Tahvil faizleri yükseldi, piyasalar karıştı: Kritik gün

Küresel piyasalarda tahvil faizlerindeki yükseliş ve jeopolitik gelişmeler risk iştahını baskılarken, yatırımcıların gözü bugün açıklanacak ABD verilerine çevrildi. Büyüme ve çekirdek PCE verileri piyasaların yönü açısından yakından takip edilecek.

YAYINLAMA: 30 Eylül 2026 - 10:42

KAYNAK: AA

Facebook'ta Paylaş X'de Paylaş Whatsapp'tan Gönder

Küresel piyasalar, tahvil piyasasında devam eden satış baskısı ve Orta Doğu'daki jeopolitik gelişmelerin etkisiyle karışık seyrediyor. Petrol fiyatları ve tahvil faizlerindeki hareketler yatırımcıların odağında kalırken, bugün ABD'de açıklanacak büyüme ve çekirdek kişisel tüketim harcamaları (PCE) verileri bekleniyor.

ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi dün yüzde 5,30 ile 2007'den bu yana en yüksek seviyeyi görürken bugün yüzde 5,24'te dengelendi.

ABD tahvil faizlerinde yükseliş sürüyor

ABD'nin 30 yıllık tahvil faizi yüzde 5,62 ile 2002'den bu yana en yüksek seviyeye çıktı. Söz konusu faiz bugün yüzde 5,56 seviyesine geriledi.

ABD'nin 2 yıllık tahvil faizi de dün yüzde 4,97 ile Mayıs 2024'ten bu yana en yüksek seviyeyi görmesinin ardından bugün yüzde 4,90'da dengelendi.

Yükselen petrol fiyatlarının enflasyon endişelerini artırması ve başta Fed olmak üzere merkez bankalarının para politikalarında sıkılaşma sürecini hızlandırabileceği beklentilerinin güçlenmesi, tahvil piyasasındaki satış baskısında etkili oluyor.

ABD'nin 10 yıllık tahvil faizindeki yükselişte, yapay zeka alanındaki artan yatırımların ekonomiyi daha da hızlandıracağına yönelik beklentiler de öne çıkıyor.

Kalıcı enflasyon, kamu harcamaları ve yapay zeka yatırımlarını finanse etmek amacıyla şirketlerin hızla artan borçlanmasına ilişkin endişeler de yoğunlaşıyor. Yatırımcılar bu ortamda tahvil tutmak için daha yüksek getiri talep ediyor.

Para piyasalarında Fed'in gelecek yıl boyunca bir dizi faiz artırımına gideceğine ilişkin fiyatlamalar öne çıkıyor.

Petrol fiyatları yükseldi

ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik yaptırımların hafifletilmesine yönelik bir adım atmaya hazır olduğu yönündeki haberleri reddetmesinin ardından kasım vadeli Brent petrolün varili yüzde 0,5 artışla 103,1 dolar seviyesinde seyrediyor.

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rezai, Trump'ı hedef alarak, “Trump ne müzakere yapabiliyor ne de savaşabiliyor.” dedi.

Öte yandan Trump, Beyaz Saray'da düzenlenen yapay zeka konulu toplantıda önde gelen teknoloji şirketlerinin yöneticilerini ağırladı.

Toplantıya Meta Üst Yöneticisi (CEO) Mark Zuckerberg, Alphabet CEO'su Sundar Pichai, Microsoft CEO'su Satya Nadella, Nvidia CEO'su Jensen Huang, Tesla ve SpaceX CEO'su Elon Musk, Advanced Micro Devices (AMD) CEO'su Lisa Su, Anthropic CEO'su Dario Amodei ve OpenAI Başkanı Greg Brockman katıldı.

Trump, toplantının ardından yaptığı açıklamada görüşmenin çok iyi ve verimli geçtiğini söyledi.

Fed yetkililerinin açıklamaları takip ediliyor

Fed Yönetim Kurulu Üyesi Michael Barr, enflasyon hedefine ulaşmaya yönelik risklerin arttığını, iş gücü piyasasına ilişkin risklerin ise azaldığını söyledi.

Enflasyon ve istihdama yönelik riskleri daha dengeli şekilde yönetebilmek için politikanın yeniden ayarlanması gerektiğini belirten Barr, “Enflasyonun hedefe makul bir süre içinde gerilemesini sağlamak amacıyla ilave politika ayarlamalarına ihtiyaç duyulması muhtemel.” dedi.

New York Fed Başkanı John Williams da bu ayki politika adımının ardından herhangi bir aciliyetin söz konusu olmadığını ifade etti.

Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee ise enflasyonun beş buçuk yıldır yüzde 2'lik hedefin üzerinde seyretmesini “ateşle oynamak” olarak nitelendirdi.

Fed üyelerinin genel olarak şahin tonda yaptığı açıklamaların ardından dolar endeksi önceki kapanışın hemen üzerinde 101,5 seviyesinde seyrederken, altının onsu yüzde 0,1 azalışla 4 bin 180 dolardan işlem görüyor.

Analistler, bugün ABD'de açıklanacak büyüme ve çekirdek PCE verilerinin beklentilerin üzerinde gelmesinin Fed'in faiz artırımlarına devam edeceğine yönelik öngörüleri daha da güçlendirebileceğini belirtiyor.

New York borsası geriledi

New York borsası, tahvil faizlerindeki yükselişin sürmesiyle günü düşüşle tamamladı.

ABD'de Conference Board Tüketici Güven Endeksi, eylülde 81,9'a gerileyerek piyasa beklentilerinin altında kaldı.

JOLTS açık iş sayısı da ağustosta 7 milyon 79 bine gerileyerek beklentilerin altında gerçekleşti.

Bu gelişmelerle Dow Jones endeksi yüzde 0,26, S&P 500 endeksi yüzde 0,17 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,09 değer kaybetti.

ABD'de endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.

Avrupa borsaları karışık seyrediyor

Avrupa borsaları, devam eden jeopolitik gerilimlerin etkisiyle dün karışık seyretti.

Avro Bölgesi'nde ekonomik güven endeksi eylülde aylık bazda 0,5 puan düşerek 97,9 puana indi. Tüketici güven endeksi de eylülde eksi 15,5'ten eksi 16,5'e geriledi.

Almanya'nın kamu borcu, ekonomideki toparlanma eğilimine rağmen altyapı, iklim yatırımları ve savunma sanayisine yönelik özel fon harcamalarının etkisiyle yılın ikinci çeyreğinde 2 trilyon 753,5 milyar avroya yükseldi.

Avrupa Birliği Komisyonunun Enerjiden Sorumlu Üyesi Dan Jorgensen, Avrupa Birliği'nin bu yıl aynı miktarda petrol ve doğal gaz için 100 milyar avrodan fazla ek ödeme yaptığını belirterek ithal fosil yakıtlara bağımlılığın azaltılması gerektiğini bildirdi.

Fransa'da bu hafta açıklanacak bütçede yeni vergi artışlarının geleceğine yönelik beklentiler, ülke borsasındaki düşüşte etkili oldu. Fransa borsası ayrıca gelecek yıl yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde borç sorunu ve siyasi çıkmaz nedeniyle baskı altında bulunuyor.

ABD'nin dizel ihracatını yasaklaması durumunda en fazla etkilenecek bölgelerden birinin Avrupa olacağına ilişkin endişeler de risk iştahını baskılıyor.

Fed'in enflasyonla mücadelede daha sıkı bir duruş sergileyebileceği beklentileri ve Avrupa'da artan enerji fiyatlarının ekonomiye ilişkin endişeleri güçlendirmesiyle avro/dolar paritesi 1,1312'ye kadar gerileyerek Mayıs 2025'ten bu yana en düşük seviyeyi gördü.

Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,1, İtalya'da FTSE MIB endeksi yüzde 0,09 yükselirken, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,53, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,45 değer kaybetti.

Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.

Asya borsaları karışık seyrediyor

ABD'de bugün açıklanacak makroekonomik veriler öncesinde yatırımcıların temkinli davranmasıyla Asya borsalarında karışık bir seyir izleniyor.

Çin hükümeti, ekonomideki yavaşlamayı sınırlamak amacıyla yeni destek politikaları uygulamaya koyacağını ve gayrimenkul piyasasını istikrara kavuşturacak önlemleri değerlendireceğini açıkladı.

Çin Merkez Bankası da reel ekonomiyi desteklemek üzere 3 politika bankasının 1 yıl vadeli kredi faiz oranını 25 baz puan indirdi.

Çin'de eylül ayına ilişkin imalat sanayisi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) 49,8'den 50,1'e yükseldi.

Bu veri, ülkede imalat sanayisinin eylül ayında yeniden büyümeye geçtiğini gösterdi. Hava koşullarının düzelmesi fabrikaların faaliyetlerine yeniden başlamasına olanak sağlarken, yapay zeka yatırımlarındaki artış da sanayi sektörünü destekledi.

Bununla birlikte zayıf iç talep ve emlak piyasasındaki uzun süreli durgunluk, hanehalkı ve iş dünyası güveni üzerinde baskı oluşturuyor. Çin bu yıl büyümeyi desteklemek için büyük ölçüde ihracata ve sanayi üretimine odaklandı.

Jeopolitik belirsizlik ve artan ticaret gerilimleri ise ihracat görünümüne yönelik risk oluşturuyor.

Japonya'da ağustos ayına ilişkin perakende satışlar aylık yüzde 1,2 ile beklentilerin aksine azalırken, yıllık yüzde 2,7 ile beklentilerin altında arttı.

Ülkede ağustos ayına ilişkin sanayi üretimi aylık yüzde 1,7 ile beklentilerin üzerinde azalırken, yıllık yüzde 3,4 ile beklentilerin altında artış kaydetti.

Kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,1, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,1 yükselirken, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 0,2 geriledi. Hong Kong'da Hang Seng endeksi ise yatay seyrediyor.

Borsa İstanbul günü düşüşle tamamladı

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 2,40 değer kaybederek 12.290,58 puandan tamamladı.

BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat da akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,19 değer kaybetti.

Dolar/TL dün günü yatay seyirle 48,9894'ten tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 49,0130'dan işlem görüyor.

Ekonomi Eş Güdüm Toplantısı yapıldı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığında dün, ekonomi kurmayları ve ilgili kurumların üst düzey yöneticilerinin katılımıyla Ekonomi Eş Güdüm Toplantısı düzenlendi.

Toplantıda sermaye piyasalarında son dönemde yaşanan gelişmeler değerlendirildi.

Erdoğan, fon soruşturmalarına ilişkin, “Tasfiyesine karar verilen fonlara ilişkin süreci koordine etmek için Cumhurbaşkanı Yardımcımızın başkanlığında tam yetkili bir kurul oluşturduk.” dedi.

Toplantının ardından yapılan açıklamada, tasfiye sürecinin yatırımcıların meşru hakları ve kamu yararı gözetilerek hızlı şekilde gerçekleştirilmesi amacıyla genel koordinasyonu sağlamak üzere “Fon Koordinasyon Kurulu” oluşturulduğu bildirildi.

Devlet Denetleme Kurulu, sermaye piyasalarında son dönemde meydana gelen yatırım fonu işlemlerini kapsayan inceleme ve denetim sürecini başlattı.

Sermaye Piyasası Kurulu ise tasfiye kapsamındaki fonlarda, mal varlığı ve likidite durumuna göre hak sahipliği mutabakatı tamamlanan yatırımcılara ödemelerin gerçekleştirilmesine yönelik yol haritasını sundu.

Mevcut sorunun çözümünün yanı sıra benzer durumların tekrar yaşanmaması için sermaye piyasalarının işleyişini ve denetim mekanizmalarını güçlendirecek ilave idari ve hukuki düzenlemelerin hayata geçirilmesi yönündeki kararlılık ortaya konuldu.

BIST 100'de kritik seviyeler

Analistler, bugün yurt içinde işsizlik oranı, dış ticaret dengesi ve H-ÜFE; yurt dışında ise Almanya'da işsizlik oranı ve enflasyon ile ABD'de büyüme, çekirdek kişisel tüketim harcamaları ve ADP özel sektör istihdamı başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirtti.

Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 12.200 ve 12.100 puan destek, 12.400 ve 12.500 puan direnç konumunda bulunuyor.