2023 yılında yasalaşan Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesi, Eylül 1999 öncesi sigorta girişi olan 2.6 milyon vatandaşa emeklilik kapısını açtı. Ancak bu tarihi adım, sigorta başlangıcı 10 Eylül 1999 ve sonrası olanlar için 17 ila 20 yıla varan keskin bir yaş farkı doğurdu. Kendilerini "Emeklilikte Tarihe Takılanlar" olarak adlandıran ve federasyon çatısı altında birleşen milyonlarca çalışan, arama motorlarında aralıksız olarak kademeli emeklilik ne zaman çıkacak ve 2000 ve 2008 arası kademeli emeklilik gelecek mi sorularına yanıt arıyor. Sosyal Güvenlik Uzmanı Murat Bal'ın "Konu siyasilerin sırtını dönemeyeceği bir büyüklüğe ulaşıyor" sözleriyle özetlediği erken emeklilik taleplerinde, 2026 Haziran ayı itibarıyla yaşanan son gelişmeler mercek altında...
Kademeli Emeklilik Nedir, Vatandaşların Talebi ve Önerisi Ne?
Kademeli emeklilik, sigortalı çalışanların belirli bir yaş sınırına ve prim gün sayısına ulaştıklarında, yaş haddini tamamen beklemeden kısmi veya aşamalı olarak emekli olmalarını sağlayan bir sistemdir. Haklı bir adalet arayışında olduklarını belirten Kademeli Emeklilik Federasyonu üyeleri, sigorta başlangıç tarihine bağlı olan keskin yaş uçurumlarının giderilmesini talep ediyor.
Vatandaşların kamunun onayına sunduğu kademeli emeklilik tablosu önerisine göre; 8 Eylül 1999 ile Nisan 2008 tarihleri arasında sigortalı olanların 7000 prim günü ile emekli aylığına hak kazanması öngörülüyor. Bu formüle göre:
2020 öncesi girişliler: Erkeklerde 47, kadınlarda 45 yaşında,
2021 yılı sonrası girişliler: Erkeklerde 48, kadınlarda 46 yaşında emeklilik hakkı talep ediyor. Söz konusu kademeli yaş sınırının, sigortalılık yılı ilerledikçe aktüeryal dengeye uygun olarak 65 yaşa kadar esnetilmesi isteniyor.
Kademeli Emeklilik Bakanlığın ve Kamunun Gündeminde mi?
Milyonlarca çalışanın gözü kulağı bu tablonun yasalaşma ihtimalindeyken, ekonomi yönetiminin durduğu nokta oldukça net. Hürriyet Gazetesi yazarı Noyan Doğan'ın analizlerine göre, kamunun bu konuda aktif bir çalışması olmadığı gibi konu gündemde dahi yer almıyor. Muhalefet kanadından gelen yasa teklifleri de Meclis zemininde henüz karşılık bulmuş değil.
Erken emeklilik bekleyen vatandaşların beklentilerine dair Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan net bir çizgi çekerek şu ifadeleri kullanmıştı:
"Emeklilik sisteminde bir değişiklik planlamıyoruz. Emekli olabilmek için gereken prim ve yıl şartları aynen devam edecek."
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in EYT'nin sadece 2024 yılındaki maliyetinin 724 milyar lira (milli gelirin %2'si) olduğunu açıklamasının ardından, sosyal güvenlik sistemindeki aktif/pasif dengesini korumak adına kısa vadede yeni bir erken emeklilik reformunun masaya gelmesi beklenmiyor.
Yeni Torba Yasada Kademeli Emeklilik Var Mı? Meclis Gündemi
Haftalık çalışmalarına başlayacak olan TBMM Genel Kurulu'nun gündeminde varlık barışı düzenlemelerini de içeren oldukça kapsamlı yeni bir torba kanun teklifi bulunuyor. Vatandaşlar, erken emeklilik son dakika gelişmelerinin bu paket içerisinde yer alıp almayacağını merak ediyordu. Ancak netleşen maddelere göre, bu torba yasada kademeli emekliliğe dair hiçbir çalışma bulunmuyor.
Buna karşın, torba yasada iş dünyasını ve vatandaşları doğrudan ilgilendiren çok önemli mali reformlar yer alıyor:
SGK ve Vergi Borçlarına 72 Ay Taksit: Sosyal Güvenlik Kurumu'na (SGK) ve vergi dairelerine borcu olan vatandaşlar ile belediyeler için 36 ay olan tecil taksitlendirme süresi 72 aya çıkarılıyor.
Teminatsız Sınır 1 Milyon TL Oluyor: Sabah Gazetesi Yazarı Faruk Erdem'in aktardığı bilgilere göre, daha önce 300 bin lira olan teminatsız borç yapılandırma sınırı 1 milyon liraya yükseltiliyor. Trafik cezası, motorlu taşıtlar vergisi (MTV) ve prim borçları teminatsız olarak 72 aya bölünebilecek.
Üretim ve Tarıma Vergi Desteği: Plan ve Bütçe Komisyonu'nda kabul edilen madde uyarınca, üretim ve zirai faaliyetlerden elde edilen kazançlara yüzde 12,5 kurumlar vergisi uygulanarak vergi indirimi desteği sağlanacak.
Torba Yasada Kademeli Emeklilik Var mı?: Hayır, TBMM Genel Kurulu gündemine gelmeye hazırlanan yeni torba kanun teklifinde 8 Eylül 1999 sonrası sigortalıları kapsayan bir kademeli emeklilik çalışması yer almıyor.
Bakanlığın Görüşü Ne?: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, emeklilik sisteminde bir değişiklik planlamadıklarını, prim ve yıl şartlarının aynen devam edeceğini açıklamıştır.
Resmi Bir Adım Atıldı mı?: Hükümet kanadından bu konuda atılmış resmi bir adım bulunmamaktadır.
