Ticaret Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, Türkiye'nin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın öncülüğünde son 25 yılda ticarette önemli bir dönüşüm gerçekleştirdiği belirtildi.
Türkiye'nin bu alanda yalnızca rakamsal büyüme değil, ticaretin yapısını, araçlarını, kapasitesini ve küresel rekabet gücünü dönüştüren büyük bir değişim gerçekleştirdiği aktarıldı.
Bakanlığın verilerine göre 2001'de 31,3 milyar dolar seviyesinde bulunan mal ihracatı, 2025'te 273,3 milyar dolara yükselerek yaklaşık 8,7 katına çıktı.
Aynı dönemde hizmet ihracatı da 15,1 milyar dolardan 122,6 milyar dolara çıkarak 8 kat büyüdü.
Türkiye'nin dünya hizmet ihracatından aldığı pay yüzde 0,89'dan yüzde 1,28'e yükseldi. Türkiye ayrıca 63,5 milyar dolar hizmet ticareti fazlası vererek cari açığın finansmanına önemli katkı sağladı.
Mal ve hizmet ihracatının toplamında Türkiye, bugün yaklaşık 400 milyar dolarlık ihracat kapasitesine sahip ülke konumuna ulaştı. 2025 yılında mal ve hizmet ihracatı yaklaşık 396 milyar dolar seviyesine yükseldi.
DÖNÜŞÜMÜN MERKEZİNDE "TÜRKİYE YÜZYILI" VİZYONU
Açıklamada, dönüşümün önemli araçlarından biri olan TURQUALITY Destek Programı'nın 2004 yılında dünyanın devlet destekli ilk ve tek markalaşma programı olarak devreye alındığı hatırlatıldı.
Bugün itibarıyla 411 firma ve 443 markanın TURQUALITY/Marka Programı ekosisteminde yer aldığı, yaklaşık 19 bin KOBİ'nin UR-GE projelerinden yararlandığı bildirildi.
Ayrıca 2,6 milyondan fazla şirket ve ticari işletmeye MERSİS üzerinden dijital hizmet sunulduğu, MERSİS'in aktif kullanıcı sayısının ise 3,6 milyonu aştığı belirtildi.
Türkiye'nin KOBİ'lerini ihracata kazandıran, gümrük işlemlerini dijitalleştiren, ticaret sicilini elektronik ortama taşıyan, e-ihracatı destekleyen ve ticarette yapay zeka uygulamalarını devreye alan güçlü bir ticaret ekosistemine ulaştığı ifade edildi.
Bu dönüşümün merkezinde ise "Türkiye Yüzyılı" vizyonunun bulunduğu vurgulandı.
TÜRK EXİMBANK'IN SERMAYESİ 200 MİLYAR LİRAYA YÜKSELDİ
İhracat finansmanı alanındaki çalışmalara ilişkin de bilgi verilen açıklamada, sermayesi 200 milyar liraya yükseltilen Türk Eximbank'ın 2001'de 2 olan şube sayısının bugün 25'e çıktığı belirtildi.
Ayrıca 7 irtibat bürosuyla ihracatçılara hizmet verildiği aktarıldı.
Eximbank'ın 2026 yıl sonuna kadar ihracata 59 milyar dolar reeskont kredisi vereceği bildirildi.
Eximbank'ın destek kapsamının da genişletildiği belirtilerek, bugün yalnızca mal ihracatçılarının değil, hizmet sektörleri, e-ihracat girişimcileri ve katılım bankacılığını tercih eden firmaların da ihracat destek ekosisteminde yer aldığı kaydedildi.
İhracatı Geliştirme AŞ (İGE) aracılığıyla 22 Haziran itibarıyla ihracatçıların 291,4 milyar lira tutarındaki kredisine 255,1 milyar lira kefalet sağlandığı bildirildi.
Yıl sonuna kadar Türkbank'ın ihracatçılara 100 milyar lira ihracat reeskont kredisi vereceği belirtildi.
İHRACATTA PAZAR SEÇİMİ VERİLERLE YAPILIYOR
Bakanlık açıklamasında, Kağıtsız Gümrük Projesi ile sağlanan kolaylıklara da dikkat çekildi.
Tek Pencere Sistemi ile 26 kurum tarafından düzenlenen 192 belgenin tek noktadan temin edilebilir hale geldiği ve bu dönüşümde yapay zeka teknolojisinin kilit rol oynadığı bildirildi.
E-Kolay İhracat Platformu'nun (E-KİP) e-ihracata yönelik yapay zeka destekli dijital danışmanlık merkezi olarak devreye alındığı hatırlatıldı.
E-KİP'in firmalara hedef pazar seçiminden pazaryeri değerlendirmesine, dijital pazarlamadan lojistiğe ve ödeme sistemlerine kadar birçok konuda yol gösterdiği ifade edildi.
Elektronik ticaretin hukuki altyapısının düzenlendiği, yeni destek unsurlarıyla Türk firmalarının dünyadaki dijital pazarlara erişiminin kolaylaştırıldığı aktarıldı.
19 KARA YOLU GÜMRÜK KAPISI YENİLENDİ
Türkiye'nin dış ticaret kapasitesindeki büyümeye paralel olarak gümrük altyapısının da modernleştirildiği belirtildi.
Bakanlık açıklamasında şu bilgilere yer verildi:
"Bugüne kadar 19 kara yolu gümrük kapısı baştan aşağı yenilendi. Gürbulak, Sarp, Kapıkule ve Habur gibi stratejik kapılar, CCTV, X-Ray, plaka tanıma sistemleri ve araç altı görüntüleme sistemleriyle donatıldı."
Gümrükte tasfiyelik hale gelen eşya ve araçların satışlarının artık coğrafi kısıtlama olmaksızın 1,4 milyon kullanıcıya açık elektronik ihale sistemi üzerinden gerçekleştirildiği bildirildi.
2026 yılı itibarıyla 4 bin 562 farklı gümrük tarife istatistik pozisyonunda ilave gümrük vergisi uygulandığı belirtildi.
Yılın ilk 5 ayında 280 ticaret politikası savunma önlemi bulunduğu, önleme tabi ürünlerin ithalatının geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2 gerilediği aktarıldı.
Bu yaklaşımın temelinde yerli üretimi koruyan ancak dış ticareti de sürdürülebilir şekilde büyüten dengeli bir ticaret politikasının bulunduğu vurgulandı.
İKİNCİ EL OTOMOTİV, TAŞINMAZ VE KUYUM TİCARETİNDE YETKİ BELGESİ
Açıklamada, ikinci el otomotiv, taşınmaz ve kuyum ticaretinde getirilen yetki belgesi sistemiyle kayıtlı, nitelikli ve güvenilir bir ticaret yapısının güçlendirilmesinin hedeflendiği belirtildi.
Haziran itibarıyla:
- İkinci el motorlu kara taşıtı ticaretinde 84 bin 912
- Taşınmaz ticaretinde 80 bin 818
- Kuyum ticaretinde 15 bin 17
işletmenin yetki belgesi aldığı bildirildi.
TÜKETİCİNİN KORUNMASINA YÖNELİK DENETİMLER
Tüketicinin korunması için yapılan çalışmalara ilişkin de bilgi verildi.
Bakanlık açıklamasına göre, 2011-2026 döneminde yaklaşık 59 bin 338 işletmede 64 bin 190 parti ürün denetlendi.
Güvensiz Ürün Bilgi Sistemi'nin (GÜBİS) bugün 7,5 milyondan fazla ziyaret sayısına ulaştığı belirtildi.
Bugüne kadar 238 binden fazla işletme ve 1,85 milyonun üzerinde ürün, fahiş fiyat artışı kapsamında denetlendi.
Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu tarafından fahiş fiyat artışı ve stokçuluk kapsamında 1,3 milyar liranın üzerinde idari para cezası uygulandığı bildirildi.
LİSANSLI DEPOLARIN KAPASİTESİ 14,4 MİLYON TONA ULAŞTI
Türkiye'de bugün 266 lisanslı depo şirketinin, toplam 14,4 milyon ton depolama kapasitesiyle faaliyet gösterdiği aktarıldı.
Türkiye Ürün İhtisas Borsasının faaliyete başladığı 2019'dan bu yana elektronik ürün senedi işlem hacminin 425 milyar lirayı aştığı bildirildi.
TİCARETTE YEŞİL DÖNÜŞÜM HIZ KAZANDI
Ticarette yeşil dönüşüm politikalarına da dikkat çekilen açıklamada, Responsible Yeşil Mutabakata Uyum Projesi Desteği kapsamında firmaların sürdürülebilirlik ve bilişim danışmanlığı giderlerinin 5 yıl boyunca yüzde 50 oranında ve toplam 17,64 milyon liraya kadar desteklendiği bildirildi.
Haziran itibarıyla 166 firmanın destek kapsamında bulunduğu belirtildi.
Türkiye'nin bugünün ihracatını artırırken aynı zamanda yarının ticaret kurallarına uyum sağlayan bir üretim ve ihracat altyapısı inşa ettiği vurgulandı.
"HEDEF DAHA YÜKSEK KATMA DEĞER VE DAHA GÜÇLÜ TÜRK MARKALARI"
Bakanlığın yeni döneme ilişkin hedeflerine de yer verilen açıklamada, Türkiye'nin 25 yıl önce ihracatçıya pazar kapısını açtığı, bugün ise bu kapının ötesindeki bütün ekosistemi inşa ettiği belirtildi.
Açıklamada şu ifadelere yer verildi:
"25 yıl önce ihracatçıya pazar kapısını açan Türkiye, bugün o kapının ötesindeki bütün ekosistemi inşa ediyor. Bugün hedef daha fazla ihracatın ötesinde, daha yüksek katma değer, daha güçlü Türk markaları, daha fazla küresel pazar, daha hızlı ve dijital ticaret, daha güçlü KOBİ'ler, daha rekabetçi üretim, daha güvenli iç piyasa ve daha sürdürülebilir bir Türkiye'dir."
Açıklamada, Türkiye'nin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Türkiye Yüzyılı vizyonu ve güçlü Türkiye hedefiyle son 25 yılda kat ettiği mesafenin yalnızca geçmişin başarı hikayesi olmadığı, aynı zamanda geleceğin hedeflerine açılan güçlü bir başlangıç olduğu vurgulandı.
