Küresel piyasalar, ABD Merkez Bankasının (Fed) yıl sonuna kadar bir faiz artışı daha yapabileceği beklentisinin güçlenmesi ve Orta Doğu'da yeni saldırılarla yükselen tansiyonun etkisiyle negatif seyrediyor.
Jeopolitik gerilimlerin enerji arzı üzerindeki tehditleri artırmasıyla petrol fiyatlarında da yükseliş görülürken, Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğinin azalması fiyatlamalarda etkili oluyor.
Fed tutanakları yıl sonuna kadar faiz artışına işaret etti
Fed'in dün yayımladığı Federal Açık Piyasa Komitesinin (FOMC) 15-16 Eylül'de düzenlenen toplantısına ilişkin tutanaklar, yıl sonuna kadar politika faizinde bir artışa daha gidilmesinin muhtemel olduğunu ortaya koydu.
Tutanaklara göre Fed yetkilileri genel olarak enflasyon risklerinin yukarı yönlü olduğunu belirtirken, bazı yetkililer son aylarda bu risklerin daha da arttığını kaydetti.
Yetkililer genel olarak iş gücü piyasası koşullarının istikrarlı kalmasını ve işsizlik oranının mevcut seviyelere yakın seyretmesini beklediklerine işaret etti. İş gücü piyasasına yönelik risklerin de büyük ölçüde dengede olduğu değerlendirmesinde bulunuldu.
Birçok yetkili, uzun vadeli hazine tahvili faizlerindeki son artışa rağmen finansal koşulların ekonomik büyümeyi destekleyici göründüğü konusunda hemfikir oldu.
Analistler, son veriler ve tutanakların ardından para piyasalarında Fed'in bu ay politika faizini sabit bırakacağı beklentisinin yüzde 81 olasılıkla fiyatlandığını, ancak aralık toplantısında ilave bir faiz artışına gidilebileceği ihtimalinin yüzde 94 olduğunu belirtti.
ABD tahvil faizleri yükseldi
Fed'e ilişkin faiz artışı beklentilerinin güçlenmesi, ülke tahvil piyasalarındaki satış baskısının devam etmesinde etkili oldu.
ABD'nin 10 yıllık hazine tahvilinin faizi dün yüzde 5,36 ile Nisan 2002'den bu yana en yüksek seviyeyi gördü. 30 yıllık tahvil faizi de yüzde 5,73 ile Mayıs 2002'den bu yana en yüksek seviyeye çıktı.
10 yıllık tahvil faizi, ABD Hazinesi'nin düzenlediği 39 milyar dolarlık tahvil ihalesinin güçlü taleple karşılanmasının ardından yükselişini sınırlayarak yüzde 5,28 seviyesine geriledi. Yeni günde ise yüzde 5,31 seviyesinde dengelendi.
Analistler, borçlanma maliyetlerinin uzun yıllardır görülmeyen seviyelere yükselmesinin kamu maliyesine ilişkin endişeleri de artırdığını ifade etti.
Petrol 102 doları aştı
Orta Doğu'daki jeopolitik risklerin enerji arzı üzerindeki tehditleri belirginleştirmesiyle petrol fiyatlarında yükseliş görüldü.
Brent petrolün varil fiyatı 102 dolara kadar çıkarken, enerji tedarikine ilişkin endişeler küresel ekonomik görünüm üzerindeki baskıyı artırıyor.
Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğinin azalması da petrol fiyatlarındaki hareketlilikte önemli rol oynuyor.
Analistler, enerji fiyatlarındaki yükselişin enflasyonist baskıları güçlendireceği beklentisini artırdığını, bunun da merkez bankalarının daha şahin politikalar benimseme ihtimalini güçlendirdiğini kaydetti.
Aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 2,2 yükselişle 102,4 dolardan işlem görüyor.
Dolar ve altında son durum
Fed'e ilişkin şahin beklentiler ve artan jeopolitik risklerle dün yüzde 0,3 yükselerek 102,2 seviyesine çıkan dolar endeksi, yeni günde yatay seyrediyor.
Altının onsu ise yüzde 0,5 artışla 4 bin 133 dolardan alıcı buluyor.
ABD borsaları geriledi
Dün New York borsasında S&P 500 endeksi yüzde 0,22, Nasdaq endeksi yüzde 0,22 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,66 değer kaybetti.
ABD'de endeks vadeli kontratlar da güne negatif başladı.
Avrupa borsaları negatif seyretti
Avrupa borsaları dün satıcılı bir seyir izledi. Jeopolitik belirsizlikler nedeniyle petrol fiyatlarının yüksek seyretmesi ve Fransa ekonomisine yönelik mali endişeler fiyatlamalarda öne çıktı.
Almanya'da ağustos ayına ilişkin sanayi üretimi aylık yüzde 2, yıllık yüzde 2,3 artarak beklentileri aştı.
Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, küresel ekonominin yapay zeka, enerji fiyatları ve kamu borçlarıyla büyük bir belirsizlik ve hızlı değişim döneminden geçtiğini belirterek, düşük büyüme oranlarını yukarı taşımak için acil politika adımları atılması çağrısında bulundu.
Öte yandan Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, Ukrayna'ya yönelik 90 milyar avroluk destek kredisinin savunma bileşeni kapsamında ülkeye yeni ödeme yapıldığını açıkladı.
Açıklamada, 1,24 milyar avroluk finansmanın Ukraynalı kuruluşlar tarafından üretilen dronlar, dron önleme sistemleri, dron mühimmatı ve füzeleri kapsadığı belirtildi.
Bu gelişmelerle İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,79, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 2,51, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 1,35 ve Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 1,22 düştü.
Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.
Asya borsaları satıcılı seyrediyor
Asya piyasalarında da negatif görünüm öne çıkıyor.
Enerji tedarikine ilişkin endişeler ve merkez bankalarının para politikalarına yönelik beklentiler bölge piyasalarının yönü üzerinde etkili oluyor.
Hafta başından bu yana tatil nedeniyle işleme kapalı olan Çin'de piyasalar bugün yeniden açıldı.
Bugün açıklanan verilere göre Japonya'da dış ticaret dengesi ağustosta 4,06 trilyon yen, yaklaşık 25,7 milyar dolar, fazla verdi.
Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,7, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,7, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 1,2 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,4 değer kaybetti.
Borsa İstanbul günü düşüşle tamamladı
Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, dün satış ağırlıklı bir seyir izleyerek günü yüzde 2,03 değer kaybıyla 12.122,94 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,14 yükseldi.
Dolar/TL dün günü 49,2010 seviyesinden tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 49,2120'den işlem görüyor.
İstanbul Ekonomi Forumu bugün başlıyor
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından 8-9 Ekim'de İstanbul Finans Merkezi'nde düzenlenecek İstanbul Ekonomi Forumu, dünyanın dört bir yanından merkez bankası başkanları ve üst düzey politika yapıcıları bir araya getiriyor.
Foruma Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, TCMB Başkanı Fatih Karahan'ın yanı sıra ABD Merkez Bankası (Fed) Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller ve İngiltere Merkez Bankası (BoE) Başkanı Andrew Bailey de katılacak.
Fed Yönetim Kurulu Üyesi Waller'ın saat 11.30'da konuşması bekleniyor.
Piyasalarda bugün takip edilecek veriler
Analistler, bugün yurt içinde İstanbul Ekonomi Forumu ile haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise Almanya'da dış ticaret dengesi, ABD'de haftalık işsizlik maaşı başvuruları ve toptan eşya stokları verilerinin takip edileceğini belirtti.
Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 12.000 ve 11.900 puanın destek, 12.300 ve 12.400 puanın direnç konumunda olduğu kaydedildi.
- 09.00: Almanya, ağustos ayı dış ticaret dengesi
- 14.30: Türkiye, haftalık para ve banka istatistikleri
- 15.15: İngiltere, BoE Başkanı Bailey'nin konuşması
- 15.30: ABD, haftalık işsizlik maaşı başvuruları
- 17.00: ABD, ağustos ayı toptan eşya stokları
