplantılarında değerlendirecek.
İkinci Dünya Savaşı sonrasında yeniden şekillenen küresel finansal sistemde kurulan ve “Bretton Woods ikizleri” olarak adlandırılan IMF ve Dünya Bankasının yıllık toplantıları, Tayland’ın başkenti Bangkok’ta başladı. Her yıl ekim ayında düzenlenen toplantılar 18 Ekim’e kadar sürecek.
UNCTAD’dan küresel büyüme tahmini
Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD), küresel ekonomik büyümenin bu yıl yüzde 2,6’ya yavaşlayacağı tahmininde bulundu. Kuruluş, mal ve hizmet ticaretinde ise yüzde 4 büyüme öngördü.
Dünya ekonomisinin 2027’de yüzde 2,7 büyüyeceği tahmin edilirken gelişmekte olan ekonomilerde büyümenin 2025’teki yüzde 4,7 seviyesinden bu yıl yüzde 4’e gerilemesi bekleniyor.
Bu ülkelerin yeni teknolojik ve politik engellerle karşı karşıya kaldığı değerlendiriliyor.
Dolar ve altın fiyatlarında son durum
Küresel piyasalardaki gelişmelerin ardından dolar endeksi önceki kapanışının hemen altında 102,2 seviyesinde işlem görüyor. Altının ons fiyatı ise yatay seyirle 4 bin 195 dolar seviyesinde bulunuyor.
Analistler, bu haftadan itibaren hızlanacak bilanço sezonunda şirketlerin finansal sonuçlarının piyasalardaki yön arayışında etkili olabileceğini belirtiyor. Şirketlerin kârlılık performansı ve büyüme beklentilerine ilişkin öngörülerin yatırımcıların pozisyonlarını belirlemesinde önemli rol oynaması bekleniyor.
Artan enerji maliyetleri nedeniyle ABD’de enflasyonun hızlanabileceği tahmin ediliyor. Enflasyonun beklentilerin aksine hızlanmaması durumunda ise Fed yetkililerinin bu ayki toplantıda piyasaları rahatlatabilecek daha yumuşak ifadeler kullanabileceği öngörülüyor.
New York borsası yükselişle kapandı
New York borsası, jeopolitik risklerin azalabileceğine yönelik beklentilerle cuma gününü yükselişle tamamladı.
SpaceX’in ABD genelini kapsayan düşük bant frekans spektrumu portföyünü satın almak üzere anlaşmaya vardığını açıklamasının ardından hisseleri yüzde 1,3 yükseldi. Anlaşmanın, Starlink Mobile’ın ABD’de önemli bir mobil operatör haline gelmesinin önünü açması bekleniyor.
Buna karşılık anlaşmanın sektörde rekabeti artırabileceğine yönelik endişeler, telekomünikasyon şirketlerinin hisseleri üzerinde baskı oluşturdu. ABD’nin büyük mobil operatörlerinden AT&T, T-Mobile ve Verizon’un hisseleri açılışta sırasıyla yüzde 9,9, yüzde 13,3 ve yüzde 8,8 değer kaybetti.
Makroekonomik veri tarafında ise Michigan Üniversitesi tarafından ölçülen ABD tüketici güven endeksi ekim ayında 46,3’e gerileyerek piyasa beklentilerinin altında kaldı. Böylece tüketici güveni mayıs ayından bu yana en düşük seviyesine indi.
Cuma günkü işlemlerde:
- Dow Jones endeksi yüzde 0,83,
- S&P 500 endeksi yüzde 0,59,
- Nasdaq endeksi yüzde 0,64 yükseldi.
ABD’de endeks vadeli kontratlar da yeni haftanın ilk işlem gününe yükselişle başladı.
Avrupa borsaları da haftayı yükselişle tamamladı
Avrupa Birliği (AB) ile Çin’in hibrit araç ihracatının yarıya indirilmesi, Çin pazarına erişimin iyileştirilmesi ve nadir toprak elementlerine yönelik ihracat lisanslarının kolaylaştırılması konusunda ortak anlayışa varması, Avrupa pay piyasalarını destekledi.
Almanya Federal İstatistik Ofisi, temmuz ayına ve ocak-temmuz dönemine ilişkin resmi iflas başvurusu verilerini açıkladı. Buna göre Almanya’da temmuz ayında 2 bin 373 işletme iflas başvurusunda bulundu. Kurumsal iflaslar, 2025’in aynı dönemine kıyasla yüzde 8 arttı.
Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Standard & Poor’s (S&P), İngiltere’nin kredi notunu “AA/A-1+” seviyesinde teyit ederken not görünümünü “durağan” olarak korudu.
Cuma günü Avrupa borsalarında kaydedilen değişimler şöyle oldu:
- İtalya FTSE MIB endeksi yüzde 0,91,
- Almanya DAX 40 endeksi yüzde 1,13,
- İngiltere FTSE 100 endeksi yüzde 1,06,
- Fransa CAC 40 endeksi yüzde 0,95 yükseldi.
Avrupa’da endeks vadeli kontratlar da haftaya yükselişle başladı.
Asya borsalarında karışık seyir
Asya piyasalarında Rusya ile Ukrayna arasında ateşkes sağlandığına ilişkin haberlere rağmen ateşkesin uygulanmasına dair belirsizlikler ve Orta Doğu kaynaklı jeopolitik riskler nedeniyle karışık bir görünüm öne çıktı.
Bölgedeki yatırımcılar, Tayvan merkezli yarı iletken üreticisi TSMC’nin perşembe günü açıklaması beklenen bilançosuna odaklandı.
Kapanışa yakın işlemlerde:
- Güney Kore Kospi endeksi yüzde 2,7,
- Çin Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,1 geriledi.
- Hong Kong Hang Seng endeksi yüzde 0,2 yükseldi.
Japonya’da ise resmi tatil nedeniyle piyasalarda işlem yapılmadı.
Borsa İstanbul haftayı yükselişle tamamladı
Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, cuma günü alış ağırlıklı bir seyir izleyerek günü yüzde 0,43 değer kazancıyla 12.265,98 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat ise cuma akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,10 yükseldi.
Dolar/TL, cuma gününü önceki kapanışının hemen üzerinde 49,2695 seviyesinden tamamladı. Kur, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışına göre yüzde 0,1 artışla 49,3300 seviyesinden işlem görüyor.
Yatırım fonlarına ilişkin kanun teklifi TBMM’ye sunuldu
AK Parti milletvekillerinin imzasını taşıyan “Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi”, cuma günü TBMM Başkanlığına sunuldu.
Teklife göre kurulca belirlenen fonlarda, ilgili fonun tasfiye malvarlığından yatırımcılara ara ödeme yapılabilecek. Net yatırım tutarı 1 milyon Türk lirasının altında olan yatırımcılar için bu tutarda, 1 milyon Türk lirası ve üzerinde olan yatırımcılar için ise en fazla 1 milyon Türk lirası ara ödeme yapılması öngörülüyor.
BIST 100’de hangi seviyeler takip edilecek?
Analistler, bugün yurt içinde ve yurt dışında veri gündeminin sakin olacağını belirtiyor.
Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 12.400 ve 12.500 puan direnç, 12.100 ve 12.000 puan ise destek seviyeleri olarak öne çıkıyor.
Yatırımcıların bu hafta özellikle enflasyon verilerini, şirket bilançolarını, enerji fiyatlarını ve jeopolitik gelişmeleri takip etmesi bekleniyor.
