Küresel piyasalarda tahvil piyasasındaki satış baskısının etkisiyle bu hafta satış ağırlıklı bir seyir öne çıktı. Enflasyonist baskıların devam etmesi, petrol fiyatlarındaki yükseliş ve önde gelen merkez bankalarının faiz oranlarını artırabileceğine yönelik beklentiler tahvil getirilerini yukarı taşırken, yüksek borçlanma maliyetleri hisse senedi değerlemeleri üzerindeki baskıyı artırdı.
ABD, Avrupa ve Asya piyasalarında haftalık görünüm negatif seyrederken, yurt içinde de Borsa İstanbul haftayı düşüşle tamamladı. Gelecek hafta ise başta ABD ve Avrupa olmak üzere yoğun veri gündemi takip edilecek.
Tahvil faizleri 2002'den bu yana en yüksek seviyeleri gördü
Bu hafta ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,34'le, 30 yıllık tahvil faizi ise yüzde 5,69'la 2002'den bu yana en yüksek seviyeyi gördü.
Daha sonra ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,28, 30 yıllık tahvil faizi yüzde 5,61 seviyelerinde dengelendi.
Uzun vadeli tahvil faizlerindeki yükseliş, küresel ölçekte borçlanma maliyetlerini artırırken hisse senedi değerlemeleri üzerindeki baskıyı da güçlendirdi.
Tahvil faizlerinde hafta içinde görülen sert yükselişlerin ardından geri çekilmeler yaşansa da faizlerin halen yüksek seviyelerde bulunması küresel piyasalarda risk algısının artmasına neden oldu.
Dolar endeksi 2025'ten bu yana en yüksek seviyeyi gördü
Tahvil faizlerindeki yükselişten destek bulan dolar endeksi, 102,2 ile Nisan 2025'ten bu yana en yüksek seviyeye çıktı.
Dolar endeksi haftayı yüzde 1 artışla 101,9 seviyesinden tamamladı.
Özellikle Fransa kaynaklı mali endişeler nedeniyle avroda görülen düşüş de doları destekledi.
Altın yüzde 3,4 değer kaybetti
Altının ons fiyatı, tahvil getirilerindeki sert yükselişler ve dolara olan talebin artmasıyla haftalık bazda yüzde 3,4 değer kaybederek 4 bin 141 dolara geriledi.
ABD'de tarım dışı istihdam eylülde 29 bin kişi artarak beklentilerin altında gerçekleşirken, işsizlik oranı yüzde 4,2'ye çıktı. Ülkede tarım dışı istihdam ağustosta 162 bin kişi artmıştı.
Tarım dışı istihdam verisinin ardından Fed'in ekim ayında faiz artırımına gitme ihtimali yüzde 23'e indi.
Çekirdek PCE beklentilerin altında arttı
Fed'in enflasyon göstergesi olarak yakından takip ettiği, gıda ve enerji kalemlerinin hesaplama dışında tutulduğu çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi ağustosta aylık bazda yüzde 0,2, yıllık bazda yüzde 3 arttı.
Piyasa beklentileri çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksinin aylık yüzde 0,3 ve yıllık yüzde 3,3 artması yönündeydi.
Endeks temmuzda aylık yüzde 0,1, yıllık yüzde 3 artmıştı.
Analistler, ABD'de açıklanan istihdam verisinin ardından cuma günü piyasalarda risk iştahının arttığını ancak tahvil piyasasındaki sert satış baskısı nedeniyle haftalık bazda satış baskısının hakim olduğunu belirtti.
Tarım dışı istihdam verisinin piyasalara etkisinin gelecek hafta da izleneceği ifade edildi.
Enerji rezervleri için 100 milyon varillik karar
ABD Başkanı Donald Trump, Avrupa'nın stoklarında bulunan dizelin büyük bir miktarını piyasaya sürmeyi kabul ettiğini bildirdi.
G7 ülkelerinin liderleri de küresel enerji piyasalarını istikrara kavuşturmak amacıyla Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) koordinasyonunda dizel ve diğer petrol rezervlerinden toplam 100 milyon varilin 4 ay içinde serbest bırakılmasına karar verdi.
Bu gelişmelerle Brent petrolün aralık vadeli varil fiyatı cuma günü gerilemesine karşın devam eden jeopolitik risklerin etkisiyle haftalık bazda yüzde 3,5 artarak 102,3 dolara çıktı.
New York borsasında haftalık görünüm
New York borsasında bu hafta karışık bir seyir izlendi.
- Dow Jones endeksi yüzde 1,26 geriledi.
- S&P 500 endeksi yüzde 0,27 değer kaybetti.
- Nasdaq endeksi yüzde 0,45 yükseldi.
Gelecek hafta ABD'de pazartesi hizmet sektörü PMI ve ISM hizmet sektörü PMI, salı dış ticaret dengesi, çarşamba Fed toplantı tutanakları, perşembe haftalık işsizlik maaşı başvuruları ve cuma Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi açıklanacak.
Avrupa borsaları haftayı düşüşle tamamladı
Avrupa borsalarında, enerji maliyetlerindeki artışın enflasyonist endişeleri artırması ve bunun tahvil piyasası üzerindeki baskıyı güçlendirmesi nedeniyle haftalık bazda negatif seyir izlendi.
Enerji maliyetlerindeki artışın yanı sıra Fransa, İtalya ve Almanya'dan gelen enflasyon verilerinin beklentilerin üzerinde gerçekleşmesi de Avrupa piyasalarındaki satış baskısını artırdı.
Avro Bölgesi'nde yıllık enflasyon yüzde 3,8 ile 3 yılın en yüksek seviyesine çıktı.
Fransa'nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,96'ya çıkarak 2002'den bu yana en yüksek seviyeyi gördü. Fransa'nın kamu borcuna ilişkin endişeler artarken, Paris yönetimi harcamaları sınırlayarak ve vergi gelirlerini artırarak bütçe açığını daraltmayı amaçlıyor.
İngiltere'de 30 yıllık tahvil faizi yüzde 6'nın üzerine çıkarak 1998'den bu yana en yüksek seviyeyi gördü. Ülkede de kamu borcuna ilişkin endişeler öne çıkarken, 28 Ekim'de yeni bütçenin açıklanması bekleniyor.
Bu gelişmelerle;
- FTSE 100 yüzde 2,18,
- DAX 40 yüzde 0,70,
- CAC 40 yüzde 2,24,
- FTSE MIB yüzde 2,66
değer kaybetti.
Gelecek hafta pazartesi Avro Bölgesi'nde Üretici Fiyat Endeksi ve hizmet sektörü PMI, salı perakende satışlar, çarşamba Almanya'da sanayi üretimi, perşembe Almanya'da dış ticaret dengesi ve Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) toplantı tutanakları takip edilecek.
Asya borsaları Japonya hariç geriledi
Yükselen tahvil getirileri ve petrol fiyatları bu hafta Asya borsalarında risk iştahını baskıladı.
Japonya'nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 3,11 ile 1995'ten bu yana en yüksek seviyeyi gördü. Japonya'da eylül ayına ilişkin Tokyo enflasyonu yıllık bazda yüzde 1,9'dan yüzde 2,7'ye yükseldi. Bu gelişme, Japonya Merkez Bankasının faiz artırımlarına gidebileceğine yönelik öngörüleri güçlendirdi.
Çin hükümeti, ekonomideki yavaşlamayı sınırlamak amacıyla yeni destek politikaları uygulamaya koyacağını ve gayrimenkul piyasasını istikrara kavuşturacak önlemleri değerlendireceğini açıkladı.
Çin Merkez Bankası da reel ekonomiyi desteklemek üzere 3 politika bankasının 1 yıl vadeli kredi faiz oranını 25 baz puan indirdi.
Japonya borsasındaki pozitif seyirde ise teknoloji hisselerindeki yükselişler etkili oldu.
Haftalık bazda;
- Nikkei 225 yüzde 2,93,
- Kospi yüzde 1,09,
- Hang Seng yüzde 2,19,
- Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,19
değer kaybetti.
Gelecek hafta pazartesi Japonya'da hizmet sektörü PMI ve tüketici güven endeksi, perşembe cari denge, cuma ise perakende satışlar takip edilecek.
Borsa İstanbul haftayı yüzde 4,88 düşüşle tamamladı
Yurt içinde satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 4,88 düşerek 12.270,18 puandan kapandı.
Dolar/TL de haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,35 üzerinde 49,1285'ten tamamladı.
Öte yandan Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Tera, Pusula, Atlas ve Hedef Portföy Yönetimi AŞ tarafından kurulan ve tasfiye sürecindeki fonlarda, mutabakatı tamamlanmış tüm katılma payı sahiplerine tasfiye sonucunda hak kazanacakları ödemeye mahsuben ara ödeme yapılmasına karar verdi.
SPK, her bir yatırımcıya her bir fon için ayrı ayrı olmak üzere ödenecek ara ödeme tutarının 1 milyon lirayı aşmayacağını bildirdi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da TBMM'nin 28. Dönem 5. Yasama Yılı açılışı dolayısıyla Meclis Genel Kurulu'ndaki konuşmasında, fon piyasasının belli bölümünde ortaya çıkan sorunun üstesinden başarıyla geldiklerini belirtti.
Erdoğan, sermaye piyasası kuralları çerçevesinde hakkaniyet ve adaleti gözeterek, kimsenin hakkını kimseye yedirmeden bu meseleyi süratle çözdüklerini ifade etti.
"Bu konunun, iktisadi güvenliğimize ve toplumsal barışımıza yönelik bir tehdit unsuruna dönüşmesine inşallah fırsat vermeyeceğiz."
Şimşek'ten fon piyasası değerlendirmesi
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, S&P Global tarafından düzenlenen Küresel Gelişmekte Olan Piyasalar Konferansı'na uzaktan bağlantıyla katılarak küresel ekonomideki gelişmeler, jeopolitik gerginlikler ve Türkiye ekonomisine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Şimşek, fon piyasalarında yaşanan son gelişmelere ilişkin çok hızlı hareket ettiklerini belirtti.
Sorunlu portföy yönetim şirketlerini ve ilgili fonları karantinaya aldıklarını kaydeden Şimşek, şöyle konuştu:
"Bahse konu fonların tasfiyesi ve çözümlenmesi süreci başladı. Burada amacımız, bulaşıcılığın sistemin geri kalanına yayılmasını durdurmaktı ve bunda büyük ölçüde başarılı olduğumuzu düşünüyoruz."
TCMB'den zorunlu karşılık düzenlemesi
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), zorunlu karşılık uygulamasında yaptığı değişiklikler kapsamında KOBİ kredileri için yüzde 4,5 olan büyüme sınırının yüzde 5'e yükseltildiğini açıkladı.
Ayrıca Türk lirası zorunlu karşılıklarda bloke tesis oranları düşürüldü.
Gelecek hafta yurt içinde enflasyon takip edilecek
Gelecek hafta yurt içinde pazartesi enflasyon, cuma ise sanayi üretimi takip edilecek.
AA Finans Enflasyon Beklenti Anketi'ne katılan ekonomistler, Tüketici Fiyat Endeksi'nin (TÜFE) eylülde yüzde 2,18 artacağını tahmin ediyor.
Ekonomistlerin eylül ayı enflasyon beklentilerinin ortalamasına göre ağustosta yüzde 31,51 olan yıllık enflasyonun eylülde yüzde 30,16'ya gerilemesi bekleniyor.
Öte yandan ekonomistlerin yıl sonu enflasyon beklentilerinin ortalaması yüzde 29,66 oldu.
