Hangi mesleklerin 5 yıl erken emekli olacağı açıklandı. Yeni düzenlemede riskli ve yıpratıcı işlerde çalışanlara erken emeklilik yolu açılıyor. İşte detaylar…
Çalışma hayatında uzun süredir tartışılan erken emeklilik konusuyla ilgili önemli bir gelişme yaşandı. Riskli, ağır ve yıpratıcı işlerde çalışanlara ek hak tanınmasını öngören yeni düzenlemenin detayları belli oldu. Düzenleme kapsamında bazı meslek gruplarına 5 yıla kadar erken emeklilik fırsatı sağlanacak.
Çalışanların “yıpranma payı” olarak bilinen fiili hizmet süresi zammı yeniden ele alınırken, çalışma şartları gereği fiziksel ve psikolojik olarak diğer mesleklere kıyasla daha yüksek risk taşıyan gruplar için emeklilik kriterleri hafifletiliyor.
Yeni Düzenleme Kimleri Kapsıyor?
2026 Düzenlemesiyle Liste Daha da Genişledi
Uzun süredir gündemde olan yıpranma payı düzenlemesinin genişletilmesi özellikle riskli iş kollarında çalışanlar için önemli bir beklentiydi. Yeni düzenlemeyle birlikte listeye yeni meslek grupları dahil edildi ve mevcut haklar korunarak kapsam genişletildi.
Sağlık Çalışanları: Yılda 60 Gün Ek Süre
Modern sağlık sisteminin yükünü sırtlayan doktorlar, hemşireler, ebeler, röntgen teknisyenleri, hasta bakıcılar ve ambulans şoförleri ağır çalışma temposu ve yüksek risk nedeniyle yıllardır yıpranma payından faydalanıyor. Bu gruba 2026 güncellemesiyle rahatlatıcı bir adım geldi.
Sağlık çalışanları, görev süreleri boyunca yılda 60 gün ek hizmet kazanarak emeklilik yaşını daha erken bir tarihe çekebiliyor. Özellikle radyasyonla çalışan birimlerde görev yapan teknik personelin bu hak kapsamında değerlendirilmesi önemli bir avantaj olarak görülüyor.
Gazeteciler ve Basın Çalışanları
Saha muhabirliği, kameramanlık ve sıcak gelişme takibi gibi yüksek tempo gerektiren görevleri bulunan basın mensupları da yıpranma payı hakkını koruyor. Sarı basın kartı sahibi gazeteciler, yıllardır devam eden fiili hizmet süresi zammı uygulamasıyla emeklilik sürecinde avantaj elde ediyor.
Bu düzenlemeyle basın çalışanlarının saha görevlerinin getirdiği stres, düzensiz mesai ve riskli bölgelerde çalışma zorunluluğu resmi olarak tanınmaya devam ediyor.
Yeraltı ve Maden İşçileri: En Yüksek Yıpranma Payı
Türkiye’de en yüksek yıpranma payına sahip meslek grubu maden işçileri olmaya devam ediyor. Yer altında çalışan işçiler, iş güvenliği risklerinin yanı sıra ağır fiziki çalışma nedeniyle yılda 180 gün (6 ay) ek hizmet kazanıyor.
Bu oran sayesinde maden işçileri, diğer meslek gruplarına kıyasla çok daha erken emekliliğe erişebiliyor. Yeni düzenleme, bu alanda herhangi bir kısıtlamaya gitmeyerek mevcut hakları koruyor.
Güvenlik Güçleri de Kapsamda
Toplum güvenliğini sağlamak için görev yapan asker, polis, jandarma, sahil güvenlik personeli, MİT mensupları ve cezaevi infaz koruma memurları yıpranma payının önemli bir bölümünü oluşturan meslekler arasında yer alıyor.
Bu meslek grupları, uzun mesai saatleri, riskli operasyonlar, ağır fiziki görevler ve yüksek sorumluluk nedeniyle yıllardır yıpranma payı kapsamında değerlendiriliyor. 2026 düzenlemesi bu grubun haklarını korurken sürelerin güncellenmesi de gündeme geldi.
Ağır Sanayi Çalışanları: Tehlikeli Maddelerle Çalışanlara Ek Avantaj
Demir-çelik üretimi, cıva veya asit gibi kimyasalların işlendiği fabrikalar, yüksek ısı ve zehirli madde riskleri nedeniyle ağır iş sınıfına giriyor. Bu alanda çalışan işçilere sağlanan fiili hizmet süresi zammı, 2026 yılında yeniden düzenlendi.
Zehirli maddeyle temas riski olan birimlerde çalışanların yıpranma payı avantajı korunarak kapsam genişletildi.
İtfaiyeciler: Yangınla Mücadele Edenlere Ek Süre
Yangınla mücadele eden itfaiye çalışanları da yıpranma payı kapsamında önemli bir yere sahip. Bu meslek grubunun yıllardır beklediği ek düzenlemeler, 2026 listesinde yerini aldı. Düzenleme, itfaiye teşkilatında çalışanların ağır şartlar altında görev yaptığı gerçeğini yasal olarak destekliyor.
2026'da Yeni Eklenen Meslekler
Düzenlemenin en dikkat çekici kısmı ise listeye yeni eklenen meslek grupları oldu. Bu bağlamda:
Çimento fabrikası işçileri
Alüminyum fabrikası çalışanları
Dökümhane işçileri
Cam sanayi çalışanları
resmî olarak yıpranma payı kapsamına dahil edildi.
Bu alanlarda çalışan işçilerin yüksek ısı, yoğun toz, ağır kimyasal etkiler ve fiziksel zorlanma altında çalışıyor olmaları, listeye alınmalarında önemli rol oynadı. Bu meslek grupları da artık yılda ek hizmet süresi kazanacak ve erken emeklilik avantajından yararlanabilecek.
Yıpranma Payı Nasıl İşleyecek?
Düzenlemeye göre belirli mesleklerde çalışanların hizmet sürelerine eklenen her 360 güne karşılık 60 ila 180 gün arasında değişen ek süreler tanımlanacak. Bu süreler hem erken emeklilik hem de prim gün sayısına katkı sağlayacak.
Örneğin yer altı maden işçilerinin yıpranma payı en yüksek seviyede hesaplanırken, basın çalışanları, sağlık personeli veya infaz koruma memurları da farklı oranlarda ek hizmet süresinden yararlanacak.
Bu sayede bazı çalışanlar, mevcut sisteme kıyasla 5 yıl daha erken emekli olabilecek.
Riskli Mesleklerde Çalışanları Koruma
Düzenlemenin temel gerekçesi, ağır ve yıpratıcı işlerde görev yapan personelin çalışma koşullarına uygun bir emeklilik modeli oluşturmak.
Uzun yıllar yüksek riskle çalışan meslek gruplarının fiziksel olarak aynı verimlilikte çalışmasının zorlaştığı belirtilirken, düzenleme ile hem iş sağlığı hem de çalışma barışının güçlendirilmesi hedefleniyor.
Bakanlık yetkilileri, özellikle yer altı madenciliği, güvenlik birimleri ve radyasyonla çalışan mesleklerde yıpranma payının hayati önem taşıdığını vurguluyor.
Kimler Faydalanamayacak?
Yeni düzenleme, masa başı çalışanları veya tehlike sınıfı düşük olan işlerde görev yapanları kapsamıyor. Bu nedenle her mesleğin otomatik olarak erken emeklilik hakkı elde etmesi söz konusu değil.
Ayrıca erken emeklilik için belirlenen süre boyunca ilgili meslekte aktif olarak çalışmış olmak şartı aranacak.
Uygulama Ne Zaman Başlayacak?
Taslak çalışmanın kısa süre içinde tamamlanması ve Meclis gündemine taşınması bekleniyor. Düzenleme yasalaştıktan sonra ilgili meslek gruplarının yıpranma payı hesaplamaları güncellenecek ve uygulama yürürlüğe girecek.
Geçiş sürecinde mevcut çalışanlar da bu kapsama dahil edilecek, böylece yıllardır riskli işlerde çalışan birçok kişi daha erken emeklilik hakkı kazanmış olacak.
