Küresel piyasalar, Orta Doğu'daki gelişmeler, teknoloji şirketlerinin gelir ve kârlılık beklentileri ile ABD Merkez Bankasının (Fed) gelecek dönemde atacağı politika adımlarına ilişkin öngörülerin etkisiyle karışık seyrediyor. Jeopolitik belirsizlikler, enflasyon görünümü ve uzun vadeli tahvil getirilerindeki yükseliş yatırımcıların kararlarında belirleyici olurken, yapay zekâ sektöründeki şirketlerin büyüme beklentileri de piyasaların odağında bulunuyor.
Yapay zekA şirketlerinin kârlılığı sorgulanıyor
Dünya genelinde farklı alanlardaki kritik gelişmeler pay piyasalarını etkilemeye devam ediyor. Orta Doğu'daki jeopolitik belirsizliklerin yanı sıra enflasyon görünümü, merkez bankalarının para politikalarına ilişkin beklentiler ve uzun vadeli tahvil getirilerindeki yükseliş, yatırımcıların kararları üzerinde etkili oluyor.
Özellikle yapay zekâ alanındaki şirketlerin kârlılığını sürdürüp sürdüremeyeceğine yönelik değişen beklentiler piyasalardaki oynaklığı artırıyor. ABD merkezli yapay zekâ şirketi OpenAI'ın yıllık gelirde beklenen rakamlara ulaşıp ulaşamayacağına ilişkin soru işaretleri, teknoloji şirketlerinin hisselerinde baskı oluşturdu.
OpenAI ile büyük miktarlı iş anlaşmaları bulunan Oracle'ın hisseleri bu gelişmeyle yüzde 5,5 gerilerken yapay zekâ bağlantılı diğer şirketlerin hisselerinde de düşüş görüldü.
Analistler, gelecek haftadan itibaren hızlanacak bilanço sezonunda açıklanacak finansal sonuçların, yapay zekâ ve teknoloji alanındaki gelişmelerde belirleyici olabileceğini belirtiyor. Şirketlerin kârlılıkları ve büyüme öngörülerinin yatırımcı kararlarını etkilemesi bekleniyor.
ABD-İran görüşmeleri ve Hürmüz Boğazı takip ediliyor
Jeopolitik gelişmeler, dünya genelinde merkez bankalarının para politikalarını da etkilemeye devam ediyor. ABD ile İran arasındaki görüşmeler arabulucular aracılığıyla ilerlese de Orta Doğu'daki gerilim petrol fiyatlarına yansıyor.
Önceki gün savaşı sona erdirmek için İran'la anlaşma yapmak istemediğini söyleyen ABD Başkanı Donald Trump, dün ise 3 Kasım'daki Kongre ara seçimlerine kadar İran'a herhangi bir saldırı düzenlemeyeceklerini açıkladı.
Tahran'la verimli görüşmeler yürüttüklerini belirten Trump, İran'ın hem ekonomik hem de askeri açıdan "çok kötü bir durumda" olduğunu ve Hürmüz Boğazı'ndan günlük milyonlarca varil petrol geçtiğini kaydetti.
Trump'ın açıklamalarına rağmen Hürmüz Boğazı'nda bazı gemilerin hedef alındığına ilişkin haberler ve ABD'nin körfez kıyılarını etkileyen kasırga nedeniyle petrol tedarikinin aksaması, enerji arzına yönelik endişeleri artırdı.
Aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı dün 104 doları aşarken yeni işlem gününde yüzde 1,4 düşüşle 102,8 dolara geriledi.
Fed yetkililerinden faiz artışı mesajları
Enerji arzına ilişkin beklentilerin enflasyon riskleri üzerindeki etkisi izlenirken Fed yetkililerinin açıklamaları da piyasaların gündeminde yer aldı.
Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller, İstanbul Ekonomi Forumu'nda yaptığı konuşmada ilave faiz artışlarının gerekebileceğine işaret etti.
Waller, ekonomik verilerin beklentiler doğrultusunda gelmeye devam etmesi halinde enflasyonun yüzde 2 hedefine daha hızlı dönmesini desteklemek için ilave faiz artışları beklediğini söyledi.
Faiz artışlarının zamanlamasında esneklik bulunduğunu belirten Waller, "Faiz artışlarının art arda toplantılarda yapılması gerekmiyor ancak makul bir süre içinde gerçekleştirilmesi gerekiyor." diye konuştu.
St. Louis Fed Başkanı Alberto Musalem de enflasyonu zamanında hedefe döndürmek için para politikasının daha fazla sıkılaştırılmasının gerekeceğini belirtti.
ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,22 seviyesinde
Mevcut gelişmelerin etkisiyle tahvil piyasalarında görülen satış baskısı, ABD Hazine Bakanlığının 6 milyar dolara kadar uzun vadeli tahvil geri alımı gerçekleştirmesiyle bir miktar azaldı.
ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi dün yaklaşık 5 baz puan düşerek yüzde 5,24'e geriledi. Faiz, yeni işlem gününde yüzde 5,22 seviyesinde bulunuyor.
Dün yüzde 0,1 düşüşle 102,1'e gerileyen dolar endeksi de yeni işlem gününde yüzde 0,1 azalışla 102 seviyesine indi.
Tahvil faizlerindeki düşüş ve doların değer kaybetmesinden destek bulan altının ons fiyatı ise yüzde 1,2 yükselerek 4 bin 184 dolardan alıcı buluyor.
New York borsası karışık kapandı
New York borsasında dün endeksler karışık bir görünüm sergiledi. S&P 500 endeksi yüzde 0,47, Nasdaq endeksi yüzde 1,25 gerilerken Dow Jones endeksi yüzde 0,10 yükseldi.
ABD'de endeks vadeli kontratlar ise yeni işlem gününe pozitif başladı.
Avrupa borsaları geriledi
Avrupa borsalarında dün satıcılı seyir öne çıktı. Bölge tahvil piyasalarındaki satış baskısı ve enerji maliyetlerindeki artış fiyatlamalarda etkili oldu.
İngiltere Merkez Bankası (BoE) Başkanı Andrew Bailey, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından düzenlenen İstanbul Ekonomi Forumu'nda konuştu.
Bailey, artan belirsizliklere rağmen küresel finansal sistemin direncini koruduğunu ancak rehavete kapılmamak gerektiğini belirterek, "Bu nedenle, daha büyük şokların istisna olmadığı bir dünyaya hazırlıklı olmalıyız." dedi.
Orta Doğu'daki savaşın büyüme, enflasyon ve faiz oranlarına ilişkin büyük bir belirsizlik yarattığını dile getiren Bailey, devlet tahvil piyasaları, kredi piyasaları ve varlık değerlemelerindeki mevcut kırılganlıkların açığa çıkabileceğini kaydetti.
Bailey, yapay zekâyla bağlantılı finansmanın hızla genişlemesinin yeni risklere maruz kalınmasına yol açtığını, yapay zekânın potansiyel büyüme katkılarının ise daha belirgin hale gelmeye başladığını aktardı.
Almanya'nın ihracatı geriledi
Açıklanan verilere göre Almanya'nın ihracatı ağustosta önceki aya kıyasla yüzde 0,8 azalarak beklentilerin altında gerçekleşti. Aynı dönemde ithalat yüzde 0,9 yükselirken ülkenin dış ticaret fazlası 19,5 milyar avroya geriledi.
Almanya'nın ABD'ye ihracatı da aylık bazda yüzde 6,3 azaldı.
Öte yandan Alman hükümeti, bu yıl için daha önce yüzde 0,5 olarak açıkladığı ekonomik büyüme tahminini sonbahar dönemi tahminleri raporunda yüzde 1,3'e yükseltti.
Bu gelişmelerle İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,16, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,35, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 1,18 ve Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,51 değer kaybetti.
Avrupa'da endeks vadeli kontratlar ise güne pozitif başladı.
Asya borsalarında karışık seyir
Asya piyasalarında Orta Doğu kaynaklı endişelerle artan enerji maliyetleri ve yapay zekâ şirketlerinin kârlılıklarına ilişkin soru işaretleri risk iştahını sınırlıyor.
Japonya'da teknoloji şirketlerinin hisselerindeki gerileme dikkati çekerken Çin ve Hong Kong merkezli altın madeni şirketlerinin hisselerinde yükseliş görüldü.
Hong Kong'da Zijin Gold International hisseleri yüzde 5, Zhaojin Mining hisseleri yüzde 3,45 yükseldi. Çin'de Chifeng Gold hisseleri yüzde 3,01, Shandong Gold hisseleri ise yüzde 3 değer kazandı.
Bölgede açıklanan verilere göre Japonya'da hanehalkı harcamaları ağustosta yıllık bazda yüzde 3,1 geriledi.
Bu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,1, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,6 düşerken Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,2 yükseldi.
Güney Kore'de piyasalar tatil nedeniyle kapalı kaldı.
Borsa İstanbul günü yükselişle tamamladı
Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, dün alış ağırlıklı bir seyir izleyerek günü yüzde 0,75 değer kazancıyla 12.213,58 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat ise akşam seansında normal seans kapanışına göre yatay seyretti.
Şimşek: 43 bin fon katılımcısının paraları bankalara transfer edildi
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, dün düzenlenen "Ekonomi ve Finansta Milli Vizyon Zirvesi"nde yaptığı konuşmada, tasfiye edilen fonlara ilişkin bilgi verdi.
Şimşek, "Bugün (dün) itibarıyla TEFAS'a açık 17 fonun tasfiyesi yapıldı. 43 bin fon katılımcısının paraları ilgili bankalara transfer edildi." dedi.
Öte yandan İstanbul Ekonomi Forumu, ikinci gününde küresel merkez bankası başkanlarını ağırlamayı sürdürecek.
Dolar/TL dün günü 49,2630 seviyesinden tamamlarken bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,2 üzerinde 49,3420'den işlem görüyor.
Borsa İstanbul'da destek ve direnç seviyeleri
Analistler, bugün yurt içinde sanayi üretiminin, yurt dışında ise Japonya'da makine siparişleri, ABD'de Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi ve enflasyon beklentisi verilerinin takip edileceğini belirtti.
Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 12.300 ve 12.400 puan direnç, 12.100 ve 12.000 puan ise destek seviyeleri olarak öne çıkıyor.
Piyasalarda bugün takip edilecek veriler
- 09.00: Japonya, eylül ayı makine siparişleri
- 10.00: Türkiye, ağustos ayı sanayi üretimi
- 17.00: ABD, ekim ayı Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi
- 17.00: ABD, ekim ayı Michigan enflasyon beklentisi
