Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, İstanbul Finans Merkezi'nde düzenlenen “Yatırımın Yeni Odağı: Geleceğe Değer Üretmek Zirvesi”nde Türkiye’nin yatırım ve teknoloji girişimciliği alanındaki potansiyeline ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Kacır, Türkiye’nin coğrafi konumu, istikrarlı büyüyen ekonomisi, lojistik avantajları ve nitelikli insan kaynağıyla eşsiz bir merkez olduğunu belirtti.
2030 hedefi 100 bin teknoloji girişimi
Zirvede konuşan Kacır, teknoloji girişimlerine yapılan yatırımların 2011-2015 döneminde 280 milyon dolar, 2016-2020 döneminde ise 516 milyon dolar olduğunu söyledi.
Geçtiğimiz beş yılda bu tutarın 5,7 milyar doları aşmasının girişimcilik ekosisteminin ulaştığı ölçeği ve yakaladığı ivmeyi gösterdiğini belirten Kacır, 2019'a kadar henüz unicornu bulunmayan Türkiye’de bugün 8 Turcorn bulunduğunu ifade etti.
Kacır, şöyle konuştu:
“Hedefimiz 2030 yılına kadar ülkemizden 100 bin teknoloji girişiminin doğması ve Turcorn'larımızın toplam değerlemesinin 100 milyar doları aşmasıdır. Ülkemizin sahip olduğu büyük potansiyeli dikkate aldığımızda, bunlar bizim için erişilebilir hedeflerdir.”
Kacır, nitelikli insan kaynağının ve girişimcilerin fikirlerini geliştirebilecekleri, projelerini somutlaştırabilecekleri imkanlar sunduklarını ve ihtiyaç duydukları destek mekanizmalarını devreye aldıklarını belirtti.
Turcorn 100 programı kapsamında yüksek potansiyelli girişimlere yatırımcı erişiminden uluslararası markalaşmaya, mentorluktan stratejik iş birliklerine kadar çok boyutlu destekler sunulduğunu aktardı.
Terminal İstanbul 2027’de tüm fonksiyonlarıyla açılacak
Türkiye’yi küresel yeteneklerin ve yenilikçi fikirlerin buluşma noktası haline getirmek amacıyla “Türkiye TechVisa” programını başlattıklarını belirten Kacır, teknoloji alanında kritik uzmanlığa sahip yeteneklerin çalışma izinlerini iki hafta içinde alabilmelerini mümkün hale getirdiklerini söyledi.
Bu programla yaklaşık 5 bin 500 teknoloji profesyonelinin Türkiye’ye çekildiğini aktaran Kacır, Atatürk Havalimanı terminal binalarının “Terminal İstanbul” projesiyle dünyanın en büyük teknoloji ve girişimcilik merkezi haline getirilmesinin hedeflendiğini belirtti.
Kacır, şu ifadeleri kullandı:
“İlk aşamasını girişimcilerimizin kullanımına sunduğumuz Terminal İstanbul'u tüm fonksiyonlarıyla 2027'de açacağız. Terminal İstanbul, şimdiden uluslararası ilginin odağı haline geldi. Bugüne kadar 14 farklı ülkeden onlarca uluslararası paydaşımız, Terminal İstanbul ekosistemine dahil oldular.”
Girişim sermayesine 300 milyon dolarlık kaynak
Teknoloji girişimleri için doğru zamanda erişilen finansmanın önemine dikkat çeken Kacır, Bakanlık olarak 300 milyon dolarlık kaynağı girişim sermayesine aktarma yolunda önemli bir adım attıklarını söyledi.
Bu kaynağın oluşturacağı kaldıraç etkisiyle birlikte girişim sermayesi ekosistemine 750 milyon dolardan fazla likidite kazandırmasının beklendiğini belirtti.
Dijital Şirket uygulaması geliyor
Kacır, teknoloji girişimlerinin kuruluş süreçlerini kolaylaştıracak yeni düzenlemelerin de hayata geçirildiğini belirtti.
“Dijital Şirket” uygulamasıyla teknoloji girişimlerinin kuruluş süreçlerinin tamamen dijital platform üzerinden yönetileceğini ve şirketleşme süreçlerinin kolaylaştırılacağını ifade eden Kacır, sanal ofis hizmetiyle de kuluçka aşamasındaki girişimcilerin mali yüklerinin hafifletileceğini söyledi.
Özellikle erken aşama yatırımlarda SAFE olarak da bilinen paya dönüştürülebilir borçlanma sözleşmeleri ve benzeri esnek finansal araçların yaygın ve etkin şekilde kullanılmasını sağlayacak düzenlemelerin hayata geçirildiğini aktardı.
Çalışanlara hisse opsiyonunda süre 6 yıla indirildi
Kacır, 2024'te hayata geçirilen çalışanlara hisse opsiyonu düzenlemesinden girişimlerin daha etkin yararlanabilmesi için de adım attıklarını belirtti.
Teknoloji girişimlerinin çalışanlarına verdikleri pay senetlerinin vergiden tümüyle istisna edilebilmesi için gerekli sürenin edinim tarihinden itibaren 12 yıldan 6 yıla indirildiğini söyledi.
Türkiye yatırımcılar için güçlü avantajlar sunuyor
Nisan ayında ilan edilen yatırım programı kapsamında transit ticaret faaliyetlerinden elde edilen kazançlara yüzde 100'e kadar vergi indirimi, imalat sanayisinden elde edilen kazançlarda Kurumlar Vergisi'nin yüzde 25'ten yüzde 12,5'e düşürülmesi ve ülkeye yeni yerleşen yatırımcılara 20 yıl boyunca yurt dışı gelir vergisi muafiyeti gibi adımlar atıldığını belirten Kacır, Türkiye’nin küresel yatırımlar açısından daha cazip bir adres haline geldiğini söyledi.
Kacır, Türkiye’nin coğrafi konumu, istikrarlı büyüyen ekonomisi, lojistik avantajları ve nitelikli insan kaynağıyla eşsiz bir merkez olduğunu ifade etti.
“86 milyonu aşan nüfusumuzla büyük, genç ve dinamik bir iç pazara sahibiz. Ülkemize yatırım yapan girişimciler, Gümrük Birliği ve geniş serbest ticaret anlaşmaları ağımız sayesinde, 50'den fazla ülkede bir milyarı aşkın tüketiciye erişim imkanına sahip.”
Ulaştırmanın tüm modlarındaki yatırımlarla Avrupa, Orta Doğu, Kuzey Afrika ve Orta Asya'nın kesişimindeki konumun rekabet avantajına dönüştürüldüğünü belirten Kacır, Türkiye’nin yatırımcılara Avrupa'daki en rekabetçi elektrik maliyetlerinden birini sunduğunu söyledi.
Yenilenebilir enerji yatırımlarıyla enerji arz güvenliğinin güçlendirildiğini ve yatırımcılara sürdürülebilir ve yeşil üretim fırsatı sağlandığını belirten Kacır, 115 ülkeyle imzalanan Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması anlaşmalarıyla yatırımcılara uluslararası standartlarda hukuki koruma ve öngörülebilir bir yatırım zemini sunulduğunu ifade etti.
Kacır, Türkiye'de yatırım yapan 88 bini aşkın uluslararası firmanın ülkeye değer kattığını söyledi.
2030’da planlı sanayi alanları 350 bin hektara çıkarılacak
Önümüzdeki dönemde büyük ölçekte nitelikli yatırımları Türkiye’ye çekecek sağlam bir yol haritasına sahip olduklarını belirten Kacır, sanayinin düşük karbonlu üretime geçişine ivme kazandıracaklarını ve insan kaynağını geleceğin dünyasına hazırlamaya devam edeceklerini söyledi.
Kacır, 2030 yılına gelindiğinde planlı sanayi alanlarının büyüklüğünü 2025 yılındaki 164 bin hektar düzeyinden 350 bin hektara yükseltmeyi hedeflediklerini belirtti.
15 ilde 19 yeni yatırım alanı belirlendi
Sanayi tesislerindeki yoğunluğu Marmara'dan Anadolu'nun dört bir yanına dengeli biçimde yayarak bölgesel sıkışmayı ortadan kaldırmayı hedeflediklerini ifade eden Kacır, Sanayi Alanları Master Planı'nın hazırlandığını söyledi.
Master Plan'ın ilk faz çalışmaları kapsamında Samsun-Mersin hattında 15 ilde 59 bin hektar büyüklüğünde 19 yeni yatırım alanı belirlendiğini aktaran Kacır, sonraki aşamalarda Mersin-Şırnak, Sivas-Iğdır ve Trabzon-Şırnak sanayi gelişim koridorlarındaki yatırım alanlarının ilan edileceğini söyledi.
Bu planlamada Kalkınma Yolu ve Zengezur Koridoru ile bağlantısallığa öncelik verildiğini belirten Kacır, Kuzey Marmara demiryolu geçişiyle Türkiye’nin küresel değer zincirlerinin anahtar aktörlerinden biri haline geleceğini ifade etti.
Mega endüstriyel bölgeler kurulacak
Kacır, büyük ölçekli yatırım alanlarının mega endüstriyel bölgeler olarak kurgulanacağını belirtti.
Bu alanlarda altyapısı tamamlanmış, sosyal donatılarla zenginleştirilmiş, akıllı ve yeşil üretim üslerinin yatırımcıların hizmetine sunulacağını belirten Kacır, demiryolu, liman ve otoyol bağlantılarıyla bu bölgelerin üreticilere lojistik maliyet avantajı sağlayan stratejik merkezler haline getirileceğini söyledi.
“Bizi geleceğe taşıyacak olan Milli Teknoloji Hamlesidir”
Türkiye’nin potansiyeline ve sunduğu fırsatlara güvenerek yatırımlarını Türkiye’de konumlandıranların kazançlı çıkacağını belirten Kacır, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı olarak yatırım yapan, üreten ve değer katan herkesin yanında olduklarını söyledi.
Kacır, yatırım teşvikleriyle 26 trilyon liralık 126 bin yatırımın ve 4 milyon nitelikli istihdamın önünün açıldığını, proje bazlı devlet teşvikleriyle savunma sanayisi, sağlık endüstrisi, petrokimya ve güneş hücresi gibi katma değerli alanlarda 51,7 milyar dolarlık yatırım tutarına sahip 83 projenin desteklendiğini belirtti.
Önümüzdeki dönemde yatırımın, istihdamın, üretimin ve ihracatın önünü açmayı sürdüreceklerini ifade eden Kacır, sözlerini şöyle tamamladı:
“Türkiye'nin yolu açık, geleceği parlaktır. Türkiye'nin önceliği yatırımdır, üretimdir. Bizi geleceğe taşıyacak olan Milli Teknoloji Hamlesidir. Küresel konumumuzu güçlendirecek olan lojistik altyapımızdır. Etki gücümüzü artıracak olan uluslararası yatırımlardan ve ticaretten alacağımız daha fazla paydır. Rakiplerimizin önüne geçmemizi sağlayacak olan çalışkan, nitelikli, yetkin insan kıymetidir. Hızlanmamızı temin edecek olan dijital dönüşümdür, yapay zekadır. Yükselmemiz için gerekli olan daha fazla Ar-Ge ve inovasyondur.”
Zirveye önemli isimler katıldı
“Yatırımın Yeni Odağı: Geleceğe Değer Üretmek Zirvesi”ne Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı Dr. Fatih Karahan, Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi Başkanı Ahmet Burak Dağlıoğlu, Türkiye Varlık Fonu Genel Müdürü Salim Arda Ermut ile davetliler katıldı.
