Küresel piyasalar, Orta Doğu'da artan jeopolitik gerilim ve yapay zekâ yatırımlarının sürdürülebilirliğine ilişkin endişelerin etkisiyle negatif seyrediyor. ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik askeri baskının artırılabileceğine ilişkin açıklamaları ve petrol fiyatlarındaki yükseliş enflasyon kaygılarını artırırken, teknoloji hisselerindeki satışlar ABD ve Avrupa borsalarından Asya piyasalarına yayıldı.
Yatırımcılar güvenli varlıklara yönelirken ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yaklaşık bir ay sonra yeniden yüzde 5'in altına indi. Altının ons fiyatı gerilerken Brent petrolün varil fiyatı 114 dolar seviyesine yükseldi. Yurt içinde ise Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının politika faizini 100 baz puan indirmesi ve Borsa İstanbul'daki düşüş takip ediliyor.
ABD-İran gerilimi petrol fiyatlarını yükseltti
ABD'de seçim gündemi yoğunlaşırken, Başkan Donald Trump'ın 3 Kasım'daki seçimlerin ardından İran'a yönelik askeri baskıyı artırabileceği endişeleri piyasalarda olası bir çatışmanın yeniden fiyatlanmasına yol açtı.
Trump, Iowa eyaletinde katılacağı seçim mitingine giderken Beyaz Saray çıkışında gazetecilerin sorularını yanıtladı. İran'a birçok açıdan ciddi zarar verdiklerini savunan Trump, "Belki biraz daha ileri gidebiliriz." dedi.
İran destekli Husilerin Suudi Arabistan'ı hedef almaya devam etmesi de bölgedeki gerilime ilişkin kaygıları artırdı. Suudi Arabistan öncülüğündeki Arap Koalisyonu Sözcüsü Tümgeneral Turki el-Maliki, Husiler tarafından Riyad'a fırlatılan balistik füzenin hava savunma sistemleri tarafından engellenerek imha edildiğini bildirdi.
Bölgedeki gelişmeler, çatışmaların yeniden şiddetlenebileceği endişelerini artırırken petrol arzına ilişkin riskler ve taşıma maliyetlerindeki sert yükseliş fiyatları destekledi.
Petrol yükselişi enflasyon endişelerini artırıyor
Petrol fiyatlarındaki yükselişin enerji maliyetleri üzerinden enflasyonu artırabileceği değerlendiriliyor. Bu durumun merkez bankalarının sıkı para politikalarını daha uzun süre sürdürmesine, hatta ilave sıkılaşmaya gitmesine yol açabileceği beklentisi varlık fiyatlamaları üzerinde etkili oluyor.
Aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,7 artışla 114 dolar seviyesinde işlem görüyor.
Yapay zekâ yatırımları teknoloji hisselerini baskılıyor
Yapay zekâ yatırımlarının finansmanına ilişkin endişeler, küresel ölçekte yarı iletken şirketlerinin hisselerinde satış baskısı oluşturuyor.
ABD'de çip üreticilerinin hisselerinde dün görülen kayıplar şöyle gerçekleşti:
- Intel: Yüzde 8,04 düşüş
- Advanced Micro Devices (AMD): Yüzde 8,10 düşüş
- Qualcomm: Yüzde 2,88 düşüş
- Broadcom: Yüzde 4,31 düşüş
- Micron Technology: Yüzde 6,26 düşüş
Analistler, yapay zekâ yatırımlarının çok yüksek maliyetlere ulaşmasına rağmen bu harcamaların ne kadar sürede ve hangi ölçüde kâra dönüşeceğinin belirsiz olduğunu belirtiyor. Bu durum özellikle yarı iletken, veri merkezi ve bulut bilişim şirketlerinin hisselerinde dalgalanmalara neden oluyor.
Küresel ölçekte artan borçlanma maliyetleri de veri merkezi kurmayı veya mevcut kapasiteyi artırmayı daha pahalı hale getiriyor. Borçla yatırım yapan şirketlerin faiz giderlerinin yükselmesi, yeni projelerin ekonomik cazibesini azaltıyor.
ABD'de işsizlik maaşı başvuruları geriledi
Makroekonomik veriler tarafında ABD'de ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı, 17 Ekim'de sona eren haftada 194 bine geriledi. Böylece başvurular piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti.
ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5'in altına indi
Teknoloji ve yapay zekâ bağlantılı hisselerden uzaklaşan yatırımcıların tahvil gibi güvenli varlıklara yönelmesiyle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yaklaşık bir ay sonra ilk kez yüzde 5'in altına indi.
Dün yaklaşık 16 baz puan gerileyerek yüzde 4,96'ya inen ABD'nin 10 yıllık tahvil getirisi, yeni işlem gününde yüzde 4,97 seviyesinde bulunuyor.
Tahvil getirilerindeki düşüşün dolar cinsinden varlıkların göreli getiri cazibesini azaltması ve Japon yeni gibi alternatif para birimlerine talebin artmasıyla dolar endeksi dün yüzde 0,2 düşerek 101,5 seviyesine indi. Böylece düşüş serisi üçüncü işlem gününe taşındı.
Dolar endeksi yeni günde ise yüzde 0,1 artışla 101,6 seviyesinde işlem görüyor.
Altın geriledi, Brent petrol yükseldi
Petrol fiyatlarındaki artışın enflasyon endişelerini güçlendirmesi ve ABD Merkez Bankasının (Fed) faizleri daha uzun süre yüksek tutabileceği beklentisi, altının ons fiyatı üzerinde baskı oluşturdu.
Dün yüzde 2,8 düşüşle 4 bin 24 dolara gerileyen altının onsu, yeni işlem gününde yatay seyrederek 4 bin 22 dolardan alıcı buluyor.
Aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı ise yüzde 0,7 yükselişle 114 dolar seviyesinde bulunuyor.
New York borsasında teknoloji hisseleri geriledi
New York borsasında satış baskısı öne çıktı. S&P 500 endeksi yüzde 1,21, Nasdaq endeksi yüzde 2,60 gerilerken Dow Jones endeksi yatay seyretti.
ABD'de endeks vadeli kontratlar da yeni güne negatif başladı.
Avrupa borsaları satıcılı seyretti
Avrupa piyasalarında artan petrol fiyatları ve Fransa'daki gelişmeler etkili oldu. Fransa'daki sokak olaylarının mali disiplin üzerindeki olası etkilerine ilişkin kaygılar tahvil piyasalarında hareketliliği artırdı.
Fransa'nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,07'ye çıkarak 2002'den bu yana en yüksek seviyeyi gördü.
Öte yandan internet siteleri ve kurumsal uygulamalarda yaygın kullanılan PHP programlama dilinde tespit edilen iki kritik güvenlik açığına karşı dünya genelinde yeni önlemlerin devreye alınmasının ardından bilişim, teknoloji ve kıymetli metal şirketlerinin hisselerinde sert kayıplar görüldü.
Bu gelişmelerle Avrupa borsalarında endeksler şu şekilde geriledi:
- İngiltere FTSE 100: Yüzde 0,26
- İtalya FTSE MIB 30: Yüzde 2,54
- Almanya DAX 40: Yüzde 1,07
- Fransa CAC 40: Yüzde 1,39
Avrupa'da endeks vadeli kontratlar ise güne karışık başladı.
Asya borsalarında Hong Kong pozitif ayrıştı
ABD ve Avrupa borsalarındaki düşüşler yeni işlem gününde Asya piyasalarına da yansıdı. Hong Kong hariç bölgede, özellikle yarı iletken sektöründeki satışlar öne çıktı.
Analistler, yapay zekâ harcamalarının sürdürülebilirliğine ilişkin belirsizliklerin veri merkezi yatırımlarında yavaşlama riskini gündeme getirdiğini ve bu kaygıların Asya piyasalarındaki satış baskısını artırdığını belirtiyor.
ABD'deki teknoloji hisselerinde yaşanan düşüşün ardından Güney Koreli çip üreticileri ve Japon teknoloji şirketlerinde satışların yoğunlaşması, küresel teknoloji sektöründeki baskının bölge piyasalarına yayıldığına işaret ediyor.
Japonya'da eylül ayı enflasyonu yıllık bazda yüzde 2,1 ile beklentilere paralel gerçekleşti. Çekirdek enflasyonun 9 ay sonra ilk kez yüzde 2'nin üzerine çıkması, Japonya Merkez Bankasının faiz artırımı yapabileceğine ilişkin beklentileri güçlendirdi.
Bölge borsalarında kapanışa yakın görünüm şöyle oldu:
- Japonya Nikkei 225: Yüzde 0,7 düşüş
- Çin Şanghay bileşik endeksi: Yüzde 0,3 düşüş
- Güney Kore Kospi: Yüzde 0,8 düşüş
- Hong Kong Hang Seng: Yüzde 0,7 yükseliş
Borsa İstanbul günü yüzde 3,08 düşüşle tamamladı
Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, dün satış ağırlıklı bir seyir izleyerek günü yüzde 3,08 değer kaybıyla 11.220,37 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat ise akşam seansında normal seans kapanışına göre yatay seyretti.
TCMB 5 toplantı sonra faiz indirdi
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Para Politikası Kurulu, politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını 100 baz puan düşürerek yüzde 36'ya çekti.
Son faiz indirimini ocak ayındaki toplantıda yapan Merkez Bankası, böylece 5 toplantının ardından ilk kez politika faizinde indirime gitti.
Yatırım fonlarına ilişkin kanun teklifi kabul edildi
Tasfiyesine karar verilen bazı yatırım fonlarına ilişkin düzenlemeleri içeren kanun teklifi, TBMM Genel Kurulu'nda kabul edildi.
Düzenleme kapsamındaki fonlarla bağlantılı fiiller nedeniyle yürütülen soruşturmalarda, Ceza Muhakemesi Kanunu'nun ilgili hükümleri uyarınca el koyma kararı verilebilecek.
"Elkonulan ve müsadere edilen mal varlığı değerleri ve geri kazanım hesabı" başlıklı hüküm kapsamında bulunmayan durumlarda ise Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), tasfiye işlemleri ile denetim ve inceleme sonuçlarını dikkate alarak her bir fon bakımından zarar veya kayıp tutarını, sorumluluğu bulunan gerçek ve tüzel kişileri ve sorumlu oldukları tutarları belirleyerek Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna (TMSF) bildirecek.
Geri kazanım hesabında biriken tutarlar, zorunlu masraflar düşüldükten sonra TMSF tarafından tasfiyeyle görevli kuruluşa aktarılacak. Tasfiyenin tamamlanmış olması halinde ise SPK'nin bildirdiği fon pay sahiplerine ödenmek üzere Yatırımcı Tazmin Merkezi'ne (YTM) aktarım yapılacak.
YTM, ödemeleri katılma payı sahipliği oranında gerçekleştirecek.
Dolar/TL 49,7370 seviyesinde
Dolar/TL, dün günü 49,6350 seviyesinden tamamladı. Kur, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,2 üzerinde 49,7370'ten işlem görüyor.
Analistler, yurt içinde hanehalkı beklenti anketi, sektörel enflasyon beklentileri, finansal hizmetler istatistikleri ve finansal hizmetler güven endeksinin takip edileceğini belirtiyor.
Yurt dışında ise dünya genelinde açıklanacak imalat sanayi ve hizmet sektörü Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verileri izlenecek.
Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 11.100 ve 11.000 puan destek, 11.300 ve 11.400 puan ise direnç konumunda bulunuyor.
Piyasalarda bugün takip edilecek veriler
- 10.00: Türkiye, ekim ayı hanehalkı beklenti anketi
- 10.00: Türkiye, ekim ayı sektörel enflasyon beklentileri
- 10.00: Türkiye, ekim ayı finansal hizmetler istatistikleri ve finansal hizmetler güven endeksi
- 10.30: Almanya, ekim ayı imalat sanayi, hizmet sektörü ve bileşik PMI
- 11.00: Avro Bölgesi, ekim ayı imalat sanayi, hizmet sektörü ve bileşik PMI
- 11.30: İngiltere, ekim ayı imalat sanayi, hizmet sektörü ve bileşik PMI
- 17.00: ABD, ekim ayı imalat sanayi, hizmet sektörü ve bileşik PMI
- 17.00: ABD, ekim ayı Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi
