Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) devam ederken,su kaynaklarının korunması ve sürdürülebilir yönetimi de zirvenin önemli gündem maddeleri arasında yer alıyor.
DSİ Genel Müdürü Mehmet Akif Balta, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede COP31'in ülkelerin iklim değişikliğiyle mücadele konusunda ortak çözümler geliştirmesi açısından önemli bir platform olduğunu söyledi.
Su tasarrufu sağlayan yöntemlerin yaygınlaştırılması gerektiğini vurgulayan Balta, ülkelerin birbirlerinin başarılı uygulamalarından yararlanmasının önemine işaret etti. Balta, farklı ülkelerdeki iyi örnekleri inceleyerek Türkiye'deki sistemlere uyarladıklarını, geliştirdikleri teknoloji ve mühendislik uygulamalarını da talep eden ülkelerle paylaşmaya hazır olduklarını ifade etti.
Kapalı sulama sistemleriyle yüzde 50 tasarruf
Türkiye'de tüketilen suyun yüzde 79'unun tarımsal sulamada kullanıldığını belirten Balta, bu nedenle su verimliliği çalışmalarında tarım sektörüne öncelik verdiklerini kaydetti.
Geleneksel açık kanal sistemlerinin yerine kapalı ve basınçlı borulu sulama şebekeleri inşa ettiklerini aktaran Balta, bu sistemlerin tek başına yüzde 50 su tasarrufu sağladığını bildirdi.
Kapalı borulu şebekelerin kullanıldığı alanlarda damlama ve yağmurlama yöntemlerinin tercih edilmesiyle ilave yüzde 50'ye varan tasarruf elde edilebildiğini belirten Balta, yapay zeka destekli otomasyonların da su verimliliğini artıracağını dile getirdi.
Yapay zeka bitkinin su ihtiyacını belirleyecek
Nem sensörleri ve yapay zeka teknolojisiyle bitkilerin ihtiyaç duyduğu su miktarının belirlendiğini anlatan Balta, suyun doğrudan bitkinin kök bölgesine ulaştırılabildiğini söyledi.
Balta, uygulamaya ilişkin şu bilgileri verdi:
“Nem sensörleri ve yapay zeka aracılığıyla bitkinin su ihtiyacını belirliyoruz. İhtiyacı kadar suyu veriyor, kök bölgesi dışında kalan alanları sulamıyoruz. Böylece gereksiz su kullanımının önüne geçiyoruz. Türkiye'de 25 su havzası var ama 22 havzamızda özellikle bir çalışmayı başlattık. Yapay zeka destekli sulama otomasyonlarını şu an AR-GE olarak bu bölgelerde çalışıyoruz. Vatandaşımız bu sistemi sahiplendiği ölçüde bu sistem tüm Türkiye'de yaygınlaştırılacaktır.”
Şehir şebekelerinde su kaybı yüzde 32
İçme suyu şebekelerinde yaşanan kayıp ve kaçakların da önemli bir sorun olduğunu belirten Balta, şehirlerde kullanılan suyun yaklaşık yüzde 32'sinin tüketiciye ulaşmadan kaybolduğunu bildirdi. Balta, bu kayıpların önlenmesi için belediyelerin gerekli çalışmaları yürütmesi gerektiğini vurguladı.
Atık suların arıtılarak yeniden tarımsal sulamada değerlendirilmesinin de su kaynaklarının korunmasına katkı sağlayacağını ifade eden Balta, Afyonkarahisar ve Kilis'te bu kapsamda projeler yürüttüklerini aktardı.
Kilis'teki uygulamayı anlatan Balta, atık suyun arıtıldıktan sonra ikinci bir dezenfeksiyon ünitesinden geçirilerek sulama suyu kriterlerine uygun hale getirildiğini ve kent çevresindeki tarım arazilerinde kullanıldığını belirtti. Benzer projelerin Konya'da da hayata geçirileceğini kaydeden Balta, Türkiye genelindeki atık su geri kazanım potansiyelinin belirlendiğini ve çalışmaların sürdüğünü söyledi.
533 taşkın erken uyarı sistemi devrede
İklim değişikliğinin kuraklığın yanı sıra aşırı yağış ve taşkın riskini de artırdığına dikkati çeken Balta, olası afetlerin etkilerini azaltmak amacıyla bugüne kadar 533 taşkın erken uyarı sistemi kurulduğunu açıkladı.
Bu sistemlerle akarsularda taşkın yaşanabilecek yer ve zamanın önceden tahmin edildiğini belirten Balta, ilgili kurumların bilgilendirildiğini ve vatandaşların uyarılması için gerekli adımların atıldığını ifade etti.
Yüksek risk taşıyan bölgelerde tahliye süreçleri için AFAD ile işbirliği yapıldığını aktaran Balta, erken uyarı sistemlerinin öncelikle riskin yüksek olduğu Karadeniz Bölgesi'nden başlanarak ülke genelinde yaygınlaştırılmasının hedeflendiğini bildirdi.
Balta, COP31'in iklim değişikliğinin etkileriyle mücadelede somut kararların alınmasına ve uluslararası işbirliği mekanizmalarının geliştirilmesine katkı sağlamasını temenni etti.
