Milli İstihbarat Akademisi (MİA) tarafından düzenlenen “Türkiye-Afrika Stratejik Diyaloğu” programı Ankara’da başladı. Programın açılışında konuşan Milli İstihbarat Akademisi Başkanı Prof. Dr. Talha Köse, Türkiye’nin Afrika’ya bakışının eşit ortaklık, karşılıklı saygı ve sürdürülebilir işbirliği esasına dayandığını söyledi.
Uzun yıllar boyunca Afrika’nın Batı merkezli ve oryantalist bir perspektifle ele alındığını belirten Köse, modernleşme teorileri ve liberal barış doktrinlerinin Afrika toplumlarının kendi tarihsel ve toplumsal dinamiklerini göz ardı ettiğini ifade etti. Köse, Afrika’yı Afrikalıların kendi sesinden dinlemenin ve anlamanın önemine dikkat çekti.
Uluslararası sistemin köklü bir dönüşümden geçtiğini vurgulayan Köse, “Artık 90’lı yıllarda değiliz. Liberal uluslararası sistem sona erdi. Küresel düzen çok katmanlı bir yapıya doğru evriliyor. Bu süreçte Türkiye, uluslararası sistemde daha etkin bir rol arayışı içerisindedir ve Afrika bu çerçevede önemli bir fırsat alanıdır” dedi.
“Afrika, 21. yüzyılın belirleyici aktörlerinden biri”
Afrika ülkelerinin genç nüfusu, stratejik konumu, doğal kaynakları ve üretim potansiyeliyle küresel siyasette yükselen aktörler haline geldiğini belirten Köse, Afrika’da yaşanan gelişmelerin yalnızca kıtayı değil, Orta Doğu’dan Avrupa’ya kadar geniş bir coğrafyayı etkilediğini söyledi. Büyük güçlerin Afrika’ya yönelik strateji belgeleri hazırladığına dikkat çeken Köse, Türkiye’nin Afrika perspektifinin de bu gerçeklik üzerine inşa edildiğini ifade etti.
Afrika’nın çoğu zaman krizlerle anılan bir coğrafya olarak görüldüğünü belirten Köse, “Biz Afrika’yı bir kriz yumağı değil, bir fırsat alanı olarak görüyoruz. Türkiye, Afrika’yı rekabet sahası ya da kısa vadeli çıkarların yürütüldüğü bir alan olarak görmemektedir. Afrika ülkelerini ortak değerlere sahip olduğumuz eşit ortaklar olarak değerlendiriyoruz” dedi.
Türkiye’nin Afrika stratejisinin dört temel ayağa dayandığını kaydeden Köse, bu unsurları karşılıklı egemenliğe saygı, insani sorumluluk ve samimiyet, kazan-kazan esasına dayalı işbirliği ile uzun vadeli ve sürdürülebilir ortaklıklar olarak sıraladı.
“Türkiye sahada somut sonuç üreten nadir ülkelerden”
Türkiye’nin Afrika yaklaşımının 2005’ten bu yana istikrarlı biçimde sürdüğünü belirten Köse, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Afrikalı liderlerle kurduğu ilişkilerin bu politikanın somut göstergesi olduğunu söyledi. Güvenlikten ekonomiye, eğitimden sağlığa kadar birçok alanda sahada doğrudan temas kurulduğunu ifade eden Köse, Türkiye’nin Afrika’da kalıcı ve somut sonuçlar üretebilen nadir ülkelerden biri haline geldiğini vurguladı.
Kritik başlıklar ele alınacak
İki gün sürecek programda, Türkiye-Afrika ilişkilerinin stratejik boyutları, savunma ve güvenlik işbirlikleri ile ortaklıkların geleceği masaya yatırılacak. Somali, Sudan, Kenya, Etiyopya, Nijerya, Güney Afrika, Senegal ve Gambiya’nın da aralarında bulunduğu birçok Afrika ülkesinden üst düzey katılımcılar, uzmanlar ve akademisyenler programa katılıyor.
